Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/783 K.2026/997

2-........ :

VEKİLLERİ

Av..... Av...... DAVALI : ....... VEKİLİ : Av.....

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 06/05/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 06/05/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili 20/05/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak.

12/12/2024 tarihinde sürücü ........ sevk ve idaresindeki ........ plaka sayılı otomobili ile Cihanbeyli ilçesinden gelip Konya ili istikametine seyir halinde iken yol kesim 713-03 17+500 km (40+500) de bulunan üç yönlü kavşağa yaklaştığı esnada aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre karayolunun sol tarafından bariyer ile kapalı olmayan orta refüj içerisindeki kanala sol ön lastiği ile girerek 52+500 metre kanal içerisinde ilerlemiş orta refüj başlangıç için oluşturulan kaldırım taşlarına ve logar kapağına aracının ön kısmı ile çarpıp takla atması sonucu tek taraflı ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana

geldiğini, araç sürücüsü ........ ile araçta yolcu olarak bulunan ........ ve müvekkil davacıların miras bırakanı ........ kaza yerinde vefat ettiğini, kazaya karışan Audi marka, 2013 model, ........ plaka sayılı aracın maliki ........ sürücüsünün davalıların miras bırakanı ........ olduğu, araç ........ Sigorta Acente No, ........

Sigorta Poliçe No lu 27/07/2024 Sigorta Başlangıç Tarihi, 27/07/2025 Sigorta Bitiş Tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile davalı ....... tarafından sigortalandığını, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ........ sayılı Soruşturma dosyasından alınan 12/12/2024 tarihli trafik kazası tespit tutanağı ve 14/01/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre ........'un kazanın oluşumunda birinci derecede (asli) kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazadan sonra destekten yoksun kalma tazminatı için 30/12/2024 tarihinde davalı .......

A.Ş.'ye başvuruda bulunulduğunu ancak yapılan müzakereler sonrası anlaşma sağlanamadığını belirterek açılan davanın sonuçsuz kalmaması, davalının mal kaçırma girişimlerinin önlenmesi bakımından davalıya ait taşınmazların tapu kayıtları üzerine ve yine davalıya ait araçların trafik sicili üzerine uyap kayıt sistemi üzerinden başkalarına her türlü ad altında devir ve temlikinin ve cebri icra yolu ile satışının önlenmesi için ihtiyati haciz nevinde ihtiyati tedbir konulmasına,

davalarının kabulü ile davacılar ........ ve ........ yönünden ayrı ayrı 10.000,00 TL'den toplam 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı belirsiz alacağının, kaza tarihi olan 12/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....... şirketinin maddi tazminattan teminat limiti ve buna isabet eden faiz ve masraflardan sınırlı sorumlu olması kaydı ile tazmin ve tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....... vekili 30/05/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; ........ plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde ........ poliçe numaralı ve 27/07/2024-2025 vade tarihli Poliçe Nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alınmış talebe ilişkin olarak ......../1 numaralı hasar dosyası açıldığını, davanın, zarar miktarı belli olmasına rağmen belirsiz alacak davası açılması açık bir usulden ret sebebi olduğunu, davacı taraf karayolları trafik kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini,

davacı tarafça genel şartlarda belirtilen belgelerle başvuru yaptığını iddia edilmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, dava konusu kazanın oluşumunda sigortalı sürücülerinin kusursuz olup davanın başkaca hiçbir incelemeye gerek kalmaksızın reddi gerektiğini, dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek kusur raporu tanzim edilmesini talep ettiklerini, müteveffanın dava dışı desteklerinin bulunup bulunmadığı hususunda da araştırma yapılmasını talep ettiklerini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini,

söz konusu kazanın iş kazası olup olmadığı ve davacı tarafa sgk tarafından psd'ye tabi gelir bağlanıp bağlanmadığı tespit edilmesi gerektiğini, müterafik kusurun tespiti halinde hesaplanan tazminattan indirim yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması, ayrıca faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden reddine, usulden ret sebepleri kabul görmeyecek ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ........'un tam kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ........'nin öldüğü, davacılar ile ........ arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacıların bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve;

Davacıların Davasının Kısmen Kabulü İle;

840.812,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 11/01/2025 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsili ile davacı ........'ye'ya ödenmesine,

123.927,36 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 11/01/2025 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsili ile davacı ........'ye ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu karanın usul ve yasaya uygun olmayıp, dosya kapsamında toplanan delillerin takdirinde isabetsizlik bulunduğunu, dosya kapsamında alınan 13/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen kazada araç sürücüsünün tahsis edilen hız limitlerinin üzerinde seyrettiği,

hız limitlerine uymadan seyrederken direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıkarak bir müddet orta refüjde kontrolsüz ilerledikten sonra orta refüj başlangıcı için oluşturulan bordür taşlarına ve logar kapağına çarparak takla atması neticesinde dikkatsizliği ve tedbirsizliği sebebiyle kazanın meydana geldiği tespit edilmiş olup, Araç sürücüsü ........'un %100 kusurlu olduğu,

yolcular ........ ve ........'nin ise kusursuz oldukları kanaatine varıldığını, İlk Derece Mahkemesi somut olayda desteğin kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığı gerekçesi ile hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kanaatine varmış ise de kullanılması gereken emniyet kemerinin takılması halinde de, kaza nedeniyle ölümün gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve emniyet kemeri takılmayışı ile gerçekleşen sonuç arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı konusunda, uzman doktor bilirkişi heyetinden rapor alınmadığını,

tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacı ........ için 1.041.443,63 TL destekten yoksun kalma tazminat alacağına hükmedilmesine, ........ için 183.484,27 TL destekten yoksun kalma tazminat alacağına hükmedilmesine, olay tarihi olan 12/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tazmin ve tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece verilen karar, davacı tarafça müterafik kusur yönünden istinaf edilmiştir.

Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalmaya dair maddi tazminat talebine ilişkindir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Somut olayda, Mahkemece trafik tespit tutanağında destek müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmadığı belirtilmesi nazara alınarak doğrudan yüzde yirmi oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı anlaşılmıştır.Davacı taraf bunun yerinde olmadığını belirterek istinaf etmiştir.

Borçlar kanunu hükümlerine göre tazminatın saptanması için öncelikle zararın belirlenmesi gerekir.

Bu nedenle ilk olarak zararla ilgili indirim sebepleri uygulanarak gerçek zarar belirlenecek (önce kusur indirimi, sonra yapılan ödemeler), sonra da tazminattan indirim nedenleri olan 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesinde (mülga 818 sayılı BK'nun 43. maddesi) düzenlenen hatır taşıması indirimi ve 6098 sayılı TBK’nın 52. maddesinde (mülga 818 sayılı BK'nun 44. maddesi) düzenlenen müterafik kusur indirimi uygulanacaktır.

Yani yapılan indirimlerin toplanarak değil de, sıra ile uygulanması asıldır. Buna göre, müteveffanın müterafik kusuru BK 52.maddeye göre zararla ilgili indirim nedeni olup, tespit edilen tazminat öncelikle bu indirimin yapılması gerekmektedir.

Daha sonra ise, tazminat ile ilgili indirim nedeni olan ve KTK'nun 87.maddesi ile BK 51.maddeye dayanan hatır taşıması indiriminin (ŞAHISTAN KAYNAKLI )yapılması gerekmektedir.(Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/3675 E,2018/12189 K ;2016/1525 E, 2018/11250 K)

Somut dosyamızda davacı için müterafik kusura yönelik indirimlerin yapılmış olması uygun ise de bu indirimlerin davacının tespit edilen tazminat miktarından yapılması,bundan sonra sigorta poliçe kapsamında kalıp kalmadığına bakılması gerekir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2019/2279 E, 2021/1262 K)

Hükme esas alınan 25/08/2025 tarihli Aktüer raporunda;

Davacı ........ yönünden talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı olarak: 2.424.596,52-TL olarak hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe Ölüm teminat limiti 1.800.00-TL olduğu görülmüştür. Mahkemece %20 Müterafik kusur garameten hesaplanan poliçe limitinden düşülerek 840.812,65-TL üzerinden Destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere bu indirimin gerçek zarar olan 2.424.596,52-TL den indirilmesi gerekirken garameten hesaplanan poliçe limitinden indirim yapılması uygun olmamıştır. Buna göre davacı ........ yönünden taleple bağlı kalınarak 1.041.443,63 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerekmiştir. Davacının istinafı yerindedir.

Davacı ........ yönünden ise, talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı olarak: 357.361,23-TL olarak hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe Ölüm teminat limiti 1.800.00-TL olduğu görülmüştür. Mahkemece %20 Müterafik kusur garameten hesaplanan poliçe limitinden düşülerek 123.927,36-TL üzerinden Destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere bu indirimin gerçek zarar olan :357.361,23-TL den indirilmesi gerekirken garameten hesaplanan poliçe limitinden indirim yapılması uygun olmamıştır. Buna göre davacı ........ yönünden TRH yaşam tablosuna göre hesaplanan 154.909,20 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerekmiştir. Davacının istinafı yerindedir.

Bu nedenle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere KALDIRILMASI VE DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMAK suretiyle; (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunmak suretiyle)

1-DAVACILARIN DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE;

-1.041.443,63 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 11/01/2025 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsili ile davacı ........'ye'ya ödenmesine,

-154.909,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 11/01/2025 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsili ile davacı ........'ye ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,

İlk Derece Yargılaması yönünden;

2-Alınması gereken 81.722,86 tl karar ve ilam harcından, peşin, nispi ve tamamlama ile birlikte alınan 5.744,74 tl harcın mahsubu ile bakiye 75.978,12 tl eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4-Davacı tarafından yapılan 6.360,14 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 10.947,50 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 10.684,76 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 185.452,92 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre hesaplanan 28.575,07 TL vekalet ücretinin davacı ........'den alınarak davalıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

İstinaf Yargılaması yönünden;

9-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa iadesine,

10-Davacılar tarafından yapılan 4.004,00 TL istinaf başvuru gideri ile 435 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam 4.439,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,

11-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

12-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,

Dair, 7550 sayılı yasanın 20. Maddesi ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; dava tarihi olan 2025 yılı itibari ile (544.000,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 15/05/2026

..... Başkan ... e-imzalı

..... Üye ... e-imzalı

..... Üye ... e-imzalı

..... Katip ... e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.