Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/347 K.2025/447

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2024 tarih ve 2024/278 Esas 2024/1126 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin eşi ... ile ... arasında 22.03.2012 tarihinde kat karşılığı inşaat sözlemesi imzalandığını, yapılan bu sözleşme gereğince müteahhit firma ... Sanayi Ve Ticaret Şirketi adına ..., yüklenici sıfatıyla inşaat yapım işine girişecek, bunun karşılığında ise arsa sahibi ... ise mülkiyeti kendisine ait olan Kayseri İli Kocasinan İlçesi ... ... Pafta, ... Ada, ...

Nolu Parselde kayıtlı kagir ev ve arsasının karşılığı olarak kendisine 2 daire verileceğini, taraflar her ne kadar karşılıklı edim konusunda anlaşmış olsalar da ... sürekli olarak sözleşme gereği edim yükümlülüklerini getirmekten kaçındığını, bundan dolayı imza atılması gereken kurumlara imzalar geç atılmış, kısaca ...' in sözleşme gereği edimlerini zamanında yerine getirmesi güçleştiğini, ...' ın vefatının ardından ...' a ait olan hisseler TMK gereği eşi davalı ...' ve çocuklarına intikal ettiğini, yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği ... edim yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ... ve ...

Arsa Karşılığı inşaat sözleşmesinin karşılığı olarak alacakları daireler kendilerine tapu müdürlüğünde devredileceği sırada ...; müvekkilline ve müvekkilin eşi olan ...' e , icra takibine konu senedi uzatmış ve bu senedin imzalanmasını aksi takdirde Sözleşme gereği arsa sahibi olarak gerekli yerlere imza atılmkonusu senedi uzatmış ve bu senedin imzalanmasını aksi takdirde sözleşme gereği arsa sahibi olarak gerekli yerlere imza atılmayacağını, senidi teminat amaçlı olarak aldıklarını tapular çıktıktan sonra senedi geri vereceklerini aksi taktirde,

bu konuda direteceklerini ve müvekkili zor durumda bırakarak sözleşme konusu inşaatın 3 kişilere bu şekilde tesliminin geciktirileceğini beyan ettiğini, öncelikle takip konusu senet teminat senedi olup herhangi bir gerçek bir alacak borç ilişkisi olmadığını, davalının yapılan takipte hiçbir hukuki hakkı bulunmadığını, davalı tarafın senedi Kayseri Genel İcra Dairesinde ...

Esas numarası ile icraya koyduğunu, öncelikle mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilerek takibin durdurulmasına, akabinde davanın kabulü ile dava konusu senetler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE: Takip konusu bononun teminat senedi olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği hususların hiç birisinin takip dayanağı bono ile ilgisi bulunmadığını, senedin bedelsizliğini illeri süren davacı borçlu, önce borcun sebebini daha sonra da bu sebebin gerçekleşmediğini yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, takip dayanağı bonodaki kaydı malın teslim edildiğine karine teşkil ettiğini, davacının bu karinenin aksini yazılı delillerle ispat etmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın tanık dinlenmesi talebine de muvafakat etmediklerini,

davacı taraf takip dayanağı senedin alacaklı kısmı, ödeme günü, düzenlenme yeri doldurulmadan verildiğini iddia ettiğini, dava konusu senetteki imzanın davacı tarafa ait olup senet kambiyo vasfını taşıdığından, davacı tarafın iş bu iddialarının da yersiz olduğunu, davacı davada taraf olarak gösterilmiş olmasına rağmen dava dilekçesinde husumetin eşi ...'e ait olduğu anlaşıldığından, davanın husumetten de reddi gerektiğini, davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı açtığı dava neticesinde müvekkilinin alacağına geç kavuşması nedeniyle müvekkiline verilmek üzere davalı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesine,

davalının yatırdığı teminattın icra takibinin durdurulmasından illeri gelen zararı için müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Somut olayda, davacı vekili tarafından senedin, kat karşılığı inşaat sözleşmesine binaen yapılacak tapu devirleri öncesinde teminat olarak davalı tarafça alındığı, senedin müvekkili tarafından imzalanarak alacaklı kısmı,ödeme günü,düzenleme yeri gibi kısımları boş olarak verildiği,

