Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/80 K.2025/423

2-..........

VEKİLLERİ

Av. ....... 3-....... VEKİLİ : Av........ 4-.......... VEKİLİ : Av........ 5-.......... BANKASI VEKİLİ : Av........ FERİ MÜDAHİL : ..........

VEKİLİ

Av. .......

KONKORDATO

KOMİSERİ : ..........

DAVA

Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 14/03/2025

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 14/03/2025

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 29/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin %100 hissesinin ..........'a ait olduğunu, şirketin 11/10/2021 tarihinde kurulmuş olup ticari faaliyetine devam ettiğini, müvekkilinin sıvı ya da gaz depolama tankları ile bunların transfer teçhizatlarının yapımı işi ile uğraştığını, sektöründe öncü bir şirket olup imza projeler yaptığını, hali hazırda .......... fabrikasının pancar depolama tesisi ve ....... havalimanının yakıt depolama tanklarının imalatı işiyle uğraştığını, müvekkili şirketin 14 asıl işveren, 44 alt işvereni olduğu,

58 personel istihdam ettiğini, müvekkilinin 2022 yılının sonuna kadar hem mali durumunun hemde işlerinin çok iyi durumda olduğunu, 2023 yılından itibaren özel sektör ve kamuda yatırımların durma noktasına gelmesi, artan maliyet giderleri, kur değerinin artması nedeniyle elinde devam eden ve sözleşmesi önceden yapılan işlerin maliyetlerinin öngörülemez şekilde artması, iş sahiplerinin müvekkili şirketin makine ve teçhizatlarına el koyması nedeniyle müvekkilinin iş yapamaz hale gelmesi,

nakit akışlarının bozulması nedenleriyle müvekkilinin mali durumunun ve faaliyetinin bozulduğunu, müvekkilinin Ağustos ayı içinde 12 adet çekinin karşılıksız kalması ile icra takipleri açıldığını, müvekkili şirketin cebri icra işlemine maruz kaldığını, müvekkili şirket yetkilisi hakkında açılan çek kanununa muhalefet davası nedeniyle de müvekkili şirketin iş yapamaz hale geldiğini, müvekkili şirketin işlerini devam edebilmesi için makine ve teçhizatlarına sahip olması gerektiğini, bunlara cebri icra yoluyla el konulması ile müvekkilinin iş yapamadığını,

mevcut durumda müvekkilinin iflası halinde tüm malvarlığına cebri icra yoluyla el konulabileceğini, icra yoluyla satılması halinde de düşük bedelle satılabileceğini, bu durumda alacaklıların tamamının alacaklarına ulaşamayabileceğini, müvekkilinin hazırlanan konkordato projesi kapsamında ticari faaliyetine devam etmesi halinde borçlarını ödeyebileceğini, bu durumun alacaklıların da menfaatine olacağını, 30/06/2024 verileri esas alınarak hazırlanan finansal tablolar dikkate alınarak Konkordato Ön Projesinin hazırlandığını beyanla öncelikle geçici mühlet kararı verilmesine, geçici konkordato komiseri atanmasına,

müvekkil şirketin mallarının muhafazası için gerekli tedbir kararlarının alınmasına, davacı lehine tedbirlere hükmedilmesine, sonrasında geçici mühlet kararının uzatılmasına veya kesin mühlet kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "...Bu itibarla, yukarıda detayına yer verildiği üzere, davacının mali tablolarının gerçeği yansıtmaması, kötü niyetli davranışta bulunulduğuna dair delil ve emarelerin bulunması, komiser talimatlarına ve geçici mühlet kararına uyulmaması, davacının eylemlerinin alacaklılarını zarara uğratıcı nitelikte olması, davacının aktif bir ticari faaliyetinin olmaması sebebiyle alacaklıların daha fazla zarara uğramaması için mal varlığının korunması gerekmesi hususları gözetildiğinde, davacının iflasına da karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekliyle hüküm oluşturulmuştur.

2004 s. İİK.nin 288/1 yollamasıyla, 2004 s. İİK'nin 292/1-a, b ve c maddesi gereğince, (Mersis No : .......... - Selçuk VD. .......... -Konya Ticaret Sicili No: .......... kayıtlı davacı .......... ŞİRKETİ'nin KONKORDATO DAVASININ REDDİNE,

Mahkememizin 03/09/2024 tarihli ara kararı ile verilen GEÇİCİ MÜHLETİN, kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA,

Mahkememizin 03/09/2024 tarihli ara kararı ile verilen BÜTÜN İHTİYATİ TEDBİRLERİN ve KONKORDATO ŞERHLERİNİN kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA,

Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .......... sicil numarasında kayıtlı (Mersis No : .......... - Selçuk VD. ..........) .......... ŞİRKETİ'nin İFLASINA, 24/10/2024 günü saat 10:06 itibariyle İFLASININ AÇILMASINA,

İflas tasfiyesinin ADİ TASFİYE şeklinde yapılmasına, Mahkememizce konkordato komiserinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmesine yer olmadığına,

İflasa ilişkin hüküm özetinin iflas müdürlüğüne derhal bildirilmesine, müzekkere, tebligat ve ilan masrafları ile geçici komiserin ücretinin ödenmesinden sonra artan gider avansının (ilk aşamada 100.000 TL. olmak üzere) tamamının iflas müdürlüğüne gönderilmesine,

Geçici konkordato komiseri ..........'in görevinin bugün (24/10/2024 tarihi) itibariyle son bulmasına ve kendisine bu tarihe kadar olan hizmetine yönelik olarak takdir edilen ücretin gün hesabıyla ödenmesine,

