Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/268 K.2025/1408

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

..... İç ve Dış Tic, Ltd. Şti. vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkil şirkete ait ........ marka 2017 model HMK ........ seri nolu yükleyici makinanın 25/12/2020 tarihinde çalışma esnasından hararet göstergesinin yükselmesi üzerine operatör makinayı durdurmuş olup, yetkili servis ........ tarafından yapılan tespitlerde “ EGR valfinin” patladığı, ani ısınma ve hararet sebebiyle makinanın su eksiltip pistonlarının sardığı tespit edildiğini, söz konusu davalı ........

A.Ş. tarafından ........ nolu 20/11/2020-21 tarihlerini kapsar Makine Kırılma Geniş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığı, yapılan keşifte onarım bedelinin parça ve işçilik dahil 356.498,00 TL olduğu tespit edildiği, icra takibinde davalı sigorta şirketinden bilirkişi tespit raporunda belirlenen 356.498,00 TL hasar tutarında sigorta poliçesi Özel Şartından yer alan 9610 oranında muafiyet uygulanması neticesinde 356.498,00 TL x 0.90 — 320.848,20 TL poliçe gereği ödenmesi gerekir, hasar tazminatı olan 320.848,20 TL asıl alacak ve 32.000,00 TL işlenmiş faiz tespit rapor tarihi olan 16/02/2021 tarihinden itibaren 352.848,20 TL'nin tahsili talep edildiğini,

69.322,62 TL asıl alacak ve 1.162,34 TL işlenmiş faiz yönünden icra dosyasında kısmi ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketi aleyhine 251.525,58 TL onarım bedeli asıl alacağı ve 30.837,66 TL işlenmiş faiz alacağı olmak üzere 282.363,24 TL yönünden iş bu itirazın iptali davası açıldığını, davalı ........

AŞ. nezdinde ........ nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, sigorta şirketi tarafından görevlendirilen sigorta ekspertizinin raporunda hasar miktarı 69.322,62 TL olarak tespit edildiğini, gerçekleşen hadise sigorta teminatı dahilinde olduğunu, sigorta ekspertizinin raporunun kabulünün mümkün olmadığı ve fahiş hata yaparak 3 hasar gerçekleştiği yönünden yanlış ve haksız öngörüsü nedeniyle 3 kez muafiyet yapması nedeniyle yanlış hesaplandığını, ........ nolu hasar dosyasının davalı şirketten istenmesine, Konya..., İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasının istenmesine, Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının istenmesine, icra dosyasına haksız yönden yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi, borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra-takip tazminatının hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ A.Ş vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı taraf ........ poliçe nolu 20/11/2020-21 tarihleri arasında geçerli Makine Kırılmış Geniş Kasko Sigorta Poliçesi ile

meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alındığını, poliçe incelendiği zaman “ beher

hasarda asgari 2000 Euro olmak üzere 7 yaşına kadar olan makinalarda hasarın %10’u 7 yaş üzeri

makinalarda hasarın %15’ i oranında tenzili muafiyet uygulanır, 15 yaş üzeri makinalar ise teminat

haricidir” yönünden muafiyet belirlendiğini, eksik sigorta olarak gövde değişimi, karter değişimi, ve

motor onarımım belirlendiği, hasar yönünden incelendiği zaman ........ Nolu Hasar Dosyası

açıldığını, makine operatörü tarafından kullanımı sırasından hararet yükseldiğini gördüğü zaman

makinayı durdurarak servise haber verdiğini, servis incelemesinde makinanın hararet yaparak EGR

valfini patlatmış olduğu görülerek makinanın servise alındığını, EGR valfinin üzerinde yapılan

incelemede valf bloğunda hararet Makinenin bahse konu EGR valfi incelenmiş ve valf bloğunda

hararet ve yüksek ısıdan kaynaklı metal yanığı izinin bulunduğu görülmüştür. Bu valfin amacı ise

