Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1047 K.2025/1160

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 06/05/2025 tarih ve 2025/224 E - 2025/416 K kararına karşı süresi içinde davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinden özetle; Şirketin mali müşavirinin vefat ettiğini, vefatı öncesinde şirket yetkililerine yevmiye, defteri-i kebir ve envanter defterinin dönem sonunda şirkete teslim edilmesi hususunda bilgi vermediğini, defterleri de şirket yetkililerine teslim etmediğini, vefatı sonrasında evinde, ofisinde yapılan evrak taramaları sonrasında şirkete ait 2023 yılı envanter defterinin bulunamadığını belirterek, 2023 yılı envanter defterinin bulunamadığından zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... talep eden şirketin muhasebecinin 2023 yevmiye defterini şirkete teslim etmediğini, akabinde muhasebecinin intihar eylemi neticesinde vefat ettiğini, muhasebecinin vefatından sonra evinde yapılan aramada da defterin bulunamadığından bahisle 2023 yılı yevmiye defterini hakkında zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur.

Talep eden, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi, tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Davacı şirketin muhasebecisinin defteri şirkete teslim etmemesi ve muhasebecinin intihar etmesi sonrasında defterin bulunamaması durumu TTK'nın 82/7 maddesi kapsamında zayi nedeni olarak değerlendirilemeyeceği gibi dava dilekçesi ekinde sunulan ölüm belgesine göre ...'in 26/01/2025 tarihinde vefat ettiği eldeki davanın ise 05/03/2025 tarihinde açıldığı da gözetilerek davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı tarafça yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; şirketin mali müşaviri şirket yetkililerine yevmiye, defter-i kebir ve envanter defterinin dönem sonunda şirkete teslim edilmesi hususunda bilgi vermediğini, defterleri de şirket yetkililerine teslim etmediğini, mali müşavirinin intiharından sonra evinde, ofisinde ve arşivinde yapılan evrak taramaları sonrasında şirkete ait 2023 yılı yevmiye defteri bulunamadığını, anılan nedenlerle şirkete ait 2023 yılı yevmiye defteri zayi olduğunu, şirkete ait 2023 yılı yevmiye defteri şirketin mali müşaviri tarafından şirket yetkilisine teslim edilmeyip,

bilgi verilmediğini ve mali müşavirin intiharından sonra defterin bulunamadığını zayi olan şirket 2023 yılı yevmiye defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davanın açıldığını, müvekkil şirkete ait 2023 yılı yevmiye defterinin zayi olduğunu dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, şirket defterlerinin kaybı nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle koruma yükümlülüğünün ihlali ile basiretli tacir gibi davranmadığının tespiti ve bu kapsamda zayi belgesi verilmesinin yasal koşullarının oluşmaması nedeniyle talebin reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.