Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/374 K.2025/1113

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. 10.08.2020 tarihinde Konya ili Yeni İstanbul Caddesi istikametinde ........'ın işleteni olduğu ........ poliçe numarası ile davalı sigorta şirketine sigortalı ve aynı zamanda davalı sigorta şirketine ........ poliçe numarası ile “Genişletilmiş Kasko”lu ........ plaka sayılı araç sürücüsü ........ 'ın alkol ve uyuşturucu madde etkisindeyken kullandığı aracın, ........ plaka sayılı tır ile çarpışması sonucu müvekkilin kızı ........

16 yaşında iken vefat ettiğini, müvekkil kendisi engelli olup kızının desteği ile ayakta kaldığını, müteveffa ........, aynı zamanda bir güzellik merkezinde çalışıp annesine ve kardeşine hep destek olduğunu, ........'nin ölümü ile davacı müvekkil büyük bir desteğini kaybettiğini, olay yerinde trafik ekiplerince tutulan kaza tutanağına göre;

davalı sigorta şirketinde sigortalı aracın sürücüsü ........ , alkollü araç kullanmak ve hız sınırlarını aşmak suretiyle kazaya sebebiyet vermekten tam kusurlu bulunduğunu, zira kaza ........ 'ın önünde seyir halinde olan ........ plaka sayılı tırın sol arka kısmına çarpması sonucu meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinde sigortalı aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olması sebebiyle meydana gelen kazada müvekkilin kızının ölümüne sebebiyet verilmesi nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatının tarafımıza verilmesi davalı sigorta şirketinden istendiğini, davalı şirket,

kendi hesapladığı 42.474,29 TL tazminat ödemiş başkaca bir ödeme yapmadığını, ........ plaka sayılı araç aynı zamanda ........ poliçe numarası ZMMS ile davalı sigorta şirketine sigortalıdır (söz konusu poliçe davalı sigorta şirketinden istenmelidir). Aracın sürücüsü ........ , alkol ve uyuşturucu madde etkisindeyken araç kullanmak ve hız sınırını %50'den fazla aşmak suretiyle olay yerinde trafik ekiplerince tutulan kaza tutanağına göre tam kusurlu bulunmuştur.

Davalı sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olması sebebiyle davalı, destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğunu, ancak davalı şirket arabuluculuk görüşmelerinde, kendi hesaplayıp ödediği 42.474,29 TL tazminattan başkaca bir ödeme yapmayacaklarını söylediğini, bu sebeple de işbu davayı açma zorunluluğu hâsıl olduğunu, somut olayımızda hatır taşımacılığı olduğu düşünülse dahi bu denli bir hakkaniyet indirimi yapılması söz konusu olamaz.

Nitekim davalı şirket sorumlu olduğu tazminat miktarının yarısını bile ödemediğini, diğer davalılar tarafından ise müvekkilin manevi tazminat alacağı hususu anlaşılmış olup taksitler halinde davacı müvekkile ödenecektir. Fakat müvekkilin destekten yoksun kalma tazminat alacağı devam etmektedir. Fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birliktte ........

A.Ş. ve diğer davalılardan müteselsil sorumluluk esasına göre alınıp davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 09/03/2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutmak kaydıyla 120.460,445 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte ........ A.Ş. ve diğer davalılardan müşterek ve müteselsilen alınıp davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ........ Şirketi vekilinin cevap dilekçesi özetle; ........ plakalı araç müvekkil şirket ........ tarafından 04.02.2020- 2021 vadeli 1042005520 no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkil şirket tarafından havale ile davacı vekili Av. ........'a 07.10.2020 tarihinde 42.474,29 TL, ........

Gündoğdu'ya 07.10.2020 tarihinde 43.423,79 TL ödeme yapılarak sorumluluk yerine getirildiğini ve davacı yan tarafından da bu ödemeyi takiben ibraname imza altına alındığını, sorumluluğunu yerine getiren müvekkile karşı ikame edilen işbu haksız ve mesnetsiz davanın bu nedenle reddine karar verilmesini, ayrıca dava konusu olayda taşımanın niteliğinin, menfaat karşılığı olmadan yapılan hatır taşımasına dair Yargıtay içtihadı uyarınca değerlendirilmesini talep ettiklerini, bu itibarla taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı,

yani olayın özel şartları göz önüne alınarak araştırılmasının gerektiğini, bu araştırma neticesi tazminat, hakkaniyete uygun bir oranda indirilmesinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, dosyada kusur durumuna ilişkin herhangi bir resmi belge bulunmadığından yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesi,

ceza dosyası ve varsa kusur durumunu gösteren bilirkişi raporu celp edildikten sonra 10.08.2020 tarihinde meydana gelen kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini talep ettiklerini, açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın geçerli ibraname ile yapılan ödeme neticesinde zararlar karşılandığından reddine, mahkeme Masraf ve Vekalet Ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Sanığın ceza dosyası kapsamında; emniyette vermiş olduğu 11/08/2020 tarihli ifadesinde kaza sırasında müteveffa ........'ün emniyet kemerinin takılı olduğunu beyan ettiği, sanık müdafiinin sanığın kazadan bir iki saat kadar önce otogar kavşağında trafik çevirmesinde alkol testine tabi tutulduğunu ve 0,27 promil alkollü çıkması ve yasal sınır içerisinde bulunduğundan ekiplerce yoluna devam etmesine izin verildiği yönündeki beyanı ile sanığın mahkemede alınan 17.12.2020 tarihinde alınan beyanında kazadan yaklaşık yarım saat önce alkol kontrolüne tabi tutulduğunu ancak alkol miktarının 0.27 promil çıktığını beyan ettiği nazara alındığında