silindirler içerisinden atılan egzoz gazlarının hava ve su ile soğutulmasını sağlayarak silindirler

içerisine tekrar geri dönmesini sağlamaktır. Hararet sonucu valfin hasar görmesi ile motor içine su

karışmış olduğu anlaşılmıştır. Bunlarla birlikte, makinenin yağ karter korumasının da farklı bir zaman

ve şekilde (taş vb. sert bir zemine sürtmesi) hasar görmüş olduğu anlaşılmış ve karter hasarı 2.hasar

olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca makinenin gövde olarak tabir edilen motor bloğu arka tarafında

bulunan parça üzerinde de kılcal çatlak oluşumları gözlemlenmiş ve söz konusu hasarın esas motor

hararet hasarıyla ilgisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Söz konusu parça hasarının, makine çalışması

esnasında cıvata bağlantı noktalarından kasıntıya uğramasıyla meydana geldiği düşünülmüş ve Gövde

hasarı 3.hasar olarak değerlendirilmiştir. Servis müdürü ile ve sonrasında farklı diğer iş makinesi

servis yetkilileri hasar sebebi üzerine görüşülmüştür. Yapılan görüşmeler neticesinde; motor soğutma

suyu seviyesinin düşmesine bağlı olarak EGR valfi içindeki suyun da eksilmiş olabileceği, neticesinde

ise sıcak egzoz gazlarıyla yüksek ısıya maruz kalmış olan EGR valfinin sızdırmazlık özelliğini

yitirmesiyle motorun hararet yaparak conta yakması sonrası motor içine su aldığı, buna bağlı olarak da

motordaki söz konusu hasarların meydana geldiği kanaatine varılmıştır. Onarım için toplamda

378.478,00TL (KDV hariç) talep edilmiştir. Yetkili servis aynı zamanda yeni motor için de fiyat teklifi

iletmiştir. Yeni motor için ise montaj dahil 330.000,00TL (KDV hariç) talep edilmiştir. Sonrasında

Gülsa Otomotiv İş Makineleri servisine yeniden gidilerek liste üzerinden tek tek yedek parça kontrolü

yapılmış ve servis yetkilisi ile görüşülmüştür. Liste üzerindeki yedek parçalar ile makinenin hasar

durumu karşılaştırılarak, bazı parçaların hasar ile ilgili olmadığı ve bazı parçaların ise temizlik-onarım

yöntemiyle kurtarılabileceği hususunda servis yetkilileri ile görüşülmüştür. Servis yetkilisi ile yapılan

görüşmelerden, motor revize bedeli yerine yeni motor talep edilmekte olduğu anlaşılmıştır. Ancak; söz

konusu revizyon amaçlı parçalar çıkarıldığında ve onarım ile kurtarılabilecek parça bedelleri

değerlendirildiğinde onarım maliyetinin yeni motor bedelinden çok daha düşük olacağı ve bu sebeple

yeni motor bedelinin değerlendirilmesi imkanının olmayacağı yönünde servis yetkilisi ile görüşmeler

yapılmıştır. Listedeki hasarla ilgili olmayan parçaların çıkartılarak motorun onarımına gidilmesi ve

onarım maliyetinin değerlendirileceği bilgisi verilmiştir. Revize onarım teklifi ve onarım faturası

iletilmemiş olduğunu, hasar miktarının 308.478,00 TL olduğu ve uygun olmayan parça değişim

bedelleri çıkartılarak ve turbo ile enjektör gibi onarım bedelleri değerlendirilen parça bedelleri esas

alınarak 155.063,00 TL hasar onarım maliyeti hesaplandığını, belirtilen parçalar arasından yer alan ve

farklı zaman ve şekilde meydana geldiği düşünülen karter ve gövde bedelleri ayrı değerlendirilmiş ve

söz konusu parça hasarları için ayrı muafiyet uygulandığını, motor onarımı, karter ve gövde için

