Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/949 K.2024/1490

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. 04/04/2023 tarihinde davalı ............'in sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç Konya ili Karatay İlçesinde bulunan Ağır Sk.’tan kontrolsüz şekilde çıkış yapması neticesinde müvekkiline ait olan ......’ın sevk ve idaresinde bulunan ......

Konya İli Karatay İlçesinde bulunan Küçük Kumköprü Cd.’sine doğru hareket halindeyken müvekkilin aracına çarpması nedeniyle müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, kazananın ...... plakalı araç sürücüsünün tam kusuru nedeniyle meydana geldiğini, ...... plakalı aracın ....... poliçe numaralı trafik sigortası ile davalı ......

Sigorta Şirketi tarafından sigortalı olduğundan davalı sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu olduğunu bu nedenle de zararın tazmini yönüyle davalı sigorta şirketine müracaatta bulunulduğunu, söz konusu başvuru üzerine davalı sigorta şirketince 23/06/2023 tarihinde 14.860 TL lik kısmi ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin yetersiz olduğunu belirterek; davanın kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı nedeniyle şimdilik 100 TL nin davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve “değer kaybı” kalemiyle sınırlı kalmak kaydıyla sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; kazaya karışan ....... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ....... poliçe numarasıyla 20/03/2023-20/03/2024 tarihlerini kapsayan Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, öncelikle dava konusu kazada kusur oranlarının belirlenmesi yönüyle adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden rapor alınmasının gerektiğini, dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının belirlenmesinin gerektiğini, ticari faiz talebinin yerinde olmadığını,

zira sigortalı aracın ticari araç olmamakla sigortalı da tacir olmadığını, bu nedenle ticari faiz istenilmesinin hatalı olduğunu belirterek; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle müvekkil şirket yönünden usulden reddine, aksi durumda ise esastan reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Dava, tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazminatı isteminde bulunmuştur.

Bu kapsamda öncelikle belirlenmesi gereken değer kaybı zararı hesabının ne şekilde yapılacağıdır. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da bu hususta bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14600 E 2019/6626 K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Davaya konu 04/04/2023 tarihli trafik kazasının, sürücüsü ............ idaresindeki ..... plakalı aracıyla Konya ili Karatay ilçesi,....... Mahallesi, Ağır Sokak

istikametine seyir halindeyken aracının ön kısmıyla Küçük Kumköprü Caddesi istikamette

seyir halinde olan ......’ idaresindeki ...... plakalı aracın sağ yan kısmından

çarpması neticesinde meydana geldiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ............'in tam kusurlu olduğu ve davacının değer kaybından kaynaklı zararının 40.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

...

Davacı vekili 18/01/2024 tarihli dilekçesi ile .......numaralı arabuluculuk dosyası üzerinden arabuluculuk görüşmeleri sırasında kazaya karışan .... plakalı araç sürücüsü dava dışı ............'in dava konusu kazaya ilişkin olarak 35.000 TL ödeme yaptığını beyan etmiştir.

QNB Finansbank A.Ş.'nin 21/01/2024 tarihli yazı cevabının incelenmesinde dava dışı ............'in davadan sonra 08/09/2023 tarihinde 25.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Yine, davacının başvurusu üzerinde davalı sigorta şirketi tarafından davacıya davadan önce 14.860,00 TL tutarında ödeme yapılmıştır.

Somut olayda, davacıya, davalı sigorta şirketi ile dava dışı ............ tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında davacının karşılanmamış bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı açıktır.

Davacının değer kaybından kaynaklı zararının 40.000,00 TL olması, dava dışı işleten tarafından yapılan 25.000,00 TL'lik ödemenin davadan sonra yapılmış olması karşısında, işletenin yaptığı 10.000,00 TL'lik ödeme dava tarihinden önce olsa dahi davacının dava tarihi itibariyle bakiye alacağının bulunduğu açıktır.

Dolayısıyla, davacının zararının dava devam ederken tamamen karşılandığı, bu bakımdan davanın konusuz kaldığı, davanın açılmasına da davalının sebebiyet verdiği sonucuna varıldığından dava hakkında karar verilmesi yer olmadığına dair karar verilerek davalı aleyhine yargılama giderine hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılama neticesinde yerel mahkeme tarafından dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup davaya konu kazada davacının talep ettiği değer kaybı tazminatının tamamının sigortalı sürücü ve müvekkili şirket tarafından dava tarihinden önce ödendiğini, ancak yerel mahkemece aleyhe yargılama giderlerine ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, dava tarihinden önce tazminatın tamamının ödenmiş olması sebebiyle işbu davanın açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini,

açılmasına sebep olunmayan ve baştan itibaren konusuz olan bir davada aleyhe yargılama giderlerine ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmekte olup ilk derece mahkemesinin dava açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili aleyhine yargılama giderlerine hükmetmesinin hukuka aykırı olduğunu, somut olayda davanın açıldığı tarih 08/08/2023 olmakla müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin 23/06/2023 tarihinde olduğunu, dava tarihinden daha önce yapılan ödeme ve dava tarihinde davacı tarafın herhangi bir haklılık payı bulunmaması sebepleri ile müvekkili şirketin aleyhe yargılama giderlerinden sorumluluğu bulunmadığını,

tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile araçtaki değer kaybı maddi tazminat istemine ilişkindir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesinde “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz.” düzenlemesi mevcuttur.

Yine 6100 sayılı Kanun'un 331. maddesinde "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan durumlarda, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesi karşısında dava konusu tazminat alacaklarından bir kısmının dava açılmadan önce 23/06/2023 tarihinde ödendiği hükme esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu bu raporda belirlenen 40.000,00 TL değer kaybının dava tarihinden sonra 25.140,00 TL sinin dava tarihinden sonra ödenmesi nedeni ile davacının dava açmakta haklı olduğu davalı lehine maddi tazminat yönünden

vekalet ücretine hükmedilmesi ve davalının yargılama giderinden sorumlu tutulması yerinde olup itirazın reddi gerekmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.