Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/408 K.2025/1772

3- ......

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 26/09/2025

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2025

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı ...... vekili 29.03.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı, 13.11.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, müvekkilinin kusursuz olmasına rağmen aracında oluşan 50 TL değer kaybı ve araç kullanamamasından kaynaklı 50 TL zarar olmak üzere toplam 100 TL tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizle davalılardan tahsili talebiyle dava açmıştır. Kusurun tamamen davalı taraflara ait olduğunu belirten davacı vekili, sigorta şirketine yapılan başvurunun yanıtsız kaldığını ve dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını ifade etmiştir. Ekspertiz raporunun dikkate alınarak müvekkilin zararlarının tespit edilip giderilmesi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesi talep edilmiştir.

Davalı ...... A.Ş. vekili 24.04.2024 tarihli cevap dilekçesinde; davacı tarafından belirsiz alacak davası açılmasının hukuka uygun olmadığı, davanın usulden reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, KTK 97. madde uyarınca sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığı, dava şartı arabuluculuğun eksik olduğu, zamanaşımı süresinin dolduğu ve araç sigorta eksperine gösterilmediği gerekçesiyle davanın reddi talep edilmiştir.

Sigorta şirketinin kusur oranına göre sorumlu olduğu ve belirlenen poliçe limitleri dâhilinde gerekli ödemelerin yapıldığı, ancak davacının tüm zararlarından sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiştir. Kusur tespiti, araç değer kaybı ve önceki hasarların tespiti için bilirkişi incelemesi talep edilmiş; talep edilen tazminatların poliçe genel şartlarına aykırı olduğu ve faiz taleplerinin hukuka uygun olmadığı vurgulanmıştır.

Davanın reddi ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Esas yönünden incelenen dosyada; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

Somut olayda meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumlusu olduğu araç ile davacının maliki olduğu bulunduğu aracın çarpışması neticesinde davacının aracında zarar meydana geldiği, meydana gelen zarar nedeni ile ZMMS ile güvence altında bulunan aracın sürücüsü, işleteni ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu ve bu kapsamda hüküm kısmında yazılı olduğu şekliyle sorumlulardan tahsil edilecek tazminatların davacı tarafa ödemesi gerektiğinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Dava dilekçesi ve ıslah dilekçesine bağlı kalınarak DAVANIN KABULÜ ile,

Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 25.000,00 TL' nin davalı ...... ve ... ...... yönünden kaza tarihi olan 13/11/2023 tarihinden itibaren, diğer davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ...... A.Ş yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 25.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden;5.250,00 TL' nin,

Davalılar ...... ve ... ......'den kaza tarihi olan 13/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...... sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kurulan hükümlerde hem ...... A.Ş.'nin hem de davalıların belirtilen miktarı müştereken ve müteselsilen ödemesine karar verildiğini, ancak ......

A.Ş. tarafından maddi hasarlı trafik kazalarında 150.000,00 TL'ye kadar ödeme yapılacağının taahhüt edildiğini, burada mağdur olan Zorunlu Trafik Sigortasını kanuni zorunluluk olarak yaptıran olamayacağından hareketle ...... plakalı aracın tüm masraflarının toplam miktarının 127.009,47 TL olması nedeniyle ......

Sigortanın kaza başına 240.000,00 TL, araç başına 120.000,00 TL ödemeyi taahhüt etmesinden dolayı mahkemece verilen hükmün kaza başına taahhüt edilen 240.000,00 TL üzerinden verilmiş ise sigorta şirketi dışında kalan davalıların üzerine bırakılan toplam miktarın ......

A.Ş. üzerine bırakılmasına, araç başına taahhüt edilen 120.000,00 TL üzerinden verilmiş ise arda kalan 7.009,47 TL'nin sigorta şirketi dışında kalan davalılardan tahsiline karar verilmesi cihetiyle yerel mahkeme kararının bu yönde yeniden değerlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...... sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kurulan hükümlerde hem ...... A.Ş.'nin hem de davalıların belirtilen miktarı müştereken ve müteselsilen ödemesine karar verildiğini, ancak ......

