Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1292 K.2025/1238

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 06/10/2023 tarihli dilekçesiyle.

22/05/2023 tarihinde davalı ........'in idaresindeki ........ plakalı aracın müvekkiline ait ........ plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza da davalının tam kusurlu olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle müvekkili aracı kullanan da herhangi bir kusur bulunmadığını, kaza sonrası ........ plakalı aracın perte çıkacak şekilde büyük bir maddi zarara uğradığını, kazaya ilişkin Konya CBS nezdinde ........ nolu soruşturma başlatıldığını, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını,

pert işlemine binaen davalı sigorta şirketi tarafından 23/06/2023 tarihinde müvekkiline 40.700 TL. Ödeme yapıldığını, ancak bu miktarın hak edişe kıyesen çok eksik kaldığını, davalı sigorta şirketine ek ödeme talepli başvuru yapıldığını ancak davalı tarafından başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, işbu davaya konu talepler hakkında davalı ile Arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, izah edilen nedenlerle şimdilik 50 TL.

Pert-total maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50 TL.'de araç mahrumiyet tazminatının davalı ........'den alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 04/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 50 TL. Olarak açtıkları pert- total maddi tazminat taleplerini 122.100 TL'ye artırdıklarını, işbu bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, araç mahrumiyet tazminat talebi olarak 50 TL. açılan bedeli ise 10.500 TL.'ye yükselttiklerini, işbu bedelin ise davalı ........'den alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta şirketi vekili 27/10/2023 tarihli cevap dilekçesiyle; davaya konu kaza nedeniyle ihbar sonrası müvekkili şirketin araçtaki hasar bedelini görevlendirilen eksper vasıtasıyla tespit ettiğini, araca pert-total işlemi uygulanmaya karar verildiğinden piyasa rayici bedeli olan 40.700 TL'nin müvekkili sigorta şirketince ödendiğini, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddi gerektiğini, davacının görevlendirdiği eksperin düzenlemiş olduğu raporu kabul etmediklerini, dosyada alanında uzman bilirkişiden rapor alınmasını,

değerlendirme yapılırken müvekkili şirketin indirim hakkının gözetilmesini izah edilen nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili 21/11/2023 tarihli cevap dilekçesiyle; davacının dava dilekçesindeki açıklamalarını kabul etmediklerini, davacının kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, kaza esnasında ilk geçiş hakkının müvekkilinde olduğunu, davacının müvekkilinden talep ettiği pert tazminatını kabul etmediklerini, davacı tarafa eksik ödeme yapılmışsa dahi bu durumun müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davacının müvekkilinden talep ettiği araç mahrumiyet tazminatını kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde davacının ağır kusurlu olduğunu, izah edilen nedenlerle huzurdaki davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle.

"Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ........ plakalı davalı araç sürücüsü ........'in tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 162.800,00 TL tutarında hasar zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde davacının hasar zararı yönünden bakiye alacağının 122.100,00 TL olduğu (sigorta teminat limiti kapsamında ........ yönünden 79.300,00 TL ile sınırlı olarak), yine davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 10.500 TL olduğu,

hasar kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ........ plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur" şeklinde davacının davasının kabulü ile.

22/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ........ plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 122.100 TL maddi tazminatın (........ A.Ş. yönünden 79.300 TL ile sınırlı olarak) davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ........

Şirketinden 15/07/2023 tarihinden diğer davalı ........’den kaza tarihi olan 22/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ........ plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 10.500 TL maddi tazminatın davalı ........’den kaza tarihi olan 22/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, tahsili ile davacıya verilmesine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararda hükme esas kusur değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, davacı tarafın kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın KTK 57/1-b ihlalinin söz konusu iken arkadan çarpma hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin ZMMS sigortacısı olduğunu ve meydana gelen maddi hasarlardan teminat limiti kapsamında sorumlu olduğunu, teminat limiti tükenene kadar müvekkilinin tazmin yükümlülüğünün bulunmadığını,

müvekkilinin müteselsil sorumlu olsa dahi tazmin yükümlülüğünün kusur oranı olan %25 ile sınırlı olduğunu, davacının %75 ağır kusuru sonucu meydana gelen kazada araç mahrumiyet bedeli talep edilmesinin mevzuata ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararda hükme esas kusur değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, davacı tarafın kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın KTK 57/1-b ihlalinin söz konusu iken arkadan çarpma hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin ZMMS sigortacısı olduğunu ve meydana gelen maddi hasarlardan teminat limiti kapsamında sorumlu olduğunu, teminat limiti tükenene kadar müvekkilinin tazmin yükümlülüğünün bulunmadığını,

müvekkilinin müteselsil sorumlu olsa dahi tazmin yükümlülüğünün kusur oranı olan %25 ile sınırlı olduğunu, davacının %75 ağır kusuru sonucu meydana gelen kazada araç mahrumiyet bedeli talep edilmesinin mevzuata ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Kusura itiraz

Kaza tespit tutanağında her iki tarafa da kusur izafe edilmiş,

Dosya mahkemece trafik bilirkişisi ve hasar bilirkişisine teslim edilmiş bilirkişi heyeti tarafından 21/03/2024 tarihinde düzenlenen raporunda özetle; Kural ihlali yönünden; ........ plakalı otomobil sürücüsü ........'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlığı altındaki 84. maddesinin d bendinde belirtilen “arkadan çarpma." ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu belirtilmiş

Dosyada alınan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için Ankara Fen Heyetine gönderilen dosyada bilirkişi heyetince düzenlenen 07/08/024 raporda özetle;........ Plaka Sayılı araç ( Otomobil ) Sürücüsü ........; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56/c, 84/d maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ........ plaka Sayılı araç ( otomobil) sürücüsü ........; Bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı, Park Halindeki ........ Plaka Sayılı Araç bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı, Görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmakla çelişki giderilmiş olup itiraz yersizdir.

Davalı vekilinin hasara yönelik itirazları hakkında;

Davalılar gerçek zarardan sorumludur.

Hasar yönünden hükme esas alınan raporda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle aracın 2. el piyasa rayiç değeri tesbit edildiği, tamirinin ekonomik olup olmadığı ve hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin tespit edildiği, Yargıtay 17. HD İçtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirildiği, Hasar bedelinin piyasa rayiç değeri belirlendiği ve akabinde bu duruma göre tamirinin ekonomik olup olmadığı belirlendiği,

tamiri ekonomik olmadığı için piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2. el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri belirlenmiş belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi yerinde olup itiraz yersizdir.

(Nitekim emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/9274 E 2017/3378K sayılı ilamı) Araç mahrumiyet bedeline yönelik istinaf

Dosyada mevcut olup hükme esas alınan uzman bilirkişi raporuna göre araç kaza sonucu pert olmuştur. Davaya konu aracın kaza sonucu kullanılamaz hale (pert) gelmesi nedeniyle, davacının piyasadan ücreti karşılığında kiralayacağı emsal nitelikteki bir başka aracı kullanması mümkündür. Pert olan araçlarda araç mahrumiyeti zararı aynı nitelikte emsal yeni bir aracın satın alınması için gerekli süreye göre belirlenmelidir.

Bu durumda mahkemece, emsal bir aracın alınması için gerekli sürenin belirlenmesi ve davacının bu süre içinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı vs. gibi zorunlu giderleri mahsup edilerek, emsal aracın bu süredeki kiralama bedelinin tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapora göre karar verilmesi doğrudur.itiraz yersizdir Nitekim Yargıtay 17 HD'nin 2015/14801 esas ... karar ... esas ... karar sayılı ilamı.

Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.