yapılan hesaplamada 69.322,62 TL hasar bedeli çıkartıldığı, Esasa ilişkin cevap bilahare delil sunma

hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davacı delillerinin tarafımıza tebliğini, Dosyanın işbu davayı görmeye

yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Mahkemeleri’ne gönderilmesini, Davacının haksız icra takibi ve

dava ikamesi nedeniyle, Müvekkil Şirket lehine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "...Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, icra dosyası, sigorta hasar dosyası, tanık anlatımları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: Davacı ile davalı arasında 20/11/2020 Başlangıç ve 20/11/2021 Bitiş tarihli "Makine Kırılması Geniş Kasko Sigorta" Poliçesi akdedildiği, poliçe ile teminat altına alınan makinede arıza meydana geldiği, sigorta şirketi tarafından kısmi ödeme yapıldığı, bakiye kalan kısım için davacı tarafından eldeki takibin başlatıldığı,

yukarıda detayıyla izah edildiği üzere arızanın motorun rektifiye ile giderilebileceği, yapılması gereken masrafın KDV dahil 206.344,24 TL olduğu, düzenlenmiş olan Makine Kırılması poliçesinde hasara konu makinenin sigorta bedelinin 1.000.000TL olduğu ve poliçenin %20 enflasyon koruması içermesi sebebi hasar tarihinde enflasyonlu sigorta bedelinin 1.017.534,25TL olduğu, hasara konu makinenin 2017 model olup hasar tarihi itibariyle 3 yaşında olduğu, Sigorta bedeli ve değeri karşılaştırması adına markanın yetkili satıcısı olan ........

A.Ş. satış temsilcisi ile yapılan görüşmede makinenin liste satış fiyatının %18 KDV Hariç 205.000,00EUR olduğu, hadise tarihi olarak belirtilen 28.12.2020 itibari ile TCMB eft.satış kuru 1,00 9,1672TL üzerinden yapılan hesaplamaya göre makinenin liste satış fiyatı KDV hariç 1.879.276,00TL olacağı, Makinenin son kullanıcıya satış fiyatının 1.800.000,00 TL olacağının kabul edildiği ve sigorta bedeli 1.000.000,00TL olan makine için eksik sigortanın söz konusu olduğu,

Poliçe özel şartlarına göre sigorta bedeli ve makinenin olması gereken sigorta değeri arasında %10 dan daha fazla fark olması sebebi ile tespit edilen hasar tutarından bu oranda eksik sigorta uygulanması gerektiği, Poliçe ve hasara konu makinenin yaşı itibari ile hasar tazminat tutarından uygulanması gereken muafiyet oranı.

Beher hasarda asgari 2.000 EUR olmak üzere 7 yaşına kadar olan makinelerde hasarın %10'u olacağı, raporda tespit edilen hasar rektifiye masrafının KDV hariç 174.868 TL, kdv dahil 206.344,24 TL olması yönünden ilgili tazminattan eksik sigorta oranının düşülmesi, muafiyet tutarının düşülmesi sonrası nihai ödenmesi gereken tazminat tutarına ulaşılacağı, muafiyet düşümü sonrası nihai hasar tutarının 80.518,32TL olduğu,

alacak aslı 80.518,32 TL kabul edilerek davalının temerrüt tarihi olan 16/02/2021 tarihinden takip tarihi olan 24/09/2021 tarihi itibariyle (takip öncesi değişen oranlarda ticari avans faizi uygulanmak suretiyle) takip öncesi işlemiş faiz miktarının ne olduğu, takip tarihi olan 24/09/2021 tarihinden davalı tarafından icra dosyasına ödemenin yapıldığı 20/12/2021 tarihine kadar (takip sonrası değişen oranlarda ticari avans faizi uygulanmak suretiyle) takip sonrası işlemiş faiz miktarının ne olduğu,