taşınmazların devredildiği ancak senedin iade edilmediği beyan edilmiş olup, davalı taraf ise senedin teminat senedi olduğunu kabul etmemiştir.Her ne kadar senet üzerindeki yazıların davacıya ait olmadığı öne sürülse de TTK'nın 778/1-f mad. atfıyla TTK'nın 680.maddesine göre açık bono düzenlenmesi mümkün olduğundan senet üzerindeki yazıların kime ait olduğu hususunda Mahkememizce bir inceleme yaptırılmamıştır.Dosyaya sunulan kat karşılığı inşaat sözleşmesinde davacı ve davalı taraf olmadığı gibi dava konusu senede ilişkin ibare de bulunmamaktadır.Dosyada delil başlangıcı olarak kabul edilebilecek delil bulunmadığı kanaatine varılmakla ve

davalı tarafça tanık dinlenmesine muvafakat edilmediğinden davacının tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiş olup davacı tarafından senedin teminat senedi olduğu iddiası yazılı delille ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.İİK madde 72/3 gereğince Mahkememizce verilen tedbir kararı nedeniyle davalının alacağını geç almasından kaynaklanan zararından dolayı hükmün kesinleşmesiyle birlikte takip çıkış miktarı olan 539.056,84-TL' nin %20' si oranında tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek hüküm kurulmuştur.1-Davanın REDDİNE,2-İİK' nın 72/4.maddesi gereğince,

Mahkememizin 01/04/2024 tarihli ara kararı ile verilen ihtiyati tedbirin KALDIRILMASINA, bu hususta İcra Dairesi' ne müzekkere yazılmasına, 3-İİK' nın 72/3.maddesi gereğince, tedbir kararı nedeniyle davalının alacağını geç almasından kaynaklı zararından dolayı hükmün kesinleşmesiyle birlikte takip çıkış miktarı olan 539.056,84-TL' nin %20' si oranında (107.811,36-TL) tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesi ile "...Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2024/1126 K. Sayılı ilamı ile davanın reddine karar vermiştir. Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırı olması sebebi ile istinafa başvurma zorunluluğu hasıl olmuştur.

Söz konusu dava dosyası Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında takip alacaklısının davalı ve takip borçlusunun davacı olduğu, bahse konu takip dayanağının keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu 539.056,84 TL bedelli senede dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Müvekkil, EMK inşaat yapının sahibi olan ...'in eşidir. Aynı zamanda bu şirketin inşaatını yapmış olduğu Kayseri İli Kocasinan İlçesi ... ... Pafta, ... Ada, ...

Nolu Parselin arsa sahiplerinden birisidir. ... ile ... arasında 22/03/2012 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmıştır. Yapılan bu sözleşme gereğince müteahhit firma ... Sanayi ve Ticaret Şirketi adına ..., yüklenici sıfatıyla inşaat yapım işine girerek, bunun karşılığında ise arsa sahibi ... mülkiyeti kendisine ait olan Kayseri İli Kocasinan İlçesi ... ... Pafta, ... Ada, ...

Nolu Parselde kayıtlı kagir ev ve arsasının karşılığı olarak kendisine 2 daire verilecektir. Taraflar her ne kadar karşılıklı edim konusunda anlaşmış olsalar da ... sürekli olarak sözleşme gereği edim yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınmıştır. ...'ın davranışlarından ötürü usuli gecikmeler yaşanmış, bundan dolayı imza atılması gereken kurumlara imzalar geç atılmış, kısaca ...'in sözleşme gereği edimlerini yerine getirmesi güçleşmiştir.

Müteahhit firma kat irtifakı tesisi için ...'tan çok defa vekalet istemesine rağmen ... tarafından imzaların bizzat kendisi tarafından atılacağı bahane edilerek imzadan kaçınmıştır. Geç de olsa inşasına başlanan Kayseri İli Kocasinan İlçesi ... ... Pafta, ... Ada, ...

