Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/584 K.2026/733

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. Müvekkili ........’ün Konya İli Yunak İlçesinde çiftçilik yaptığını, müvekkilinin sahibi olduğu aşağıda belirtilen taşınmazların ........ aracılığı ile ........ (........) tarafından sigortalandığını, Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel numaralı taşınmaz ........ aracılığıyla ve ........ Poliçe numarası ile, Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesi ... ada .. Parel numaralı taşınmaz ........ aracılığıyla ve ........

Poliçe numarası ile, Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parel numaralı taşınmaz ........ aracılığıyla ve ........

Poliçe numarası ile ........ tarafından sigortalandığını, müvekkilinin belirtilen poliçe numaraları ile sigortalanmış taşınmazların tamamına "çim" ektiğini, 08/06/2024 tarihinde bölgede fırtına gerçekleştiğini ve poliçe kapsamında bir riziko gerçekleştiğinden müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirerek ........'e haber verdiğini, ........ tarafından atanan eksper 20/06/2024 tarihinde ürünleri incelemek amacıyla bölgeye geldiği ve ürünlerde hasar meydana geldiğine dair "kesin ekspertiz" raporu tanzim edildiğini, 10/09/2024 tarihinde ........ tarafından müvekkile "Değerli üreticimiz,

dilekçenizde bahsi geçen poliçelere ait hasar dosyaları incelenmiş olup, üründe teminat kapsamında fırtına hasarı tespit edilmemiştir. Hasar tarihinde de ilgili lokasyonda meteorolojik verilere göre fırtına riski olmadığı tespit edilmiştir.

Saygılarımızla." şeklinde bir mesaj gönderildiğini, söz konusu kötü hava koşulları 08/06/2024 tarihinden ........ eksperlerinin bölgede inceleme yapmaya geldikleri tarih olan 20/06/2024 tarihine kadar devam ettiğini, Yunak Kaymakamlığının 8 - 9 Haziran 2024 tarihleri arasında bölgede meydana gelen dolu ve yağmur nedeniyle bir vatandaşın bildirimde bulunduğunu, söz konusu bildirimin Konya Valiliği Karayolları 3. Bölge Müdürlüğüne iletildiğini,

meydana gelen dolu ve fırtına nedeniyle zarar gören vatandaşların Yunak Kaymakamlığı aracılığıyla AFAD'a bildirimde bulunması gerektiği yönünde Yunak Belediye Başkanlığı tarafından anons gerçekleştirildiğini ve İlçe Hasar Tespit Komisyonunca anılan tarihler arasında sel, yağış ve kuraklık afetlerinden etkilenen 219 üreticinin 6.237.774,58 TL zararının bulunduğu tespit edildiği beyan edildiğini, ........ tarafından 05/09/2024 tarihinde hasar dosyaları yeniden ele alındığını ve müvekkilinin ........

Poliçe numarası ile sigortalanan ürünlerinin hasar oranı arttırıldıktan 5 gün sonra tüm ürünlerde hasar olmadığının tespit edilerek dosyaların kapatıldığını bu nedenle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; şimdilik 5.000,00 TL’nin maddi tazminat olarak rizikonun meydana geldiği tarihten başlayarak işletilecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 23/10/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesi ile; Dava dilekçesinde 5.000 TL talep edilmiş olan tazminat bedelinin 720.057 TL arttırılarak toplamda 725.057,00 TL tazminatın rizikonun meydana geldiği 08/06/2024 tarihinden itibaren başlayarak işletilecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya kapsamına ve hükme esas alınan mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ürünlerin sigorta kapsamında olduğu, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; Davaya konu ... Ada ... parsel, ... ada .. parsel ve ... ada ... parsellerde meydana gelen hasarların taraflar arasında yapılan sigorta poliçesinin teminatını kapsamında olduğu, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife Ve Talimatlarına göre; dava konusu parsellerde oluşan zarar miktarı Muafiyet oranı olan % 8 olduğu buna göre ödenecek tazminat miktarının toplamda 725.057,00 TL olacağı değerlendirilmiştir.

