Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/119 K.2026/247

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 25/01/2024 tarih ve 2023/85 E - 2024/57 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; mülkiyeti davacıya ait, ... tarafından don hasar teminatlı poliçeli Kayseri ili, ... ilçesi, ... köyü,

... ada, ... Parsel numaralı arazide ... cinsi (...- ...

A.Ş.- Poliçe No: ...) , ... ada, ... parsel numaralı arazide ... (...- ... A.Ş.-

Poliçe No: ...),

... ada, ... parsel numaralı arazide ... cinsi (...- ...

A.Ş.- Poliçe No: ...),

yine aynı mevkide bulunan ... ada, ... parsel numaralı arazide ... cinsi (...- ... A.Ş.- Poliçe No: ...),bahçelerde elma üretimi

yaptığını, 23.04.2019 tarihinde davacının bahçelerinin bulunduğu ... ilçesinin, ...

köyünde hava sıcaklığının 0 derecenin altına indiğini ve bahçelerde don olayı

meydana geldiğini, Nisan ayının 3. haftasında elma ağaçlarının çiçeklenme döneminde meydana gelen don olayının ağaçlardaki çiçekleri yaktığını ve meyveye dönüşecek çiçeklere zarar verdiğini, 23.04.2019 tarihinde don hasarı meydana geldikten sonra 29.04.2019 ve 30.04.2019

tarihlerinde bütün zarar gören sigortalı araziler yönünden, ihbar süresi içerisinde (10 gün)

...’e ihbar yapıldığını, hasarın sigorta kapsamında kalmasına karşın ... tarafından

haksız ve hukuksuz olarak hasar ödemesinin reddedildiğini, 25.10.2019 tarihinde davacı tarafça arabuluculuk kanun yoluna başvurulduğunu fakat davalı şirket ile herhangi bir anlaşmaya

varılamadığını, rizikonun meydana gelmesinin ardından davalı şirketin zararın meydana geliş

sebebini don hasarı olarak kabul etmemesinin ardından davacı tarafça yerel mahkeme kanalı ile davacıya ait bahçelerde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, fen bilirkişisi ve ziraatçı

bilirkişisinden davaya konu bahçelerdeki hasarın miktarını ve hasarın nedenini belirten nihai bilirkişi raporu alındığını, Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/41 D.İş dosyasında alınan ziraatçı

bilirkişi raporunda bölgede yaşanan don olayı ve meydana gelen zarar hususunda ölçüm değerleri arasında farklılık gösterebileceğini, söz konusu

parsellerin bulunduğu bölgede ortalama sıcaklık daha düşük olarak seyrederek söz konusu

tarihte çiçek döneminde olan elma ağaçlarında zarar oluşturmuş olması muhtemel olabileceğini belirttiklerini, ... sigorta eksperleri yerinde yapılan tespitler sonucunda bölgedeki birçok

bahçede don olayının gerçeklediğine dair rapor düzenleyerek kayıt altına aldıklarını, davacının hasar tazminatını ödemeyi sebepsiz yere reddeden sigorta kuruluşuna kars zararının karşılanması için dava açma zorunluluğu

hasıl olduğunu beyan etmiş, haklı davanın kabul edilerek, davacıya ait don hasarı meydana gelen bahçelerde meydana gelen maddi zararın görevlendirilecek bilirkişiler tarafından hesaplanarak, temerrüt tarihinden

itibaren işeyecek yasal faizi ile birlikte karşı taraftan alınarak davacıya ödenmesine,

2019/41 D. İş dosyasında yapılan yargılama gideri olan 1.004,00-TL’nin ve D. İş

dosyasında lehine hükmedilen vekalet 606,00-TL ücretinin karşı taraftan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; ... numaralı poliçede ...in kaydı bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından öncelikle ... kurumun açık muvafakatinin alınması, aksi takdirde, mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihadı uyarınca davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava konusu ürünlerde don hasarı olmadığını, davalı kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, gerçek verime yönelik yapılan incelemelerde, ... numaralı poliçe için periyodisite ve beslenme fizyolojisi nedeniyle teminat dışı verim düşüşü olduğunun tespit edildiğini,

gerçek verim üzerinden zeyilname düzenlenerek prim iadesi işlemi yapıldığını, davalı kurumun söz konusu dava konusu poliçeler için yapması gereken başka hiçbir işlemin, ödenmesi gereken bir tazminat ve iade edilmesi gereken bir primin bulunmadığını, haksız davanın reddi gerektiğini, herhangi bir hasar tazminatı ödenmesine karar verilmesi durumunda, prim iadesinin mahsubu gerektiğini, davacının davasını dayandırdığı Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/41 D.iş sayılı tek taraflı rapor, hasar olduğu iddia edilen tarihten 7 ay sonra yapılan keşfe dayandığını,