A.Ş. tarafından maddi hasarlı trafik kazalarında 150.000,00 TL'ye kadar ödeme yapılacağının taahhüt edildiğini, burada mağdur olan Zorunlu Trafik Sigortasını kanuni zorunluluk olarak yaptıran olamayacağından hareketle ...... plakalı aracın tüm masraflarının toplam miktarının 127.009,47 TL olması nedeniyle ......

Sigortanın kaza başına 240.000,00 TL, araç başına 120.000,00 TL ödemeyi taahhüt etmesinden dolayı mahkemece verilen hükmün kaza başına taahhüt edilen 240.000,00 TL üzerinden verilmiş ise sigorta şirketi dışında kalan davalıların üzerine bırakılan toplam miktarın ......

A.Ş. üzerine bırakılmasına, araç başına taahhüt edilen 120.000,00 TL üzerinden verilmiş ise arda kalan 7.009,47 TL'nin sigorta şirketi dışında kalan davalılardan tahsiline karar verilmesi cihetiyle yerel mahkeme kararının bu yönde yeniden değerlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemine ilişkinidir.

İlk derece mahkemesi kararı, davalılar ... ...... ve ...... tarafından, diğer davalı sigorta şirketinin teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, hüküm altına alınan tazminattan teminat limitinin düşülerek haklarında 7.009,47 TL yönünden haklarında karar verilmesi gerektiği sebebiyle istinaf isteminde bulunulmuştur.

Müteselsil sorumluluk, (zincirleme sorumluluk, birlikte sorumluluk) sorumluluk hukukunda önemli bir yeri bulunmaktadır.

Müteselsil sorumluluk, aynı zararın oluşmasında rolü olan ancak zararın hangi kısmından sorumlu olduğu tespit edilemeyen birden fazla kimsenin, niteliği itibariyle bölünmeye elverişli başka bir deyişle çoğunlukla para ediminden oluşan tazminat ediminin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, alacaklı zarar görenin de dilediği sorumludan edimin tamamını veya bir kısmını talep yetkisine sahip olduğu, sorumlulardan biri ödeme yaptığı oranda diğerlerinin de sorumluluktan kurtulduğu bir birlikte sorumluluk türüdür.

Sorumlulukta müteselsillik ilkesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yer verilmiştir. Müteselsil sorumluluk gerek zarardan sorumlu olanların zarar görene karşı sorumluluğunda gerekse zarardan sorumluların birbirlerine rücu ilişkisinde bazı ilkeler getirmiştir. İşte bu ilkeleri bir bütün olarak müteselsil sorumluluk ilkesi olarak kavramlaştırılmıştır.

Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur olabileceği gibi sözleşme veya kanundan doğabilir.

Müteselsil sorumluluk zarar görene karşı zarardan sorumlu olanların sorumluluğunun kapsamı ve niteliği yönünden kendine has ilkeler getirmiştir. Normal şartlarda bir zarar birden fazla kişinin fiili ve sorumluluğu ile doğuyorsa o kişilerin sorumluluğu kendi fiillerine yada kusurlarına isabet eden zarar miktarından sorumlu olmalarıdır. Ancak haksız fiilden zarar görenin zararını en kısa, en kolay yoldan tazminini sağlamak amacı ile müteselsillik ile kendine has sorumluluk ilkeleri benimsenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.

Müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir sorumluluk türü olup müteselsil sorumluların birinden talepte bulunan hak sahibinin, tüm ilgililer bakımından müteselsil sorumluluğa dayandığını ifade etmesine de gerek yoktur. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, araçta yolcu olarak bulunan davacının kazanın oluşumunda kusurunun bulunmamasına göre, zararın tamamını, isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. (YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/7214 E, 2019/2775K-2016/7805 E,2019/3209 K )

Somut olayda, dosyanın davalıları olan araç sürücüsü, işleteni ve sigortalı aracın ZMMS sigortacısı sigorta limitiyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan, itirazların reddi gerekmiştir.

Bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davalılar ... ...... ve ......'in yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.