Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1452 K.2024/1739

: 2- VEKİLİ : Av. : 3- VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 10/10/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 10/10/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili vermiş olduğu 10/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

09/02/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ....'ün bisiklet ile seyir halindeyken, davalı ...'nın sürücüsü olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ve diğer davalı belediyeye ait olan belediye otobüsünün aynı istikamette seyir halindeyken müvekkile çarpması sonucu müvekkilinin ağır bir şekilde yaralandığını, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağında otobüs sürücüsü davalının kusursuz, müvekkilinin kusurlu olduğu yönünde tespit yapıldığını ancak savcılık soruşturma dosyasına yapmış oldukları itiraz ile alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kusursuz olduğunun tespit edildiğini,

oluşan kaza nedeniyle müvekkilinin %100 oranında malul kaldığını, kendi işlerini kendi başına yapamaz hale geldiğini, sürekli bakıma muhtaç hale geldiğini, müvekkilinin Konya .. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile kısıtlanarak ...'ün vasi olarak atanmasına karar verildiğini, müvekkilinin hem geçici hem de sürekli maluliyet zararları olduğunu, tedavi süresince de bir çok tedavi masrafı yapıldığını, müvekkilinin bilincinin kaybetmesi,

eşini ve çocuğunu tanıyamaz hale gelmesi ile manevi olarak oldukça zor durumda kaldığını, kaza sonrası davalı sigorta şirketi yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, sigorta şirketince bir ödeme yapılmadığını beyanla 400.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...Belediye Başkanlığından tahsiline, mahkememizce alınacak hesap raporu ile tespit edilecek miktarlar üzerinden artırılmak üzere fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00TL geçici iş göremezlik, 1.000,00TL sürekli iş göremezlik,

1.000,00TL tedavi gideri ve 2.000,00TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan tahsiline, Selçuk Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından aldırılmış olan adli rapor için ödenen 2.228,06TL rapor ücretinin yargılama giderine dahil edilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili vermiş olduğu 22/08/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesinde özetle; dosya kapsamında alınan aktüerya raporu ile de tespit edildiği üzere dava dilekçeleri ile 1.000,00TL olarak talep ettikleri geçici iş göremezlik taleplerini 23.018,31TL'ye; 1.000,00TL olarak talep ettikleri sürekli iş göremezlik taleplerini 1.536.852,12TL'ye; 1.000,00TL olarak talep ettikleri tedavi gideri taleplerini 20.000,00TL'ye; 2.000,00TL olarak talep ettikleri bakıcı gideri taleplerini 2.042.121,92TL'ye yükselttiklerini, toplamda maddi tazminat taleplerinin 3.621.992,35TL olduğunu ve bu talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili mahkememize vermiş olduğu 30/03/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı ile müvekkili belediyeye ait kazaya karışan otobüs sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, dilekçe ekinde sunulan kaza görüntülerini gösterir CD'nin incelenmesi ile de ortaya çıkacağı üzere davacı bisiklet sürücüsünün hakimiyetini kaybetmesi sonucu davaya konu kazanın meydana geldiğini, oluşan kazaya davacının kendi kusurunun sebebiyet verdiğini beyanla müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili mahkememize vermiş olduğu 19/04/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan otobüsün müvekkili şirket tarafından sigortalı olduğunu, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı ve savcılık dosyasında alınan raporlar ile oluşan kazada otobüs sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, savcılık dosyası ve ceza dava dosyasının celp edilerek incelenmesini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur durumuna göre sınırlı olduğunu, kusur durumunun mahkememizce usulünce alınacak raporlar ile tespit edilmesini,

kazaya ilişkin müterafik kusur durumunun ve hatır taşıması durumunun da mahkememizce dikkate alınması gerektiğini, kazada yaralana davacının usulünce adli tıp kurumundan alınacak raporlar ile maluliyet durumunun da mahkememizce tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin tedavi gideri ve bakıcı giderine yönelik talepler yönünden sorumluluklarının bulunmadığını, davacı tarafın SGK'dan ödeme alıp almadığının tespit edilmesini, mahkememizce aktüerya hesap rapor aldırılmasını, müvekkilinin talep edildiği gibi kaza tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulamayacağını beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... tarafından süresi içinde dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmış olup davalı vekilince mahkememize sunulan 28/08/2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, kabul etmediklerini, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağında kusurlu tarafın davacı olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kamu görevlisi olduğunu bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, açılacak davaların kamu adına açılması gerektiğini bu nedenle müvekkili yönünden öncelikle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaza nedeniyle Konya ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan kamu davasının halen derdest olduğunu ve bu davanın neticesinin beklenmesi gerektiğini, asliye ceza mahkemesinde alının kusur raporunda da müvekkilinin kusursuz olduğunun ortaya çıktığını, davacının kast, dizlik gibi koruyucu ekipmanlar kullanmamış olması ve yaşı dikkate alınarak müterafik kusuru durumunun mahkememizce dikkate alınmasını, davacının maluliyet durumunun adli tıp kurumundan alınacak raporla tespit edilmesini, davacıya SGK tarafından yapılan ödemelerin tespit edilmesini,

