Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1565 K.2023/2533

T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/...- 2023/... T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/... KARAR NO : 2023/...

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 23/03/2023

NUMARASI

2022/... Esas 2023/... Karar

DAVACILAR

1- ... - ... 2- ... - ... 3- ... - ... VEKİLLERİ :Av... Av... Av....

DAVALI

1- ... - ... VEKİLİ : Av....

DAVALI

2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -... VEKİLLERİ :Av. ... Av....

DAVALI

3- ... - ... VEKİLİ :Av. ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 23/11/2023

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 23/11/2023

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı ...'ın işleteni olduğu ... plaka numaralı taksinin, 25/04/2019 günü saat 13:22 sıralarında; ...'ın sevk ve idaresinde ...Hastanesi istikametinden M.T.A. kavşağı istikametine doğru seyrederken; yaya geçidinde bekleyen ...'ye çarptığını, aracın hızının etkisiyle ... çarpma noktasında 24 metre ileriye savrulduğunu ve vefat ettiğini, davalı ... hakkında açılan Konya ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/...

Esas sayılı dosyası taraflarınca istinaf edildiğinden istinaf aşamasında olduğunu, davalının yaya geçidinde müteveffaya çarparak Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157. maddesinde düzenlenen asli kusurunun bulunduğunu, davalı ...'ın mesleki yeterlilik belgesi olmadan davalı ...'a ait ticari aracı kullandığını, davalının müteveffayı görmemesinin mümkün olmadığını, aşırı hızlı olması nedeniyle yola gereken dikkati vermeyerek kazaya neden olduğunu, davacı anne ve babanın çocukları Merteren'in vefatı nedeniye desteğinden yoksun kaldıklarını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını,

ayrıca arabuluculuğa da başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; ... plakalı araç trafik sicilinde halen davalı ... adına kayıtlı ise araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve davalılar adına UYAP'ta kayıtlı bulunan araç ve taşınmaz kayıtları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla;

tahkikat sonucunda davacılar ... ve ...'nin alacağının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik harca esas değer olarak göstermiş bulunan 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, (davalılardan ...

Sigorta A.Ş yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak ve temerrüde düştüğü 27/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini), davacı anne ... lehine 40.000,00 TL, davacı baba ... lehine 40,000,00 TL, davacı kardeş ... lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan ve davalı ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazada müvekkili ...'in kusurunun bulunmadığını, soruşturma ve ceza dosyalarındaki bilirkişi raporlarında müteveffanın asli müvekkilinin tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmemesi gerektiğini, dava dilekçesinde 110.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğunu, bu talebin hakkaniyete aykırı olacağını, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmamasını, manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini, bu nedenlerle; davacıların davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;müteveffanın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, müteveffanın kaza tarihinde henüz 13 yaşında olduğu dikkate alınarak, hesaplamada askerlik dönemi, evleneceği, evlendikten sonra 2 çocuk sahibi olacağı gibi veriler ile destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasının yapılması gerektiğini, yetiştirme giderinin hesaplanan tazminattan tenzili gerektiğini, müteveffanın 13 yaşında olduğu ve henüz gelir elde etmediği,

gelir elde etmeye başlayacağı yaşın en az 18 olduğunu, askerlik döneminde gelir elde etmeyeceği ve asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, sair iddiaları da kabul etmediklerini, bu nedenlerle; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan ve Konya BAM 3. Hukuk Dairesinin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamına uygun olarak düzenlenen aktüerya bilirkişi raporuna göre davacı ...'nin müteveffaa ...'nin vefatı nedeniyle 119.390,69 TL destekten yoksun kaldığı, yine davacı ...'nin müteveffa ...'nin vefatı nedeniyle 162.513,54 TL destekten yoksun kaldığı takdir ve kanaatine varılarak sürücü ve işleten yönünden dava tarihi, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın manevi tazminat başlıklı 56. maddesi; “Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” hükmünü amirdir.

TBK 56. madesine göre bir olaydan zarar gören kişinin çektiği acıları bir nebze olsun azaltmak veya bozulan ruhsal dengesi yeniden düzelmesi için zarar veren kişiden bir miktar ücreti talep edebileceğini düzenlenmiş olup; kanun koyucu manevi tazminatın miktarını tayin etme hakkını hakimin takdirine bırakmıştır. Hükmedilecek miktar uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifleticek nitelikte olmalıdır.

Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, tarafların kusurları da gözetilmesi gerekmektedir. Manevi tazminatın miktarı bir tarafın zenginleşmesine, diğer tarafın yıkımına neden olmamalıdır. Belirtilen bu çerçeve ile birlikte. Konya BAM 3. Hukuk Dairesinin 2022/... Esas 2022/...

Karar sayılı ilamına uygun olarak manevi tazminat taleplerinin tam kabulüne, sürücü ve işletenden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek;

Davanın KABULÜ İLE;

Davacı ... için; 162.513,54 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 25/04/2019 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri dahilinde ve 02/07/2019 temerrüt tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı ... için; 119.390,69 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 25/04/2019 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri dahilinde ve 02/07/2019 temerrüt tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

Müteveffanın annesi davacı ... için;40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

Müteveffanın babası davacı ... için;40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

Müteveffanın kardeşi ... için;30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda 1/Kn tablosu (progressif rant) kullanılarak hatalı şekilde hesaplama yapıldığını, dava konusu kazanın 25/04/2019 tarihinde meydana gelmiş olup , Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geçmişe yürümeyeceğinden kaza tarihinde yürürlükte olan 1,8 teknik faiz hesap yöntemi dikkate alınarak hesaplama yapılmasının gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen kusur oranlarının hatalı olduğunu,

dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olup yerel mahkemece itirazlarının irdelenmeden ve eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, müvekkil sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumluluğunun bulunmadığını, mahkeme kararında da müvekkil sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu tutulmadığını ancak Yerel mahkeme kararında karar ve ilam harcı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmamış olup, tek harca hükmedildiğini, müvekkil sigorta şirketi açısından sorumlu olmadığı manevi tazminat bakımından karar ve ilam harcına hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

davacı yan ile müvekkil sigorta şirketi arasında sigorta ilişkini bulunmamakta olup, dava konusu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığını, bu nedenle avans faizine hükmedilmesinin hatalı olup, yerel mahkeme kararının kaldırılmasının gerektiğini, tüm bu nedenlerle Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2023 tarih 2022/... E, 2023/...

K. Sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka aykırı bulunarak istinaf taleplerinin kabulüne karar verilerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve icranın geri bırakılmasına karar verilmesini, yargılamada eksik inceleme yapılması,

yürürlükte olan kanun ve genel şartların dikkate alınmaması nedeniyle usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılmasını, gerekli görülmesi halinde yeni bir yargılamayı gerektirmesi sebepleriyle, öncellikle davanın baştan itibaren bakılması ile duruşma günü verilmesi ile davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, stinaf vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, temyiz başvuru haklarının saklı tutulmasını talep ve beyan etmiştir.

Davacılar vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ...’ın işleteni olduğu ... plaka numaralı taksinin, 25.04.2019 günü, saat 13.22 sıralarında; ...’ın sevk ve idaresinde ...Hastanesi istikametinden M.T.A. kavşağı istikametine doğru seyrederken;

yaya geçidinde bekleyen ...’ye aşırı hızla çarptığını, aracın hızının etkisiyle ...'nin çarpma noktasından 24 metre ileriye savrulduğunu ve vefat ettiğini, müteveffanın ölümünün tamamen davalı ...'ın kusurundan kaynaklandığını, ...'ın sevk ve idaresindeki ticari taksi ile seyri sırasında yola gereken dikkati vermesi gerektiği halde, yaya geçidinde olanı fark ettiğinde aracını zamanında durdurarak olayı önlemesi gerektiği halde bu hususlara riayet etmediği; dikkatini seyir yönüne vermeden ve önlemsiz vaziyette ölene çarparak olaya sebebiyet verdiği; mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan ticari araç kullandığı, aracı çok hızlı kullandığı,

hızı nedeniyle aniden yolda belirdiği hususları dikkate alındığında sürücü ...'ın asli kusurlu olduğunu, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği kullanılarak hesaplama yapılması gerekirken PMF yaşam tablosuna göre hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, maddi tazminat açısından davalı sigorta şirketi yönünden temerrüde düştüğü 27.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi gerekirken, davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinin 02.07.2019 olarak belirlenerek bu tarihten itibaren işleyecek avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

tüm bu nedenlerle Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. ve 2023/... K. sayılı ve 23.03.2023 tarihli kararın davacılar lehine kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkilin dosyada davalı olmasının nedeninin, kazayı gerçekleştiren ...'ın işvereni olması olduğunu, müvekkil ...'ın adam çalıştıran konumunda olduğunu, TBK'ya göre adam çalıştıranın tazminattan sorumlu tutulabilmesi için belli şartların olduğunu, çalıştıran kişinin, yalnızca;

çalışanın yaptığı iş ile ilgili bir hususta üçüncü kişiye vermiş olduğu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, istihdam edenlerin göstermekle mükellef oldukları bütün bu dikkat ve özen önlemleri müvekkil yerine getirmiş olmasına rağmen, kusur oranları belirlenirken yahut yargılamanın herhangi bir aşamasında müvekkilin adam çalıştıran olarak sorumluluklarını yerine getirip getirmediği sorulmadığını, araştırılmadığını, irdelenmediğini ve müvekkil doğrudan tazminattan sorumlu tutulduğunu, diğer davalı ...' a verilen kusur oranın fazlasıyla yüksek olduğunu, ve bilirkişi raporunda objektif değerlendirmelerin yapılmadığını,

mahkemece verilen ilk karardaki tazminat miktarları ile ikinci karardaki tazminat miktarları arasında fahiş bir fark bulunduğunu, tüm bu nedenlerle Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararın müvekkil lehine olacak şekilde kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dairemizin ilamı ile verilen kaldırma ve gönderme kararı üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın davalı sigorta, davacılar ve davalı ... tarafından istinafı üzerine yapılan inceleme sonunda;

Aşağıda belirtilen husus dışında, kaldırma kararında belirtilen biçimde araştırma yapılarak AYM kararı doğrultusunda aktüer bilirkişiden alınan ayrıntılı, gerekçeli, usul ve yasaya uygun aktüer raporu benimsenerek maddi tazminat miktarının belirlenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına; sair itirazların Dairemizin önceki kaldırma kararında değerlendirilerek reddedilmiş olup yeniden incelenmesinin ve başkaca istinaf sebeplerine dayanılmasının mümkün olmamasına göre, bu konulara ilişkin istinaf edenlerin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının reddine karar vermek gerekmiştir.

Bunun dışında, davalı sigortanın harca yönelik itirazda;

Davalı sigorta manevi tazminat miktarlarından sorumlu tutulmadığı halde, maddi ve manevi tazminat miktarlarının dahil edildiği toplam tazminat üzerinden hesaplanan harç miktarlarından mahkeme hükmünün 3. ve 4. maddeleri ile davalı sigortanın da sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup, buna yönelik davalı sigortanın istinafının kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.

Bu nedenle, davacılar ve davalı ... vekilinin istinafının reddi ile davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.