Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/15 K.2026/142

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 10/10/2025 tarih ve 2024/407 E - 2025/836 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı ile müvekkili arasında ticari ilişkiye istinaden çekleri düzenleyerek davalıya teslim edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi ...' e ait kredi kartından davalı hesabına 34.079,15-TL ve 1.000-TL olmak üzere kredi kartı çekildiğini, müvekkili şirketin kendisine fatura edilen malları iade faturası düzenleyerek 971.110,12-TL tutarında malı davalıya iade edildiğini, ancak davalı bahse konu çekleri müvekkiline iade etmediğini, noter kanalıyla çeklerin iadesinin talep edildiğini, sonuç alınamadığını, davalının çeklerle sebepsiz zenginleştiğini,

tarafların ticari defter ve belgeleri incelendiğinde müvekkilinin davalıya borçlu olmadığı ve çeklerin bedelsiz kaldığının ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin ...bank ... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli, ... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli, ... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptali ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili ile davacı arasında ürün tedarik ve satışına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili, davacının siparişleri doğrultusunda ürün tedarik etmekte ve davacıya sevk ettiğini, davacının bugüne dek sipariş ettiği ürünlerin tamamı eksiksiz şekilde tedarik edilerek kendisine teslim edildiğini, zira davacının müvekkiline vermiş olduğunu iddia ettiği çeklerin de tamamı anılan ticari ilişki neticesinde davacının teslim almış olduğu ürünlerin karşılığı olarak müvekkiline verildiğini, müvekkilinin,

müşterilerinden ödeme karşılığı almış olduğu uzun vadeli çekleri genellikle ya teminat olarak ya da bankalardaki borçlarına karşılık ödeme olarak bankalara verdiğini, süreç içerisinde davacıdan ödeme karşılığı alınmış uzun vadeli çekler de yine müvekkilinin genel uygulamasına riayetle bankalara verildiğini, müvekkili şirketin ... Mahallesi, ...

Sokak, No:..., .../Kocaeli adresinde yer alan yangın tarihindeki şirket merkezinde ... tarihinde yangın meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan başvuru neticesinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/117 E. Sayılı dosyasından 14/02/2024 tarihinde verilen ara karar doğrultusunda müvekkili hakkında Konkordato 3 Aylık Geçici Mühlet Kararı verildiğini, bu nedenle birtakım ticari defter ve kayıtlar müvekkilin geçirmiş olduğu yangında yok olduğundan ve haklarında zayi belgesi alınmış olduğundan bazı ticari defter ve kayıtlara dilekçe ekinde yer verilemediğini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Dava konusu çeklerin karşılığı olarak alınan malların davalıya iade edildiği beyan edilmiş ve çeklerin bedelsiz kaldığı ileri sürülmüş, davalı tarafça çeklerin mal karşılığı alındığı kabul edilmiş ancak malların iade edildiği kabul edilmediğinden ispat yükü davacıda olup bu hususta yemine başvurup başvurmayacakları,başvurulması halinde yemin metninin sunulmasına ilişkin davacı vekiline kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından yemin metni sunulmayacağına dair beyan dilekçesi ile ekinde whatsapp yazışması ve bir kısım faturanın sunulduğu görülmüş, ilgili deliller süresi içerisinde sunulmadığından Mahkememizce itibar edilmeyerek ispatlanamayan davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemece, davalıya ait ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle HMK'nın 222/3. Maddesine istinaden ticari defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olup olmadığının tespit edilememesi ve müvekkil, ticari defter ve kayıtlarının tek başına delil olamayacağından bahisle davanın ispatlanamadığı yönünde hüküm kurulmuştur.

Ancak 21.05.2025 tarihli dilekçe ekinde, davalı adına ... Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen ... fatura nolu, 16.01.2024 tarihli ve ... fatura nolu, 25.01.2024 tarihli nakliye faturaları sunulduğunu, davalı şirket genel müdürü ile müvekkil şirket yetkilisi arasında geçen Whatsapp yazışmalarında sevk edilen malların iadesinin yapılmış olduğu açıkça belirtilmiş, bedelsiz kalan çeklerin müvekkile iade edileceği söylenmiş ancak iade edildiğini, bahse konu yazışmalar da dosyaya sunulduğunu, dava konusu çeklerin, bedelsiz kaldığı tereddütsüz ortada olduğunu, müvekkilin davalıya borçlu olmadığı,

yemin dışında dayanılan tüm delillerle ispat edilmiş olduğundan yemin deliline başvurulmaksızın ispat edilen davanın kabulü yerine reddine karar verilmiş olmasının isabetli olmadığını, açıklanan nedenlerle usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, yerel mahkeme dosyası kapsamında verilen kararın kaldırılmasını ve dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Tüm dosya muhteviyatı birlikte değerlendirildiğinde ise davalı müvekkil şirketin iade almadığı mallar karşılığında elinde bulundurduğu çeklerin bedelsiz olduğu yönünde hüküm kurmak hukuka aykırı olacağından yerel mahkemece kurulan hüküm yasaya uygun olup davacının istinaf başvurusunun usul ve esastan reddi gerektiğini, davacının haksız ve hukuka aykırı istinaf başvurusunun usul ve esastan reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının davalıdan aldığı malları iade ettiğini ve bu kapsamda davaya konu çeklerin sebepsiz kaldığını yeterli ve kesin delillerle ispat edememesi nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.