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının B.7. maddesinde kesinleşmiş hasar miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği ve tazminatın her halükarda hasat tarihinden önce ödenmeyeceği düzenlenmesi nedeniyle faiz başlangıcının buna göre belirlenmesi gerekir. Davacının talebi de gözetilerek faiz başlangıç tarihi 10/09/2024 olarak belirlenmiş ve ;

Davacının davasının KABULÜ İLE;

725.057,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 10/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda açık hukuki hatanın bulunduğunu, bilirkişi raporunun yerel mahkemece Tarım Sigortaları konusunda uzman bilirkişilerden yeni bir rapor alınmasının gerektiğini, dava konusu tarihli fırtına hasarı için yapılan ekspertiz işlemleri esnasında delilleri ile sabit olduğu üzere fırtına hasarına ilişkin hiçbir emareye rastlanmadığını, ........ olarak adlandırılan tarım sigortaları sisteminin, diğer sigorta sistemlerinden farklı olduğunu, ........'nun diğer sigorta şirketlerinden farklı olarak kar amacı gütmediğini,

havuzda yer alan sigorta şirketleri riskin %100’ünü havuza devrettikleri için sistemde kar-zarar ortaklıklarının söz konusu olmadığını, başka bir ifade ile sigorta şirketlerinin hasarın ödenmemesinden doğrudan bir menfaat sağlamalarının söz konusu olmadığını, tüm bu nedenlerle Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyada verilen 04.12.2025 tarihli ...

K. Numaralı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Mahkemece verilen karar, davalı ........ tarafından istinaf edilmiştir. Dava, ........ Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile üreticilerin bu kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesi amacıyla tarım sigortaları uygulamasına geçilmiştir. Kanunun tamamı değerlendirildiğinde tarım sigortaları ile ilgili sistem, normal sigortalardan oldukça farklılıklar arz etmektedir.

Özellikle yapılan tarım sigortaları karşılığında sigorta şirketi tarafından sigorta ettirenlerden tahsil edilen primlerin tamamı Tarım Sigortaları Havuzuna aktarılmaktadır. Sigorta şirketlerinin tahsil edip de aktarmadığı primler bakımından havuzun primlerin aktarılması talebi, kamu alacağı niteliğinde kabul edilmiş, kamu alacaklarının tahsilini düzenleyen kanun hükümlerine tabi kılınmıştır.

Tarım sigortaları düzenlemesinin asıl amacı, üreticilerin zararlarını karşılamak, uzun vadeli gelir istikrarına kavuşmalarını temin etmek, ekonomik ve sosyal bakımından toplumsal katkılar sağlamaktır. Bu yönüyle kamu düzenini ilgilendiren sigorta türü olduğunu söylemek mümkündür.

Tarım sigortalarının işleyişinde temel unsur Tarım Sigortaları Havuzudur. 5363 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde bu Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak şirket tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı hükümde tazminat ödemeleri dahil olmak üzere şirketin görevleri sayılmıştır. Anılan Kanunun 14 üncü maddesinde de sigorta şirketlerinin, tarım üreticileri ile tarım sigorta sözleşmelerini kendi adlarına akdedecekleri, prim ve risklerin tamamını Havuza devredecekleri ve sözleşmeleri Havuz tarafından belirlenen standart poliçeler üzerinden yapacakları düzenlenmiştir. Bu Kanun çerçevesinde Havuzu işletmek üzere ........(........) kurulmuştur.

Somut olayda, tüm dosya kapsamındaki belgelere, poliçeye ve bilirkişi raporuna göre sigorta kapsamındaki ürünler, belirtilen tarihler arasında; dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskım, yaban domuzu ve taşıt çarpması gibi risklere karşı teminat altına alınmıştır.

08.06.2024 tarihinde Konya ili Yunak ilçesinde meydana gelen yoğun FIRTINA sonrasında davacının tarlalarındaki ürün zarar gördüğü, bunun üzerine davacı ........'e hasar ihbarında bulunduğu ve bilahare 20.06.2024 tarihinde zarar gören ürünü incelemeye gelen ........ ekspertizlerinin tarlalardaki ürünün zarar gördüğüne dair “Kesin Ekspertiz Raporu” düzenlediği tespit edilmiştir.

Buna göre ;

Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesinde ... Ada ... parsel numaralı taşınmazda *...- Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesinde ... ada .. parsel numaralı taşınmazda ...- Konya İli Yunak İlçesi ... Mahallesinde ... ada ..... parsel numaralı taşınmazda ...,oranında hasar olduğunun rapor edildiği ve davacıya bildirildiği, ancak daha sonra ........ tarafından 10.09.2024 tarihinde ikinci bir “Kesin Ekspertiz Raporu” oluşturulduğu ve taşınmazların bulunduğu bölgede hasar tarihinde “Meteorolojik verilere göre” fırtına riski olmadığı gerekçesiyle davacının hasar tazminat talebinin reddedildiğinin bildirildiği dosya tetkikinden anlaşılmıştır.

