Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/995 K.2024/1954

3- ...- ... ...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 31/10/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 31/10/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili vermiş olduğu dilekçesinde özetle; 06.11.2021 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ... .... plakalı araç ile davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan davalı ...' e ait ... .... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, aracın hareket kabiliyetinin tamamen ortadan kalktığını, hasar onarımı parçaların temini ile birlikte toplam 14 gün sürdüğünü, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile tespit edilecek olan tutarın davalılardan müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize vermiş olduğu 17/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığından reddini talep ettiklerini, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalasının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, meydana gelen araç hasar tazminatı için 01/02/2022 tarihinde ... .... A.Ş ye 36.269,10 TL rücuen tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, sigorta şirketinin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, dava konusu aracın davaya konu kazadan daha önce ağır hasar kaydının olduğunun tespit edildiğini, açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas ....... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Somut olayda meydana gelen trafik kazasında davalı ... şirketinin ZMMS sorumlusu olduğu ... .... plaka sayılı araç ile davacının maliki olduğu aracın çarpışması neticesinde davacının aracında zarar meydana geldiği, meydana gelen zarar nedeni ile ZMMS ile güvence altında bulunan aracın sürücüsü, işleteni ve davalı ... şirketinin sorumlu olduğu iddiasıyla davacı aracında meydana geldiği iddia edilen 10.000,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi ile dava açılmış olup mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacının davalı ... şirketine başvurmadığı anlaşılmış,

bu husus 06/02/2024 tarihli celsede davacı vekiline sorulmuş, davacı vekili de sigorta şirketine 2918 Sayılı KTK 97. Madde gereğince yapılması gereken başvuruyu yapmadıklarını beyan etmiş ve davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine dair karar verilmiştir. Esasında davalı ... yönünden dava şartı yerine getirilmemiş ise de diğer gerçek kişi davalılar bakımından böyle bir şart bulunmadığı ve bu hususun sehven nazara alınmadığı anlaşılmıştır.

Ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunamayacağından zarureten;

Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini, söz konusu dava şartındaki eksiklik sonradan tamamlanabilecek bir eksiklik olduğunu, bu eksikliğin ikmali için taraflarına süre verilmesi gerekirken doğrudan davanın reddi, kararın kaldırılması sebebi olduğunu, sigorta firmasına 17/05/2023 tarihinde mail ile başvurduklarını, bu başvuruya sigorta firması tarafından cevap verilmediğini, Sigorta firmasına arabuluculuk yoluyla başvurulmuş olmasına rağmen süreçten hiç bir şekilde haberdar edilmemiş gibi karar verilmesi hakkaniyete ve adalete uygun olmadığını,

davada sürücü ve araç sahibi olan şahısların da mevcut olduğunu, buna rağmen sadece sigorta şirketi varmış gibi karar verildiğini, tüm bu nedenlerle Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi 06/02/2024 tarihli ....... Esas ....... Karar sayılı kararın kaldırılmasını, dairece dava şartının da dava sürecinde tamamlandığı göz önünde bulundurularak ilk derece mahkemesine gönderilmeksizin yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; değer kaybına ilişkin maddi tazminat istemine dairdir. Mahkemece, tüm davalılarca yasal başvuru yapılmadığından verilen usulden ret kararı davacı tarafından istinaf edilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken;

26.04.2016 tarihli Resmi Gazete' de yayımlanan 6704 Sayılı Yasanın 5. maddesi ile 2918 Sayılı Yasanın 97. maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması ve bu başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde başvurunun yazılı olarak cevaplanmaması veya cevabın talebi karşılamadığına dair uyuşmazlık olması durumunda zarar görenin dava açabileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacakları, öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracakları ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerinini düzenlendiği,bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanların sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorunda oldukları anlaşılmaktadır.

Dava açmak için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde de vurgulanmıştır.

