Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/575 K.2026/1078

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

20/02/2025 tarihinde, davacı müvekkili ......'ın maliki olduğu ...... plaka sayılı araç ile sürücü ......'ın sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kaza nedeniyle davacı müvekkilinin aracı hasarlanmış ve değer kaybına uğradığını, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davacı müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, bu nedenlerle davalı yanın göstereceği delillere karşı ve yeni delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla , HMK 107.

Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası niteliğindeki haklı davanın kabulü ile müvekkili ......'ın maliki olduğu ...... plaka sayılı aracın hasarlanması neticesinde doğan HMK madde 107/2 uyarınca başlangıçta belirttikleri taleplerini artırım hakları saklı olmak üzere, şimdilik 100,00 TL bakiye araç hasarı tazminatı, 100,00 TL değer kaybı, olmak üzere toplam 200,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ......

A.Ş.'den (Poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) tahsili ile müvekkili davacıya ödenmesini, her türlü yargılama harç ve gideriyle vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 300.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek ve başvurunun reddine yönelik haklarımız saklı kalmak kaydıyla teminat limitinin dikkate alınarak hüküm tesis edilmesini talep ettiklerini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, aksini ispatlar herhangi bir delilin dosyada mevcut olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini, aksi kanaatte olunması halinde bu yönde uzman bilirkişi eliyle rapor düzenlenmesi gerektiğini,

belirsiz alacak davasına ilişkin şartlar davacı tarafın ikame etmiş olduğu dava bakımından oluşmadığını, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında müvekkil şirket tarafından 5684 Sayılı Kanun’un 22. maddesine göre “delil niteliğinde” bulunan ekspertiz raporu tanzim ettirildiğini, ilgili raporda, hesaplanan toplam tazmina tutarının tamamı davacıya ödenerek somut zararı tamamen karşılandığını, müvekkili şirketçe eksperin düzenlediği rapora istinaden, 16/04/2025 tarihinde ......

8.876,56-TL tedarik ödemesi ve 11/04/2025 tarihinde 26.000,00-TL tutarında ...... adına araç hasarı tazminatı ödemesi yapılmış olup karşı yanın aracında meydana gelen zarar tamamen karşılandığını, bu nedenlerle karşı yanın zararı tamamen karşılanmış olduğundan haksız ve iyi niyetten uzak davanın reddine yönelik hüküm kurulmasını, başvurunun reddine ilişkin öncelikli taleplerine halel gelmemek üzere, aksi kanaat ile aleyhimize hüküm verilecek olsa bile, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "

Davacının davasının KABULÜ İLE;

(a) Davacının 20/02/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 15.415,38 TL bakiye hasar/onarım bedeli maddi zararının DAVALI ...... A.Ş'DEN (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: 1165350564) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 300.000,00 TL'den dava öncesinde yapılan 34.876,56 TL'nin mahsubu neticesinde BAKİYE TEMİNAT LİMİTİ: 265.123,44 TL) temerrüt tarihi olan 13/06/2025 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek YASAL faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

(b) Davacının 20/02/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 30.000,00 TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ...... A.Ş'DEN (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: 1165350564) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 300.000,00 TL'den dava öncesinde yapılan 34.876,56 TL'nin mahsubu neticesinde BAKİYE TEMİNAT LİMİTİ: 265.123,44 TL) temerrüt tarihi olan 13/06/2025 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek YASAL faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

ATK marifetiyle kusur tespiti yapılmaksızın hüküm kurulamayacağını, sigortalı araç yönünden kusur durumunun ispat edilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hatalı hesaplama yöntemi kullanıldığını, araçta oluşan değer kaybı zararı reel hesaplama yöntemine göre hesaplanması gerektiğini, aracın geçmişte aynı bölgeden hasarı mevcut ise ikinci kez aynı bölgeden alınan hasarın araçta değer kaybı yaratmayacağını, davanın reddine ilişkin hakları kaslı tutarak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla dosyaya bilirkişi atanması halinde alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyet teşkiliyle rapor alınmasına karar verilmesi gerektiğini,

heyet teşkili sağlanmadan rapor tanzim edildiğini, tazminat hesabı yapılırken tazminat ilkesinin dikkate alınmadığını, müvekkili şirketin hasar tutarının KDV'sine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, anlaşmalı tamirhane iskontosunun uygulanması gerektiğini, tamir faturasının ibraz edilmemesi sebebiyle tespit edilecek tazminatın KDV'siz olması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirketten tahsili talep edilen faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve fark hasar bedeline ilişkindir. Mahkemece verilen karar, davalı tarafından istinaf edilmiştir.

- Davalının kusura itirazının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Bu itibarla, mahkemece benimsenen ayrıntılı, gerekçeli, oluşa uygun kusur raporu ile kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu anlaşılmakla kusur itirazının reddine karar verilmiştir.

- Davalının değer kaybına yönelik itirazın incelenmesinde;

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu aracın işbu kazadadan önce 2 adet kazaya karıştığının bilirkişi raporunda belirtildiği bu kazalar ekspertiz raporunun dosya arasında bulunmadığı, önceki kazalarda aracın nereye darbe aldığının belli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu halde daha önce yaşanan kazalara ilişkin değer kaybının hangi bölgelerden hasar alması sonucu gerçekleştiğinin tespiti bakımından; davaya konu aracın 20/02/2025 tarihli kazadan önceki hasar kayıtlarının mahkemece sigorta şirketlerinden hasar dosyaları getirtilip aracın söz konusu kaza öncesinde karıştığı kazalar nedeniyle hangi bölgeden hasar aldığı tespit edilerek değer kaybı olup olmayacağı değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Kabule göre de;

-Dava dilekçesi ekindeki sigorta şirketine başvuru tebliğ tarihi okunaklı olmadığından bu husustaki eksiklik giderilmeden hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

-Davalı ...... A.Ş vekilinin KDV tutarının hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğine yönelik itirazın incelenmesinde. Sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak gerçekten uğradığı zararı tazmine mecbur olduğundan, hasar bedeli nedeniyle davacının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince ödenmesi gereken KDV’yi de davacıya ödemekle yükümlüdür.

3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir.

Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi doğrudur.Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2016/18474 esas 2017/10417 karar ,2015/864 esas 2015/9408 karar , 2015/14700 esas 2016/4229 karar sayılı ilamları

Kaldırma sebebine göre diğer istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik gerek bulunmamaktadır. Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın sadece davalı tarafından istinaf edildiği aleyhe istinafın olmadığı gözetilerek kazanılmış haklara halel gelmemek suretiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.