Konkordato davasının reddedilip, bütün ihtiyati tedbirlerin ve konkordato şerhlerinin de derhal kaldırıldığının, davacının iflasına karar verildiğinin ve konkordato komiseri ..........'in görevinin 24/10/2024 tarihi itibariyle son bulduğunun daha önce müzekkere yazılan ilgili yerlere müzekkereyle bildirilmesine ve ayrıca gerekli ilanların yapılmasına" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 23/10/2024 tarihli duruşmada müvekkili şirketin faaliyet konusuna uygun makine ya da endüstri mühendisi komiserinin görevlendirilmesine yönelik taleplerinin yerel mahkeme reddedildiğini, İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere bütün Anadolu'da uygulanan bir mali müşavir, bir hukukçu ve konkordato talep edenin faaliyeti hakkında malumat sahibi bir komiser ile birlikte üçlü komiser heyetinin görevlendirilmesine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf dilekçelerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, konkordato tedbirlerine hükmedilmesine, üç kişilik komiser heyeti görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, borçlarını ödeme güçlüğü içinde olduğunu ileri süren davacının İİK'nun 285 vd. maddeleri gereğince geçici ve kesin mühlet kararı verdikten sonra ileri sürdüğü vade konkordatosunun tasdiki istemine ilişkindir. HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran tarafların dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda re’sen gözetilerek yapılmıştır.

Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir.

Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkânı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkânları da korunmuş olur.

Konkordatonun tasdikinin şartları, talep tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nın mülga 297 ve 298. maddesi hükümlerinde sayılmış olup, buna göre yasada açıkça belirtilmese de öncelikle borçlunun dürüst olması, daha sonra, teklif olunan meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun 297/1. maddesi uyarınca alacaklıların yarısı ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmesi, borçlunun konkordato işlemlerinin yerine getirilmesi, alacakları kabul edilmiş olan imtiyazlı alacakların tamamen ödenmesi ve mühlet sırasında komiserin onayı ile akdedilmiş borçların ifasını sağlamak için yeterli teminatı göstermesi,

konkordatonun tasdikinin gerektirdiği, yargılama masrafları ve ilam harçlarının tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması gerekir.(YARGITAY 23.Hukuk Dairesi2019/3021E,2020/292 K)

Konkordato, belli (nitelikli) bir alacaklı çoğunluğunun muvafakat etmesi halinde borçlunun ekonomik faaliyetine devam etmesine imkan vererek mallarının cüz’i veya külli icra yoluyla paraya çevrilmesine engel olan özel bir cebri icra alternatifi teşkil etmektedir. Öyle ki, bu cebri icra aracı, konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklıları da bağlamakta ve resmi organların katılımıyla cereyan etmektedir. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği kombine/karma konkordato şeklinde olabilir. Borçlu bu seçenekleri değerlendirirken alacaklılar arasındaki eşitliği ya da en azından denkliği sağlayacak ve onların kabul oyunu alacak uygun bir kombinasyona ulaşmaya çalışacaktır.

Somut dosyamızda. 29/08/2024 tarihinde istemde bulunulduğu, mahkemece 03/09/2024 tarihinde 3 ay geçici mühlet kararı verildiği, “davacı şirketin mali tablolarının ve ticari defter kayıtlarının gerçeğe aykırı düzenlendiği bizzat davacı şirket yetkilisince ikrar edilmiştir.

Söz konusu tutarsızlıklar ve de bunun üzerine yapılan dayanaksız izahat karşısında, davacının hazırladığı ön proje ve bu projeye ekli mali tablolara güven duyulamayacağı, bu uyumsuzluğun sonraki süreçlerde de davacının kayıt ve belgelerine şüphe ile yaklaşılması sonucunu doğuracağı, davacının, en başta bulunması gereken dürüst davranma ilkesine aykırı tutum sergilendiği, söz konusu işlemlerin davacının aktifinde azalma yaratarak aktif pasif dengesizliği oluşturduğu, davacının komiser talimatlarına ve geçici mühlet kararına aykırı hareket ederek alacaklılarının zararına bir tutum izlediği,

fiili duruma uymayan mali tabloların muhasebesel hata ile açıklanamayacağı,” gerekçeleri ile İİK'nın 292/1-cmaddesi hükmü uyarınca davacıya verilen konkordato geçici mühletinin kaldırılarak, 24/10/2024 tarihinde konkordato isteminin REDDİ ile Şirketin İFLASINA karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan Yasa'nın "Kesin Mühlet İçinde Konkordato Talebinin Reddi ile İflâsın Açılması" başlıklı 292. maddesi gereğince:

"İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a)Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa,

b)Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa,

c)Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa,

d)Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse,

İflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine re'sen karar verir.

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder." hükmü emredicidir.

Diğer bir anlatımla konkordato komiserinin yazılı raporu üzerine mühlet kararı kaldırılarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun İİK'nin 292/1.c. maddesi gereğince iflasına re'sen karar verilir. İİK’nın 292. maddesi uyarınca, iflas kararı verilebilmesi için şirketin borca batıklık şartının aranmasına gerek yoktur.

ANCAK

İİK 292/ son fıkrası “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu durumda konkordato talep eden borçlu şirket yetkilisinin mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (YARGITAY 23.HUKUK DAİRESİ 2020/2225 E,2021/270 K)

Her ne kadar borçlu şirket vekiline karar duruşmasından bir gün önce 23/10/2024 tarihli oturumda müvekkili olan borçlu şirket temsilcisini duruşmada hazır edilmesine yönelik ara karar kurulmuş ise de, vekilin böyle bir yükümlülüğü bulunmamasına rağmen davacı vekiline müvekkilini hazır etme yükümlülüğü verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından yukarıda bahsi geçen maddenin son fıkrasının gereği yerine getirilmediğinden davacının istinafının kabulü gerekeceği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.