tespit edilen takip öncesi ve sonrası işlemiş faiz miktarı ile alacak aslı olan 80.518,32 TL toplanmak suretiyle tespit edilen toplam alacak üzerinden nispi icra vekalet ücretinin hesaplanması, Takip Çıkış Miktarı üzerinden Tahsil harcı ile davacı tarafından icra dosyasına yapılan masrafların borca eklenerek toplanmak suretiyle ödeme tarihi olan 20/12/2021 tarihi itibariyle davalının icra borcunun icra masrafları, faiz ve ferileri ile hesaplanması, hesaplanan toplam borçtan, davalı tarafından yapılan kısmi ödemelerin öncelikle 6098 Sayılı TBK'nın 100.

Maddesi gereğince dosyadaki faiz ve masraflara(icra vekalet ücreti dahil) mahsup edilerek davacının alacak aslı ve işlemiş faiz alacağının hesaplanması hususunda ek rapor aldırılmış, 13/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda alacak aslı, işlemiş faiz, masraflar ve tahsil harcı olmak üzere toplam alacak miktarının 120.652,50 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 81.129,67 TL tutarlı ödeme mahsup edildiğinde davacının 39.522,83 TL alacak aslı kaldığı anlaşılmakla davacının davasının bu tutar üzerinden kısmen kabulüne karar verilerek T.C.

Konya.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 39.522,83 TL üzerinden kaldığı yerden devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

Her ne kadar davacı tarafından icra inkar tazminatı, davalı tarafından ise kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de T.C.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15/09/2021 Tarih ve 2019/5358 Esas-2021/5517 Karar sayılı ilamı da emsal alınarak alacağın likit olmadığı, muhakemeyi gerektirdiği ve yine kötüniyet tazminatı açısından davacının takibe, ödeme emrinde ifade edilen miktar üzerinden geçmesinde dosyadaki mevcut delil durumuna göre kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden yasal şartları oluşmadığından davacının 2004 Sayılı Kanunun 67/2 maddesi gereğince talep etmiş olduğu icra inkar tazminatı talebinin reddine,

yasal şartları oluşmadığından davalının 2004 Sayılı Kanunun 67/2 maddesi gereğince talep etmiş olduğu kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile T.C. Konya.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 39.522,83 TL üzerinden kaldığı yerden DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, Yasal şartları oluşmadığından davacının 2004 Sayılı Kanunun 67/2 maddesi gereğince talep etmiş olduğu icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, Yasal şartları oluşmadığından davalının 2004 Sayılı Kanunun 67/2 maddesi gereğince talep etmiş olduğu kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece üç farklı bilirkişi heyeti görevlendirilmiş olup görevlendirilen üç farklı bilirkişi heyetinin de hazırladıkları raporların kabulünün mümkün olmadığını, raporların hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadıklarını, bilirkişi heyetine sigorta hukukçusu dahil edilmeden yargılama neticelendirilerek karar verildiğini, davaya konu uyuşmazlığın çözümü için konusunda uzman sigorta hukukçusu bilirkişi atanması gerektiğini, bilirkişilerce hazırlanan rapordaki hasar tutarının tamamen keyfi, soyut ve öznel tahminlere dayalı olduğunu, somut hiçbir belgeye dayanmadığını,

yerel mahkeme kararında icra takibi yönünden verilen tutarların da hatalı olduğunu, müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken icra inkar tazminatının reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, yerel mahkemece davalı taraf lehine 17.900,00TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 38.426,06TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının müvekkili lehine kaldırılmasına, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne, Konya....

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına haksız yönde yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesine, borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, istinaf masraflarının, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; Makine Kırılması Sigorta Sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın tahsili için yapılan icra takibine İtirazın İptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı şekilde verilen karara karşı, davacı vekilince, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu sebebine bağlı olarak istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı tarafça 20/11/2020 tarihli Makine Kırılması Geniş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında, 2017 model Yükleyici Makinenin arızalanması nedeniyle tazminat isteminde bulunulmaktadır.

