Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1891 K.2024/2234

3- ......

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 26/11/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 26/11/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...... plakalı aracıyla 26/08/2023 tarihinde Konya ili, Selçuklu ilçesi, Horozluhan Mahallesi, Yeni İstanbul Caddesi istikametinde seyir halinde iken önünde seyir halinde olan ......plakalı aracın durması ve dörtlüleri yakması akabinde müvekkilinin de durduğu ve dörtlülerini yaktığı esnada davalı ......'nın sevk ve idaresindeki ......plakalı aracıyla durmaksızın önünde bekleyen müvekkilinin aracına arkadan çarpmasıyla müvekkilinin de çarpmanın etkisiyle öne doğru savrularak önünde seyir halinde olan ......plakalı araca çarptığını ve yine ......plakalı aracında önünde seyir

halinde olan ...... plakalı araca arkadan çarpmasıyla dört taraflı, zincirleme şeklinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu kazada müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, ......plakalı aracın sürücüsü ...... asli ve tam kusurlu olduğunu, ......plakalı araç kaza tarihinde ...... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ......

Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olup davalı sigorta şirketi müvekkiline ait ...... plakalı 2008 model Ford ..... marka araçta meydana gelen maddi hasar tazminat bedeli ile değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketine 20/10/2023 tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında hasar ve değer kaybı oluştuğunu, ......

Sigorta A.Ş. tarafından poliçe kapsamında başvurduğu sigorta eksperi tarafından tanzim edilen 24/09/2023 tarihli eksper raporunda en az 19.387,20-TL olarak tespit edildiğini, ayrıca müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar sebebi ile müvekkilinin aracını uzunca bir süre kullanamadığını, dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, şimdilik 100,00-TL maddi hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, HMK 107.

Madde gereği değer kaybı bedeli alacaklarını yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere, 100,00-TL değer kaybı bedeli alacaklarının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, HMK 107.

Madde gereği aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararına ilişkin alacaklarının yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere, 100,00-TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararına ilişkin alacaklarının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı araç maliki ...... ...... ve davalı sürücü ......'dan tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...... ve ...... ......'nın sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ...... plakalı araçlarının başlangıç tarihi 03/12/2022 bitiş tarihi 03/12/2023 tarihi olan ...... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçenin başlangıç tarihi 03/12/2022-bitiş tarihi 03/12/2023 olan ...... numaralı Motorlu Kara Taşıtları İhtiyati Mali Sorumluluk Katılım Sigorta poliçenin bulunduğunu, 26/08/2023 tarihli kazada gerek araç sürücüsü ...... ...... gerekse araç sahibi ...... ......'nın tutulan tutanaklardan da tespit edileceği üzere ağır kusurlu olmadıklarının görülmediğini,

...... ve ...... ......'nın ağır kusurlu olmaması sebebi ile kazaya ilişkin talep edilen değer kaybı bedeli ve aracın tamir süresinde kullanılmamasından kaynaklı zarar ödemesi aracımıza bağlı ......

Karayolları Motorlu Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ödemekle yükümlü olup, ilgili sigorta limitinin yetmediği yerde ...... numaralı Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Katılım Sigorta Poliçenin ödemekle yükümlü olduğunu, araç sahibi ...... ...... ve araç sürücüsü ......'dan 08/12/2023 tarih ......

Esas Sayılı tensip zaptı talep edilen değer kaybı bedeli ve aracın tamir süresinde kullanılmamasından kaynaklı zararına itiraz ettiklerini, zararın sigorta poliçesinden talep edilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; işbu davaya bakmakla yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 91. Madde gereği ve aynı kanunun 85. Maddesinde düzenlenen işletenin sorumluluğunu mevzuat ve genel şartlar çerçevesinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen müvekkilinin sigortalı aracın işletilmesinden dolayı üçüncü şahısların uğradığı zararları tazminle mükellef olduğu araç başına teminat limitinin de 120.000,00 TL olduğunu, davacının aracındaki hasar için davacıya 16.680,00 TL ......

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tedarik firmasına 1.308,00 TL ve ......

Oto Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tedarik firmasına 1.399,20 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunu eksiksiz olarak ödendiğini, başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsizdir zira; müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine ...... nolu dosya açıldığını, şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı için 01/11/2023 tarihinde 7.500,00 TL'nin davacı vekiline ödeme yapıldığını, kazaya ilişkin kusur tespitinin yapılmasını, değer kaybı tazminat talebine yönelik kaza tarihi itibari ile reel kayıp uygulanması gerektiğini,

mahkeme aksi kanaatte ise esas yönünden izah edilen hususlar ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmili hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ......'nın %100 kusurlu olduğu, davacının maddi tazminat talepleri kusur oranı, bedel artırım dilekçesi birlikte nazara alındığında.

Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 22.500,00 TL'nin davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 26/08/2023, sigorta firmasından 02/11/2023 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 14.000,00 TL'nin davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 26/08/2023'ten tibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce yargılamaya esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu araçta herhangi bir hasar bedeli bulunmadığı tespit edildiğinden, davacı vekilinin 06/06/2024 tarihli duruşma da hasara yönelik herhangi bir itirazlarının olmadığını, bedel artırım yapmayacağını beyan ettiği anlaşılmakla, ilgili hususta herhangi bir muteber delil sunulmadığından bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacının dava dilekçesinde aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zararını davalılar ...... ...... ve ......'dan talep edilmiş ise de; bedel artırım dilekçesi ile bu yöndeki taleplerinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep ettiği anlaşılmakla. Davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu azami poliçe teminat limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar ile sınırlıdır.

ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Araç mahrumiyet tazminatı gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir.

Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup, araç mahrumiyet tazminatı teminat kapsamında olmadığından sorumlu tutulamayacaktır. Bu nedenle araç mahrumiyetinden kaynaklı zarara ilişkin talepleri sigorta şirketi yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 22.500,00 TL'nin davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 26/08/2023, sigorta firmasından 02/11/2023 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 14.000,00 TL'nin davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 26/08/2023'ten tibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

Aracın kullanılmadığı süre içerisindeki zarara ilişkin davalı sigorta aleyhine açılan davanın REDDİNE,

Araç hasar bedeline ilişkin talebin REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu kazada davalı ...... ...... asli ve tam kusurlu hareketleri ile kazaya sebebiyet vermiş olup dikkat ve özen kurallarına aykırı olarak takip mesafesine uymadığını, araç mahrumiyet bedeline ilişkin taleplerinin dava dilekçesinde sadece davalı araç maliki ...... ...... ve davalı sürücü ...... ......'ya yönlendirilmiş olup sigorta şirketine yönelik herhangi bir araç mahrumiyet tazminat bedeli talepleri bulunmadığını, davalı olarak göstermedikleri davalı sigorta şirketi yönünden ret kararı verilmesi hatalı,

usul ve yasaya aykırı olup yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, dosya kapsamında alınan tek bilirkişi raporuna dayanılmış ise de bilirkişi tarafından dava dilekçesi ile istenilen müvekkiline ait araçta mezkur kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin reel maddi hasar taleplerinin değerlendirilmediğini, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, maddi hasar yönünden hesaplama dahi yapılmaksızın müvekkilinin aracında meydana gelen hasar yönünden davanın reddine karar verildiğini, yerel mahkeme tarafından müvekkiline ait araçta meydana gelen maddi hasar tazminat bedelinin tespit edilmemesi,

araç mahrumiyet tazminat taleplerine ilişkin taraf olmayan davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi sebebiyle kararın hatalı, usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne, aksi kanaat durumunda ise dosyanın yeniden görülmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

Davacı, dava dilekçesi ile hasar tazminatı da talep etmiş ise de; bilirkişiden alınan raporda araçta hasar bedeli bulunmadığının bildirildiği, 06.06.2024 tarihli duruşmada davacı vekilince hasar yönünden herhangi bir itirazlarını olmadığının beyan edildiği, anlaşılmakla, bu talep yönünden red kararı verilmesinde bir yanlışlık bulunmadığından, hasar bedeline yönelik itirazın reddi gerekmiştir.

-Değer kaybına itirazın incelenmesinde,

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E - 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece, değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeline ilişkin sigorta eksperi bilirkişisinden alınan 04.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda hesaplamanın, Yargıtay 17. HD'si kararından belirtilen yönteme göre yapıldığı, davacının raporla belirlenen araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeline yönelik itirazı da anlaşılmış olup, itiraz yersizdir.

-Araç mahrumiyet bedeli talebinin davalı sigortaya yöneltilmediği, dolayısıyla vekalet ücretine ilişkin itirazın incelenmesinde,

Davacı tarafça, dava dilekçesinde, HMK'nın 107.madddesi gereğince, araç mahrumiyet bedeli olarak ve sonradan bedeli artırmak üzere, 100,00 TL'nin davalı araç maliki ...... ...... ve davalı sürücü ...... ......'dan tahsilinin talep edildiği, 09.05.2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesinde, sonuç ve istem kısmında ikinci maddede 14.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin .... davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesi kararının 2.maddesinde araç mahrumiyet zararına ilişkin davalı sigorta aleyhine açılan davanın reddine ve davalı sigorta lehine 14.100,00 TL vekalet ücretine karar verildiği görülmüştür.

Davacı tarafça, hasar bedeli, araçta oluşan değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedeli olmak üzere 3 ayrı talepte bulunulduğu, araç mahrumiyet bedeli yönünden, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteninden HMK'nın 107.maddesi uyarınca belirsiz alacak davası ile talepte bulunulduğu, sigorta şirketine yönelik istemi bulunmadığı, anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, HMK'nın 107.maddesinde belirsiz alacak davası düzenlenmiş olup, 107/2.fıkrada "Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." esası kabul edilmiştir. Buna göre davacı taraf talep artırım dilekçesi ile talebini artırabilecektir.

Buna göre, davacı araç mahrumiyet tazminatını, belirsiz alacak davası olarak talep ettiği ve 09.05.2024 tarihli dilekçenin bedel artırım dilekçesi niteliğinde olduğu, bedel artırım dilekçesi ile sadece dava dilekçesinde belirtilen talebin artırılabileceği, bu talep yönünden hasım gösterilemeyen sigorta şirketinin, bedel artırım dilekçesi ile hasım gösterilemesinin de mümkün olmadığı, bedel artırım dilekçesinde araç mahrumiyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen talebine ilişkin beyanın maddi hatadan kaynaklandığı, ilk derece mahkemesince, davacının bu talebinin davalı sigorta şirketi yönünden reddine ve red nedeniyle sigorta şirketi lehine vekalet ücretine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı itirazının kabulü gerekmiştir.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak mahkemece yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1/b.2 maddesi gereğince esas hakkında yeniden hüküm kurularak, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.