Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1165 K.2025/1308

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. 17/11/2021 tarihinde ........ San. Tic. A.Ş.'ye ait ... plakalı çekicinin, Müvekkile ait yurtdışına ihraç edilmek üzere yola çıkan Nar ürünlerini taşıyan ........ plakalı çekici ile çekiciye bağlı ........ plakalı yarı römorkun römork kısmına Burdur ili sınırları içerisinde çarpması neticesi trafik kazası gerçekleştiğini, ... plakalı araç sürücüsü ........

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/d maddesini ihlal ettiği gerekçesi ile tam kusurlu bulunuğunu, kaza neticesi ........ Plakalı römorkta yer alan nar müvekkilinin ürünlerinin ciddi hasar gördüğünü ve kullanılamaz hale geldiğini, ... plakalı çekicinin ........ numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ve ........ numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile ........

Şirketi'nden teminat altına alındığı alındığını, müvekkilinin kaza sonrası zararın karşılanması için davalı şirkete başvuru yapılarak dosya açtırılmış, eksper marifetiyle müvekkilinin zararı belirlenmeye çalışıldığını, Hasar tespit süreci kazanın üzerinden bir yıla yakın süre geçince ancak sonuçlandırılabildiğini, ancak müvekkili zararının karşılanmadığını, müvekkilinin zararı öncelikle ........ numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi , poliçe limiti aşıldığı takdirde ise ........ numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesinden karşılanması gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik;

öncelikle limiti dahilinde ........ numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ve limiti dolması halinde ........ numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi artan mali mesuliyet teminatından karşılanmak üzere müvekkiline ait zarar gören nar ürünleri ile ambalaj-taşıma malzemeleri,işçilik bedeli ve KDV tutarından oluşan bakiye kalmış hasar bedelinin HMK.

107 gereği (belirsiz alacak davası) şimdilik 1.000- TL olmak üzere temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle. KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davacının dayandığı delillerin taraflarına tebliğe çıkarılması gerektiğini, Trafik sigorta poliçesi teminat kapsamı kanun ve genel şartlarla belirlendiğinden,

mal hasarı vekalet ücreti, keşif harcı, tebligat gideri, bilirkişi ücreti, kazanç kaybı vb. gibi masrafları sigorta teminatı dışında kaldığını, Kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkememiz aksi kanaatte ise müvekkili şirketin daha önce yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, müvekkili şirketin ödemekle yükümlü olduğu tazminat ödemesi olmadığını, yapılan ödeme nedenle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacının beyan ettiği kusur oranını kabul etmediklerini, faizin hatalı talep edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini,

bu nedenlerle sigorta şirketine usulüne uygun ve kanunda belirtilen evraklarla başvuru yapılmadığından davanın reddine karar verilmesini, hak düşürücü süre geçmiş ise davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını, davacının hasar bedeli tazminatı talebine yönelik bilirkişi raporu alınmasını ve yapılacak hesaplamanın Yürülükte bulunan ve Resmi Gazete'de Yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar Eki uyarınca yapılmasını, icra-inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden,

dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; (a) Davacının ........ Nolu Poliçe dayanak olarak davalı sigorta şirketine yöneltmiş olduğu davasının REDDİNE, (b) Davacının 17/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 83.585,66 TL maddi zararının DAVALI ........ A.Ş'DEN (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ........) teminat limitleri dahilinde (Limit: Sınırsız) temerrüt tarihi olan 26/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE," şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin daha önce yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacı yanın talebinin teminat dışı haller arasında olduğunu, davacının talep etmiş olduğu davacı yanın römorkta taşıdığı nar ürünleri ile ambalaj taşıma malzemeleri ve işçilik bedeli gibi gider taleplerinin poliçe teminat kapsamında olmadığını,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar ekine göre yapılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin KDV'den sorumlu tutulamayacağını, iskonto tedarik indirim hakkının mevcut olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece 13/05/2025 tarihli ek karar ile; "İstinaf harçları ve gider avansı yatırılmadığından HMK 344. maddesi gereğine davalı ........ Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına," kararı verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin zararının tazmin edilmediğini, bakiye hasar olduğunun tespit edildiğini, hasar bedelinin ZMMS Poliçesi ve Kasko Poliçesi ile karşılanmasının gerektiğini, her iki poliçenin de davalı sigorta şirketince kesildiğini, müvekkilinin karşı vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, sigortalı ........ plakalı çekici şoförünün tam kusurlu olduğunu, mahkeme kararının red kısmının hukuka aykırı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın tam kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dilemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; trafik kazası sebebiyle emtia zararı istemine ilişkindir.

Karayolu Trafik Kanunu’nun 91. maddesi gereği, KTK 85. maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar” başlıklı 92. maddesinde:

“Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.

a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler,

g) (Ek: 14.4.2016-6704/4 md.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) (Ek: 14.4.2016-6704/4 md.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) (Ek: 14.4.2016-6704/4 md.) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." (Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal) hükmü ile zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı düzenleme altına alınmış, burada örnekseme yoluna gidilmeyip tek tek ve tahdidi olarak sorumlu olunmayan haller sıralanmıştır.

Somut olayda ; 2918 sayılı KTK'nın 92. Maddesinin e bendi gereğince motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulamayacağı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

23/09/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle.

8.120 kg meye suyu fabrikasına satılan Nar Emtiası ile 3.120 kg kullanılamaz hale gelen Nar Emtiasının toplam hasarının 120.388,66 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 14/10/2022 tarihinde yapılan 36.803,00 TL hasar ödemesinin mahsubu neticesinde Nar Emtiası Bakiye Hasar Bedelinin 83.585,66 TL olduğu, ........ nolu ZMM Poliçesi açısından 2918 Sayılı Kanunun 92/1-e maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6.e. bendine göre davacıya ait araç içerisinde taşınan Nar Emtiasının teminat dışı olduğu,

........ nolu İMM Poliçesi açısından poliçenin 5. Sayfasında zikredilen Artan Mali Sorumluluk Sigortası Klozu ile Sigorta Kapsamında Artan Mali Sorumluluk Teminat Limitinin “Sınırsız” olduğu ve yine poliçenin 7. Sayfasında, Genel Şartlar Başlığı altında.

Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları ve Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına atıf yapıldığında İMM Poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

23/09/2024 Tarihli bilirkişi raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığı anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir. Davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.