Nolu parseldeki yapının %80'i tamamlandığı esnada Kat irtifakı tesis edilmeden sözleşme tarafı ... vefat etmiştir. ...'ın vefatının ardından ...'a ait olan hisseler TMK gereği eşi davalı ... ve çocuklarına intikal etmiştir. Yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği ... edim yükümlülüğünü yerine getirmiş ve sözleşme konusu olan dairelerin kat irtifakının tesisi sırasında ...'ın oğlu olan ..., ''bundan sonra benimle muhatap olacaksınız'' demiştir.

Akabinde hak etmiş oldukları 2 daire haricinde bir daireye karşılık gelecek şekilde teminat maksatlı olarak kat irtifakı tapuları çıktığına iade edeceklerini söyleyerek arsa payı istemişler, müvekkilin eşi olan ... de zor durumda kalarak bu hisseyi vermiştir.

Fakat bu hisse de kat irtifakı tesisinden sonra iade edilmemiştir. ... ve ... arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin karşılığı olarak alacakları daireler kendilerine tapu müdürlüğünde devredileceği sırada ...; müvekkile ve müvekkilin eşi olan ...'e, icra takibine konu senedi uzatmış ve bu senedin imzalanmasını aksi takdirde sözleşme gereği arsa sahibi olarak gerekli yerlere imza atılmayacağını, senedi teminat amaçlı olarak aldıklarını tapular çıktıktan sonra senedi geri vereceklerini aksi takdirde,

bu konuda direteceklerini ve müvekkili zor durumda bırakarak sözleşme konusu inşaatın 3. Kişilere bu şekilde tesliminin geciktirileceğini bunun da müvekkil bakımından mağduriyet yaratacağını beyan etmiştir. Kendilerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği almaları gereken tapuların ellerine geçmesinden sonra bu senedin hükümsüz kalacağını müvekkile tekrar iade edeceklerini beyan etmişlerdir. Sonrasında müvekkil, kendisine uzatılan senedi imzalamak zorunda kalmıştır.

Bu senet davalı ve oğluna boş olarak, alacaklı kısmı, ödeme günü, düzenleme yeri gibi kısımlarda dahil hiçbir kısmı doldurulmadan verilmiştir. Bu nedenle senet üzerindeki yazılar da müvekkile ait olmayıp senedin boş olarak verildiğine dair fotoğraf dava dilekçesinin ekinde sunulmuştur. Müvekkilin imza ve yazı örnekleri alındığında bu durum açığa çıkacaktır.

Tapuda daire teslim işinin gerçekleşeceği sırada tapu memuru işlemi sıraya aldığını, imzaların ardından işlemin ertesi gün tamamlanacağını belgelerin ancak yarın teslim edileceğini beyan etmiştir. Akabinde taraflar ayrılmış, ... senedin ertesi gün evraklar teslim edilirken müvekkile iade edileceğini beyan etmiştir.

Ertesi gün müvekkil tapuya belgelerini almak için gittiği sırada tapu memurundan, davalı tarafın belgelerini almış olduğunu, taşınmaz devir işleminin gerçekleştiği bilgisini öğrenmiştir.

Akabinde müvekkil davalı tarafı arayarak işlem gerçekleşti dairelerinizi teslim aldınız senedi iade edin şeklindeki beyanlarına sürekli olarak geçiştirme cevaplar verilmiş, müvekkil sürekli oyalanmış, her seferinde başka bahaneler bulunmuş davalı bu yolla senedin ibraz tarihi için süre kazanmıştır. Aradan bir süre geçtikten sonra müvekkile icra takibi başlatılmış ve ödeme emri tebliğ edilmiştir.

Müvekkil bunun üzerine davalı tarafı arayarak ''size daireleriniz teslim edildi benim size bir borcum yok neden böyle bir takipte bulundunuz'' şekkinde beyanda bulunsa da davalı taraf bundan sonra avukatım ile muhatap olun size gelen takipte numarası bulunuyor diyerek telefonu kapatmış ve müvekkili engellemiştir. Öncelikle takip konusu senet teminat senedi olup herhangi bir gerçek alacak borç ilişkisi yoktur. Davalının yapılan takipte hiçbir hukuki hakkı bulunmamaktadır.