6100 Sayılı HMK 114. maddede dava şartları düzenlenmiş olup, 114/2. maddede de diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. Aynı kanunun 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda davacı tarafın, davalı ... şirketine karşı dava açmadan önce KTK'nın 97.maddesi gereğince değer kaybı yönünden davalı ... şirketine başvuru dava şartını yerine getirmediği kendi beyanları ile sabittir. Her ne kadar istinaf dilekçesinde davalı sigortaya mail ile başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, istinaf dilekçesinin ekinde sunulan mail çıktısında davadan sonra başvurunun olduğu görülmektedir. Yukarıda belirtilen yasal düzenleme uyarınca yasada belirtilen başvuruya ilişkin bu dava şartı dava açılmasının hem süre hem esas bakımından ön koşuludur.

KTK'nın 97.maddesine değişiklik sonucu getirilen, dava açılmadan önce sigortaya başvuru şartı noksanlığının, dava açıldıktan sonra giderilebilecek bir dava şartı noksanlığı olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinde ise, dava açılmadan önce davadaki talebe ilişkin olarak ilgili birime başvuru yapılmasına ilişkin olarak getirilen düzenlemeler, mahiyeti gereği mutlaka davadan önce yerine getirilmesi gereken bir dava şartıdır. Çünkü bununla amaçlanan dava yoluna başvurmadan uyuşmazlığın çözümünü sağlamak, yargı yolu ile taleplerin karşılanmasının maliyetini azaltmak ve yargıdaki iş yükünü azaltmaya yöneliktir.

Bu yol ile çözüm sağlanamadığı taktirde ancak dava yoluna gidilmelidir. Bu sebepledir ki dava açıldıktan sonra, bu dava şartının tamamlanabileceğinin düşünülmesi halinde kanun maddesinin mahiyetine ve kanunun getiriliş amacına aykırı bir durum söz konusu olacak ve yasanın amaçladığı hususu genişleterek yorumlamak söz konusu yasa maddesinin getirilmesi ile amaçlanan ilkeleri ihlal edeci nitelikte olacaktır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Keza söz konusu değişikliğin madde gerekçesinde;

"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda değişiklik yapılması suretiyle, trafik kazalarında zarar görenlerin daha hızlı ve eksiksiz tazminat alabilmesi ve yargı üzerinde oluşan yükün hafifletilebilmesini teminen zarar görenlerin sigorta şirketine başvurmasının ardından, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun tahkime ilişkin başvuru şekli ve süresinin dikkate alınmasını öngören bir düzenleme Tasarıya yeni çerçeve 6 ncı madde olarak eklenmiştir." şeklinde belirtildiği,

KTK nın 97'nci maddenin değiştirilmeyen hâlindeki düzenlemede;

"Zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunulabileceği gibi dava da açabilir." hükmünün düzenlendiği yapılan değişiklikle sigortası kapsamında dava yoluna gitmeden önce ilgililerin sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğinin emredici bir şekilde düzenlendiği, yani başvuru yapmadan önce dava yoluna gidilemeyeceğinin, daha önce ihtiyari olan hususun bu sefer zorunlu bir başvuru haline dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 97. maddesinde yapılan değişiklik ile dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olduğunun belirtilmesi, zarar görene seçimlik bir hak tanınmamış olması nedeniyle bu hususun HMK'nin 114/2.maddesinde belirtilen diğer kanunlarda düzenlenen dava şartları kapsamında değerlendirilmesi ve yargılama esnasında tamamlanması mümkün olmayan dava şartı niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Dava şartına aykırılık, HMK 115/2 madde uyarınca davanın usulden reddini gerektirir. Aksi durumun kabulü 6704 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin ruhuna ve amacına aykırı düşecek niteliktedir.

Bu itibarla, davacı tarafından davalı ... şirketine ZMMS sigortası kapsamında dava açıldığı, (kasko sigortası kapsamında dava açılmadığı) istinaf başvuru dilekçesi ve ekinde sunulan evrak ile yasal başvuru yapılmadığının anlaşılmış bulunması; buna mukabil mahkemenin hükmün aksine gerekçesinde de belirttiği gibi sigorta dışındaki diğer davalılar yönünden ise bu dava şartının aranmaması nedeniyle sigorta dışındaki davalılar bakımından yargılama yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken tüm davalılar yönünden davanın usulden reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığından, davacının istinafının bu yönden kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.