7 ay sonra yapılan incelemeyle don hasarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını beyan etmiş, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, davalının poliçe kapsamında sorumluluğunun meydana gelen olağan dışı hava olaylarının ve somut olay bakımından gerçekleşen olağan dışı don olayları ve buna benzer rizikoları teminat altına aldığı, ancak benimsenen bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere davacının tarımsal faaliyetleri nedeniyle meydana gelen zararların poliçe kapsamında gerçekleşen bir riziko olmadığı,

davalı tarafın görevlendirdiği sigorta eksperlerinin kanun ve sözleşmeye uygun olarak makul süre içerisinde tespit çalışmalarını yerine getirdiği, herhangi bir don zararı belirtisine rastlanmadığı, sonuç olarak dava konusu elma ağaçlarında meydana gelen verim düşüklüğünün ve bu suretle oluşan tarımsal zararların don sebebiyle gerçekleşmediği ve poliçe kapsamında davalının sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılarak davacının poliçe kapsamında gerçekleşen zararlarının tazminine ilişkin talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkilin dava konu bahçeleri rizikonun meydana geldiği tarihte ... bitkisel ürün sigortası poliçesi ile teminat altında olduğunu, Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile yapılan keşif ve dosyaya giren bilirkişi raporları ile müvekkile ait bahçelerde meydana gelen hasarın nedeni;

ilkbahar geç donları olarak belirlendiğini, mahkeme kararınca delil tespiti dosyasının göz ardı edilmesi hukuka aykırı olduğunu, Ancak, mahkemece esas alınan bu raporlar, **Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/41 D.iş sayılı dosyasında, rizikonun hemen ardından alınan ve hasarın nedenini **İLKBAHAR GEÇ DONLARI** olarak belirleyen bilirkişi raporuyla açıkça çeliştiğini, davaya konu don olayı, teminat kapsamında yer aldığını, Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/41 D.

İş dosyası bilirkişi tespit raporunda belirtilen 10 metre kuş uçuşu uzaklığında bulunan parselde aynı tarihte don zararı meydana gelmesinin, o bölgedeki elmaların don kaynaklı zarara uğradığının en büyük kanıtı olacağına ilişkin beyanları, haklı davamızın kabülünü gerektirdiğini, alınan rapor, dava dilekçesi, Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/41 D.iş sayılı dosyası kapsamında açıkladığı sebepler doğrultusunda, müvekkilimin uğradığı zararın don kaynaklı olduğu ve sigorta teminat kapsamında olduğu açık ve net olarak görülmekte ve haklı davamızı kanıtlar nitelikte olduğunu, TTK gereğince ispat yükü sigortacıya ait olup,

davalı şirket bahçelerde meydana gelen zararın don hasarı olmadığını ispat edemediğini, davalı ... müvekkile ait bahçelerde ihbar üzerine hasar tespiti yaparken tamamen bilimsellikten ve teknik incelemeden uzak bir yaklaşım izleyerek don hasarını reddetmiş ve delil olarak 52450.00 dönüm bahçe için sunduğu fotoğraflarda, davalı sigorta şirketi kesinlikle TTK madde 1409 hükmü gereğince zararın teminat dışı kaldığını ispat edemediğini, istinaf başvurusunun kabulüne, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/85 Esas, 2024/57 Karar, 25/01/2024 Tarihli haksız ve hukuka aykırı ilamının bozulmasına ve neticesinde haklı davasının kabulüne,

lehine hükmedilecek vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Dava, tarım sigorta poliçesi kapsamında alacak talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dava tarihinden önce yapılan delil tespiti aşamasında temin edilen bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakla,

yerleşik Yargıtay içtihatları da nazara alınarak mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi bakımından dosyanın iki ziraat mühendisi ve bir sigortacıdan oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile davacının istinaf dilekçesinde ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bildirdiği itirazlarını da karşılar ve mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi gideren yeni bir rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle ve eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiş,

belirtilen gerekçelerle davacı istinafı yerinde görülmekle HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.