Davalı senedi haksız olarak elde etmiş müvekkil tarafından edimleri yerine getirilmiş olmasına rağmen senedin kötü niyetli olarak karşılığını talep etmiştir. Müvekkilin davalıya senette belirtilen şekilde bir borcu yoktur. Dava dilekçesinde ek olarak sunduğumuz senette de görüleceği üzere düzenlenen senet malen düzenlenmiş senettir. Senette yazan Malen kelimesinin anlamı işbu senedin bir mal alışverişi karşılığı verildiği anlamındadır.

Oysaki davalının müvekkile vermiş olduğu herhangi bir mal olmayıp aralarında ticari ilişki de söz konusu değildir. Müvekkil eşinin zor durumda kalmaması amacıyla hem davalının hak etmediği bir daire vermiş hem de yapılan bu takip nedeni ile borçlu durumuna düşmüştür. Yapılan bu takip açıkça kötü niyetli ve sebepsiz zenginleşmeye yönelik bir harekettir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanılarak, teminat olarak senet düzenlenmiştir.

Davalı taraf, senette nakden yazmasına rağmen kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı kira alacağına karşılık senedi aldığını beyan ederek senedi talil etmiştir. Bu sebepten mütevellit ispat yükü karşı tarafa geçmiştir. Davalı taraf da cevap dilekçesinde kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayandığından senedin düzenlenme sebebinin KKİS olduğu su götürmez bir gerçektir.

Bu nedenle senede karşı senetle ispat zorunluluğu ortadan kaldırılan yazılı delil başlangıcı dosyada mevcuttur. Dosya kapsamında sunulan kat karşılığı inşaat sözleşmesi, yazılı delil başlangıcı teşkil etmektedir.

Bu takdirde HMK'nın ''yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür'' şeklindeki düzenlenmesi gereği tanıklarımızın dinlenmesi gerekmişse de tanıklarımız dinlenmemiştir, delillerimiz toplanmamıştır bu itibarla mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmiştir.

Kararın bu şekilde verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması gerekmektedir. Netice itibariyle müvekkilin, Kayseri Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasında takibe konu senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi ve tanık dinlenilmesi gerekmekte olup usul ve yasaya aykırı bu kararı istinaf etme zarureti hasıl olmuştur.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda izah olunan ve resen nazara alınacak sebeplerle, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/278 E. Ve 2024/1126 K. Sayılı ilamının KALDIRILMASINA, esas hakkında yeniden karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini..." talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, davalının cevap dilekçesindeki savunmaları, davalının iddialarının yazılı delillerle kanıtlamasının gerekmesi, somut olayda davaya / takibe konu senedin teminat senedi niteliğinde olduğunun ispat edilemediği nazara alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüş, davacının yukarıda yazılı istinaf itirazlarının hiç birinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Ayrıca, Anayasa Mahkemesinin 2023/182 esas-2024/203 karar sayılı,04/12/2024 tarihli ve Resmi Gazetenin 30/01/2025 tarihli 32798 sayılı sayısında yayımlanan kararıyla, 6100 sayılı HMK na 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı kanunun 44. Md ile eklenen ek 1. Maddesinin (2) numaralı fıkrasında yeralan "...341 inci ve 362 inci..." ibaresi ile "....362 inci..." ibaresinden sonra gelen "...ve..." kelimelerinin Anayasa aykırılığı nedeniyle iptaline karar verilmiş olması, Danıştay 12. Dairesinin emsal 2021/6033 esas-2021/5638 karar sayılı içtihadı ve yerleşmiş istikrarlı içtihatları ile Anayasanın 153.

Maddesinde yer alan Anayasa mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm birlikte gözetildiğinde.

Her ne kadar işbu iptal kararının Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişse de, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edecek olması nedeniyle, dairemizce verilen işbu istinaf karar ilamı yönünden dava tarihindeki kesinlik/temyiz sınırı dikkate alınmış ve bu sebeple de Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.