davacı tarafça talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş miktarlar olup haksız zenginleşmeye neden olacağını ve kabul etmediklerini beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Davaya konu kazayla ilişkin olarak verilen Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2023 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamında; mahkememiz dosyası davalısı ... hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan açılan kamu davasında, adı geçen davalının kusurunun bulunmaması sebebiyle beraat kararı verildiği, kararın istinaf mahkemesi incelemesinden geçerek 11/07/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce her ne kadar Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... talimat sayılı dosyası aracılığıyla Karayolları Fen Heyetince düzenlenen 23/10/2022 tarihli kusur raporu aldırılmış ve alınan raporda davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı otobüs sürücüsü ...’nın, bu kazanın

oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

bisiklet sürücüsü ....’ün, bu kazanın oluşumunda kusurunun

olmadığının tespit edilmiş ise de, düzenlenen raporun iş bu dava dosyamızdaki ve ceza dosyasında raporlar arasında çelişki oluşturması ve rapor düzenleyen heyette diğer raporlara göre daha fazla uzmanın görev almaması sebebiyle söz konusu raporun hükme esas alınmayacağı kanaatine varılmıştır.

Bu durum karşısında Ankara Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kurulundan yeniden kusur raporu aldırılması gereği duyulmuştur. İlgili Uzmanlar Kurulunca düzenlenen 31/01/2024 tarihli raporda, dosyadaki kaza görüntüleri ve mahkememizce KGM Fen Heyetinden aldırılan 23/10/2022 tarihli rapor, Konya .. Asliye Ceza Mahkemesince aldırılan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 07/07/2022 tarihli raporu ve yine ceza dosyasında aldırılan İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşturulan heyetçe düzenlenen 06/02/2023 tarihli rapor içerikleri incelenmek ve bu raporlar arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle davaya konu kaza nedeniyle davacı sürücüsü ....'ün %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'nın kusurunun olmadığı tespiti yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, Ankara Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kurulunun 31/01/2024 tarihli raporunun dosya kapsamına ve kazanın oluş şekline uygun düştüğü, davacı sürücüsü ....'ün sevk ve idaresindeki bisiklet ile yolun sağındaki bankete doğru yönelip yolun sağında seyir halinde iken sol gerisinden aynı yöne seyreden araçları etkin biçimde kontrol etmeksizin, sağ şeridi takiben gelen otobüsün yanından geçiş yapmasına rağmen dikkatsiz ve tehlikeli biçimde otobüse doğru sola manevra yaptığı sırada, bu otobüsün sağ arka yan kesimiyle çarpışmasına sebebiyet verdiği olayda tam kusurlu olduğu, davalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı netice ve kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu ve davacının zararının bundan kaynaklandığı ispatlanamadığından davanın reddi gerekmiştir." şeklinde davacının maddi tazminat davasının reddine, davacının manevi tazminat davasının reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece her ne kadar adli tıp genişletilmiş uzmanlar kurulunca düzenlenen raporun hükme esas alınmış ise de somut olayda oluşa ve kanuna uygun olan raporun karayolları fen heyeti raporu olduğunu, ortada çelişki yokken mahkemece olayın irdelenmediğini, kaza videolarının izlenerek delillerin doğrudan değerlendirildiğini, söz konusu raporların sadece sonuç kısmına bakılarak bir değerlendirme yapıldığını, kusur yönünden tüm kararın bilirkişiler tarafından verildiğini,

yerel mahkemece yargılamaya devamla maluliyet ve aktüer raporlarına karşı itirazlarının ve taleplerin doğrultusunda yargılama devamla tahkikattaki eksikliklerin giderilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kanuna, hukuka, hakkaniyete aykırı düzenlenen kusur raporlarının sadece sonuç kısmı gözetilerek davalı otobüs sürücüsünün kusurunun olmadığı gerekçesi ile KTK'nın amir hükümlerinin görmezden gelinerek davanı reddine karar verildiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Kusur raporuna itiraz hakkında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır.

Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır.

Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2023 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamı ile; mahkememiz dosyası davalısı ... hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan açılan kamu davasında beraat kararı verildiği, kararın istinaf mahkemesi incelemesinden geçerek 11/07/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... talimat sayılı dosyası aracılığıyla Karayolları Fen Heyetince düzenlenen 23/10/2022 tarihli kusur raporunda özetle; davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı otobüs sürücüsü ...’nın, bu kazanın

oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

bisiklet sürücüsü ....’ün, bu kazanın oluşumunda kusurunun olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Ankara Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kurulunca düzenlenen 31/01/2024 tarihli kusur raporunda özetle; davaya konu kaza nedeniyle davacı taraf sürücüsü ....'ün %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'nın kusurunun olmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi cihetine gidilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Mahkemece daha önce rapor tanzim etmemiş bir kurumdan rapor aldırmak gerekirken daha öce aynı konuda ceza mahkemesinde rapor tanzim etmiş ankara akt dan rapor alınması doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece, ilgili ceza mahkemesi ile birlikte dosyanın İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİNDEN seçilecek 5 kişilik kusur konusunda uzman bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluş şekli, çarpma noktaları,olayın görgü tanıklarının anlatımları da gözönünde bulundurularak sürücülerin olaydaki kusur durumlarının tespiti hususunda, önceki bilirkişi raporlarının da irdelendiği ayrıntılı, gerekçeye ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru olmayıp davacı vekillerinin istinafı yerindedir.

Nitekim Yargıtay 17 HD'nin 2019/6050 esas 2020/4014 karar, 2019/6050 esas 2020/4014, 2019/3775 esas 2020/3384 karar sayılı ilamları.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.