Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/885 K.2024/1002

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 11/01/2024 tarih ve 2023/914 E - 2024/15 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıyı hiç tanımadığını, ticari ve maddi hiç bir alışverişinin olmadığını, arkadaşı ...'e kefil olduğunu, teminat olarak boş senet verdiğini, senetin sonradan doldurulduğunu, bahse konu araç ile kendisinin kaza yaptığını, kazadan oluşan hasarı ödemek istediğini, fakat boş teminata 150.000,00 TL yazıldığını, bunun haksız olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, takibe ve borca itiraz ettiğini, araçta oluşan hasarın 3-4 bin lira olduğunu bunu ödemeye de hazır olduğunu, kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinin iptal edilmesini, borcunun olmadığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Somut olaya gelince; dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının saptanması istemine ilişkin olduğuna göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ve yukarıdaki açıklamaların ışığında ele alınması gerekir.Dava konusu bonoda davacı keşideci, davalı lehtar olup, ihdas nedeni olarak “nakten” kaydı bulunmaktadır.

Yukarıda da ifade edildiği üzere bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir.

Somut olayda davacının nakden kaydını teminat senedi olduğuna ilişkin talilin davalı tarafından doğrulanması karşısında senedin davalı tarafça da talil edildiğinin kabulü zorunludur ve bu durumda TMK’nın 6. ve HMK’nın 191. maddesi uyarınca ispat yükünün davalıda olduğu ve davalının senetten kaynaklanan alacağını ispatlaması gerektiği kabul edilmelidir.

O hâlde açıklanan nedenlerle mahkememizce davalı tarafa trafik kazasından kaynaklı alacağını ispat etmesi için kesin süre verilmiş ancak davalı bu konuda bir delil sunmamıştır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede davacının kusuru ile aracın hasarı oluşmuş ise bundan sorumlu olması TBK'nun 49 vd.maddeleri uyarınca kanun gereğidir.

Ancak söz konusu kazada davacının kusuru olup olmadığı, kusuru var ise zararın ne kadar olduğu, kaza yapan ve davalının sevk ve idaresindeki aracın kaskosunun bulunup bulunmadığı, kaskodan bedel tahsil edilip edilmediği belli olmadığından ve davalı buna ilişkin kayıtları mahkememize sunmaktan imtina ettiğinden ve mevcut alacağını ispatlamayamadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın kabulü ile, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ve bu takibe dayanak yapılan 10/04/2022 düzenleme tarihli 15/04/2022 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, İİK'nın 72/5. Maddesi uyarınca hüküm kesinleştiğinde davacı yönünden Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinin iptaline, İİK'nın 72/5.

Maddesi uyarınca icra takibinin davacı yönünden derhal durdurulması amacıyla Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılmasına..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Her ne kadar 02.01.2023 tarihli beyan dilekçemizde yer alan icra takibine konu kambiyo senedinin kiralanan araçta meydana gelen zararın karşılanması amacıyla düzenlendiği yönündeki beyanların ispat yükünün tarafımıza yüklenmesi sonucunu doğuracağından bahisle hüküm kurulmuşsa da dava konusu kambiyo senetleri mücerretlik ilkesine ve senedi senetle ispat kuralına tabi olduğunu, yargılama süresince tarafımızca defalarca değinilen mücerretlik ilkesi gereği kambiyo senetleri varoluş sebeplerinden, temeldeki borç ilişkisinden bağımsız olarak geçerli borç ilişkileri ihtiva edeceklerini,

senedi senetle ispat kuralı gereği de kambiyo senetleri ile doğmuş borçların aksi ancak senet niteliğinde belgelerle mümkün olduğunu, dolayısıyla somut durumda icra takibine konu kambiyo senedi tanzim sebebinden bağımsız olarak geçerli bir borç ilişkisi doğurduğunu, icra takibine konu kambiyo senedi düzenlenme sebebinden bağımsız olarak geçerli bir borç ilişkisi ihtiva ettiğini, Ayrıca davacı tarafın iddiaları borçlu olunmadığı yönünde değil kambiyo senedine konu borcun senet üzerinde yazılan kadar olmadığı yönünde olduğunu,

iddiaları ise yasalarımızdan ve yerleşik içtihatlarımızdan anlaşılacağı üzere senetle ispat kuralı kapsamında ispat edilemediğini, hükme esas alınan beyanların borcun sebebini ikrar anlamına gelmediğini tekrarlamakla birlikte ispat yükü davacı tarafta olduğunu, zira yargılama konusu borcun senet üzerinde yazan miktar kadar olmadığı yönünde olduğunu, borcun sebebinin teşhis edildiği halde dahi borç miktarının senet üzerinde yazan miktar kadar olmadığını ispat yükü halen davacı tarafta olduğunu, istinaf istemlerine konu karar ile senedin tanzim sebebinin tarafımızca beyan edildiği ve bu durumun ispat yükünü tarafımıza bırakacağı yönündeyse de;

davacı tarafından borç miktarının senette yazan kadar olmadığı iddia edildiğini ve davacı taraf iddialarını senet vasfında delillerle ispat edemediğini, dolayısıyla ispat yükü davacı tarafça yerine getirilemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki yerel mahkeme kararı usul ve yasalarımıza aykırı olduğunu, borç miktarı hususundaki ispat yükü tarafımızda olmadığı halde icra takibine konu senedin tanzim sebebi olduğu iddia edilen duruma dair belgeler davacı taraf yerine, ispat yükü davacı tarafça olmasına rağmen tarafımızdan talep edildiğini,

davacı tarafça iddiaları senedi senetle ispat yükümlülüğü çerçevesinde delillerle ispat edilemediğinden icra takibine konu kambiyo senedi mücerretlik ilkesi gereği tanzim sebebinden bağımsız olarak geçerli bir borç ihtiva ettiğini, dolayısıyla usul ve yasalarımıza aykırı, müvekkilin hak kaybına sebep olan yerel mahkeme kararının istinaf istemleri doğrultusunda kaldırılması ile davanın reddini talep ettiklerini, yerel mahkeme ilamının istinaf istemlerimiz doğrultusunda kaldırılarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil ...vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Mezkur gerekçe yerinde olup istinafa konu kararın onanmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, İİK'nın 72. Maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davalının alacağını yeterli ve kesin delillerle ispat edememesi nedeniyle davaya konu teminat senedi kapsamında davalının borçlu olmadığının tespiti ile davanın kabulüne ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.