Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1897 K.2024/1758

Taraflar arasındaki davada Ankara 8. Asliye Hukuk ve Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesince; uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ise ; uyuşmazlığın nispi ya da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E. - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarihli ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanunu'nun 44. maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve 37 E.- 9 K. Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."

Somut olayda; davacı vekili, dava dışı sigortalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu aracın ... Sanayi A.Ş.adına kayıtlı olduğunun tespit edildiğini, sigortalanma esnasındaki malik ... Sanayi A.Ş.'nin ... Sanayi A.Ş. ile birleştiğini, bu şirketin de 27/03/2020 tarihinde ...

Fabrikaları A.Ş. adını aldığını, devralan şirketin birleşen şirketin alacak ve borçlarından da sorumlu olduğunu, kazanın oluşumunda davalıya ait araç sürücüsünün % 100 kusurlu bulunduğunu, kaza nedeniyle sigortalı araç için 1.935,20 TL ödeme yapıldığını, bu bedelin rücuen tahsili için Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün 2022/12585 sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını ve davalının % 20 icra inkar tazminatıyla cezalandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı gibi dava dışı sigortalının tacir olmaması nedeniyle nispi ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde çözüme kavuşması gerekmektedir.