........ Genel Müdürl lüğünün 18.07.2025 tarih ve ........ sayılı yazıları ekinde dosyaya sunulan 10.09.2025 tarihli TUTANAK (Açık Alan) Eksper Raporunda “Tohumluk çim bitkisinin hasar tarihinde sapa kalkmış ve tohum taslağı oluşmuştu. Bitkinin fizyolojisi sonucu tohum saplarını taşıyamadığını ve yatmaların normal gelişim evresinde doğan bir durum olduğunu bilmediğimden bunların fırtına sonucu olduğu kanaatine vardık.

Bu parsellere bitişik olan ........ ve ........ no.lu poliçeli buğday tarlalarında yaptığımız hasar tespit çalışmalarında bir hasar olmadığını görünce bu tohumluk çim bitkisinin tohum dallarını taşıyamadığı ve bu yatmaların bitkinin fizyolojisiyle olduğuna karar verdik. Tarafımıza tekrar açılan poliçeleri düzeltip bu yatmaların teminat dışı hasar olduğuna karar verip hasar oranlarını sıfır olarak poliçelerde işlem yaptık.” denilmektedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise ........ A.Ş'nin “fırtına veya yağış riski yoktur” gerekçesiyle ........ Eksperlerince önceden verilen raporları yeniden değerlendirerek “risk görülmemiştir ve dolaysıyla zarar yoktur” yaklaşımıyla tazminattan kaçınmalarının uygun olmadığı kanaatinde bulunulduğu belirtilerek zarar hesaplaması yapılmış, mahkemece de buna göre karar verilmiştir.

Dosyadaki tüm taraf beyan ve dilekçeleri, Meteoroloji, İlçe Tarım ve tüm ilgili kurumlardan gelen yazı cevapları, ilk ve sonraki ekspertiz ve hükme esas alınan bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; davaya konu 08.06.2024 tarihinde Konya ili Yunak ilçesi, davacının tarlalarının bulunduğu ...

Köyü mevkiinde meydana gelen olayın fırtına mı yoksa aşrı yağış, sel su baskını, dolu olayından hangisi olup olmadığı tam olarak tespit edilmesi, bu kapsamda ilgili teminatlara göre söz konusu fırtına ve aşırı yağış, sel veya dolu olayının teminat kapsamında bulunup bulunmadığı,

teminat dışı haller kapsamında yer alıp alamayacağının tespit edilmesi gerektiği, buna karşın olaya ilişkin olumlu ve olumsuz iki adet kesin ekspertiz raporunun bulunmasına karşın sigorta bilirkişisi dışında tek ziraat bilirkişiden alınan raporun anılan hususları içermeyip, ekspertiz raporları arasındaki çelişkileri de giderecek mahiyette olmadığı görüldüğünden, ........ tazminatları konusunda uzman bir adet meteoroloji, iki ziraat ve sigorta bilirkişisinden oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden anılan hususlara ilaveten tespit edilecek sigorta teminat niteliğine göre davacı tarafça belirtilen olayın gerçekleşip gerçekleşmediği,

fırtına veya sair diğer teminatlar kapsamında olup olmadığı, ilgili teminatın poliçe ve Bitkisel Ürün Genel Şartlarındaki ilgili teminatın içeriğindeki şartların tam olarak gerçekleşip gerçekleşmediği, Fırtına Teminatı söz konusu ise sözü edilen Genel Şarttaki unsurların gerçekleşip gerçekleşmediği, ikinci ekpertiz raporunda komşu buğday tarlalarının fırtına sebebiyle yan yatmamış olması,

hasar tarihinde Meteoroloji Müdürlüğü sistemlerinde teminat kapsamına girecek biçimde fırtına meydana gelip gelmediği hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, usul ve yasaya uygun, raporlar arasındaki çelişkileri de giderecek biçimde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken tek ziraat bilirkişinin ekspertiz raporu ile ters düşen, yetersiz ve anılan hususları tartışmayan raporu hükme esas alınarak karar verilmesi yerinde olmadığından davalının istinafının kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.