Mahkemece, makine mühendisi bilirkişi, hasar-sigorta uzmanı bilirkişi ve nitelikli hesaplama bilirkişinin bulunduğu heyetten 15.12.2022 tarihli ve ODTÜ öğretim üyelerinin yer aldığı heyetten 31.07.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Davacı tarafça da . ASTM'nin ... D.İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından hazırlanan rapor sunulmuş olup, mevcut raporlar arasında çelişkiler ortaya çıkması nedeniyle, ilk derece mahkemesince bu çelişkileri de giderir şekilde yeniden rapor alınması ara kararı üzerine, 5 kişilik bilirkişi heyetinden alınan13.12.2023 tarihli rapor ve heyette yer alan hesap bilirkişinden alınan 25.03.2025 tarihli ek rapor, hükme esas alınmak suretiyle karar verilmiştir.

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartlarının, Tazminatın Hesabı başlıklı 14. Maddesinde kısmi hasar durumunda,

Ödenecek tazminatın miktarı aşağıda yazılı esaslar dahilinde tesbit edilir:

a) Tamiri kabil hasar ve ziya (kısmi hasar) halinde:

Tazminat tutarı -ikame olunan yedek parçaların yeni bedelleri, mahallinde cari iş saatleri tarifesine göre işçilik masrafları var ise normal nakliye masrafları (uçak hariç) çökme ve montaj masrafları, gümrük, resim, vergi, harç ve masrafları dahil olarak makine veya tesislerin hasardan hemen evvelki hal ve şartlarına getirilmesi için gerekli bedelden ibarettir. Tamirat dolayısiyle eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indirme yapılmaz. Tekrar faydalanılması mümkün olan parçaların (sovdajın) bedeli tazminattan indirilir.

" şeklinde hesaplama yöntemi gösterilmiştir.

Yine, sigorta değerinin belirlenmesi için yapılan incelemenin, sigorta tazminatının belirlenmesinde olduğu gibi, sigortalı makinenin hasardan bir gün önceki değerine göre yapılması gerekir.

Mahkemece, 10/10/2023 tarihli celsede, Makine Mühendisi Bilirkişi (Öğretim Görevlilerinden oluşturulacak), (1) İcra ve İflas Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplama Alanında Uzman Bilirkişi ile (1) Sigorta Hukuku Alanında uzman bilirkişi olmak üzere toplam (5) kişiden teşekkül ettirilecek bilirkişi heyetine dosyanın tevdiine karar verilmiş ve bilirkişi heyetince sunulan 13.12.2023 tarihli rapor hükme esas almış ise de; heyette yer alan sigorta bilirkişinin, mahkeme ara kararında belirtilen niteliklere haiz olmadığı, taraflar arasında ki uyuşmazlığın sigorta hukukuna ve sigorta poliçesi hükümlerine göre de değerlendirilmesi gerektiğinden, 13.12.2023 tarihli raporun hükme esas alamaya elverişli bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece, sigorta hukuku alanında uzmanlığı bulunan 1 (bir) bilirkişiden, tespit raporu, 15.12.2022 tarihli heyet rapor, 31.07.2023 tarihli ODTÜ öğretim görevlilerince hazırlana heyet raporu, 13.12.2023 tarihli heyet raporu ile makine kırılması sigorta sözleşmesi ve taraf iddia ve savunmaları çerçevesinde rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Davacının bu yönelik itirazının kabulü gerekmiştir.

KABULE GÖRE DE

Dava, maddi tazminatın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, alacak esas itibariyle maddi tazminat istemine yöneliktir.

AAÜT'nin 13/3.maddesi: "Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez". hükmü gereği, davalı lehine hükmedilecek ücret-i vekalet, davacı taraf yararına verilen vekalet ücretinden fazla olamayacaktır. İtiraz yerindedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.