müteveffanın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olduğu öte yandan alkol durumu bakımından yasal sınırın altında alkollü olan davalı ........'nin arabasına binmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapmanın mümkün olmayacağı değerlendirilmiştir. Hatır taşıması bakımından ise müteveffanın davalı ........ ile arkadaş olması ve bu kapsamda ........'nin aracına binmesi nazara alındığında %20 oranında tazminatta indirim yapmak gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu doğrultuda davacı tarafın talep edebileceği tazminat tutarı 523.552,28 TL üzerinden yapılan indirim ile tazminat tutarı 418.841,82 TL olarak hesaplanmış ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince 120.000,00 TL'nin davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi ........ Şirketi yönünden (sigorta şirketinin sorumluluğu 110.519,31 TL ile sınırlı olmak üzere) tazminata hükmetmek gerekmiş ve ;

Davacının davasının KABULÜ İLE;

Davacı ........' un kızı ........' un trafik kazası neticesi vefatı nedeniyle; Destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden davacının talebinin dava dilekçesi ve ıslah dilekçesine bağlı kalınarak ve davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 120.000,00 TL'nin davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi ........ Şirketi yönünden (sigorta şirketinin sorumluluğu 110.519,31 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 27.08.2020 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 10.08.2020 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........

Şirketi vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu, müteveffa sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek araçta yolculuk yaptığını, emsal Yargıtay kararları uyarınca en az %20 müterafik kusur indirimi yapılmasının gerektiğini, yerel mahkemece bu hususun değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, ayrıca hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunun da hatalı olduğunu, hesaplamaların TRH 1,8 teknik faiz ve aktüeryal yöntem ile yapılması gerekirken progresif rant esasına göre hesap yapıldığını, ........'nın davacıların dışında,

Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının da aynı kazadan dolayı ayni rücu talepleriyle karşı karşıya kalmaması için bu konudaki araştırmaların resen yapılması gerektiğini, aktüer raporu en son veriler ve en son bilinen asgari ücrete göre hazırlandığını, 2023 yılı asgari ücretine göre hazırlanan rapora, 2016 veya daha öncesi bir tarihten faiz işletmek, faizin mantığı ile bağdaşmadığını, tüm bu nedenlerle Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ...

Karar sayılı 26/11/2024 tarihli ilamın istinaf incelemesi sonucu kaldırılması ve talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi aksi taktirde yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dairemizin ilamı ile verilen kaldırma ve gönderme kararı üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın davalı ........ vekilince istinafı üzerine yapılan inceleme sonunda;

Aşağıda belirtilen husus dışında, kaldırma kararında belirtilen biçimde araştırma yapılarak alınan kusur raporuna göre davalının sigortalısı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunun belirlenmesinde; temerrüt tarihine göre işleyecek faizin tespitinde; davalı sigortalının sorumluluğundaki araç sürücüsünün soruşturma aşamasındaki beyanlarıyla sabit olduğu üzere alkol aldıktan sonra araçta bulunduklarından yüzde yirmi hatır taşıması indirimi yapılmasında bir usulsüzlük bulunmamasına; sair itirazların Dairemizin önceki kaldırma kararında değerlendirilerek reddedilmiş olup yeniden incelenmesinin mümkün olmamasına göre bu konulara ilişkin davalı vekilinin buna yönelen, yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının reddine karar vermek gerekmiştir.

Ancak.

Mahkemece her ne kadar emniyet kemeri takılmadığının ispatlanmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılamayacağı yerinde olarak belirtilmiş ise de, sadece desteğin kendi beyanı ile araç sürücüsünün 0,27 seviyesinde düşük alkollü olmasının sürüş yeteneğini ortadan kaldırmayacağından bahisle müterafik kusur indirimi yapılmamış olmakla kanun yolları aşamasından da geçerek kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki bağlayıcı tespitte sürücü ........ 'ın 1,55 oranında alkollü olduğu,

hatta bu sebeple bilinçli taksir suçunun işlediğinin sabit olmasına karşın bu tespit göz ardı edilerek alkollü sürücünün aracına bilerek binmekten dolayı hatır indirimine ilaveten yüzde yirmi oranında müterafik kusur indirimi uygulanmaması hatalı olmasının yanında kaldırma sebeplerine göre yeniden aktüer raporu alınmasının gerekmemesine,

bilakis kaldırma kararında Mahkemenin hükmünden önce esas alınan aktüer raporundaki PMF yaşam tablosuna göre alternatifli hesaplamaya itibar edilerek karar verilmesinin gerektiğinin de ayrıca belirtilmesine karşın Mahkemece yeniden güncel veriler esas alınarak hesaplama yapılarak ıslah dilekçesi de gözetilerek usul ve yasaya aykırı karar verilmesi doğru olmadığından,

bu sebeplerle davalı sigortanın istinaf dilekçesinin kabulü ile diğer davalıların istinafının bulunmaması nedeniyle davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da göz önünde bulundurularak davalı sigorta yönünden önceki Mahkeme kararına dayanak PMF yaşam tablosundaki 159.548,53-TL tazminat miktarı üzerinden yüzde yirmi müterafik, yüzde yirmi hatır indirimi yapılarak aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.