Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/79 K.2026/321

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak.

03/07/2022 tarihinde dava dışı sigortalı araç sürücüsü ........ idaresindeki ........ plakalı aracın müvekkilin yönetimindeki ........ plaka sayılı motosikletin sağ kısmına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığı ve malul kaldığını, söz konusu olaya ilişkin dava dışı ........ hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan dosya açıldığı ve sürücünün İbrahim ........ olması nedeniyle Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği,

........ plakalı davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığından davalının sorumluluğuna gidildiğini, sigorta şirketine başvurulmasına rağmen herhangi bir cevabın verilmediğini, arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını, bu sebeple fazlaya haklarının saklı kalması kaydıyla geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri, bakıcı gideri ve kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararı olmak üzere şimdilik 4 TL kaza tarihinde geçerli poliçe limiti ile sınırlı olması ve temerrütün oluştuğu 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini,

arabuluculuk gideri, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafça 2918 sayılı KTK gereği müvekkil şirkete zorunlu olan başvuru şartını yerine getirmediği ve haliyle başvuruda zorunlu belgelerin sunulmadığı, bu sebeple davacı taraf sırf başvuru yapmış olmak için eksik evrak ile şirkete başvurduğu,

bu aşamada müvekkil şirket tarafından hesaplama yapılmayacağı, kötü niyetli bu davranışın sonucu müvekkil şirketin temerrüde düşmemiş olacağı, dava konusu kaza sebebiyle açılmış olan ceza dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiğini, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları gereğince kaza anında müvekkil şirkete sigortalı ........ plakalı araç sürücüsünün davacı tarafın maluliyetinin meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının geçici iş göremezlik süresinde geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına ilişkin talepleri tedavi gideri kapsamında olup,

tedavi gideri taleplerinin trafik sigortası yeni genel şartları gereğince teminat dışında olduğunu, davaya konu alacağın haksız fiilden kaynaklandığından ve haksız fillerden doğan alacaklara yasal faiz işletildiğinden, davacı ile müvekkil sigorta şirketi arasında herhangi bir ticari iş ilişkisi de bulunmadığından,

sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlığa yasal faiz işletilmesi gerektiğinin, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla mezkur kazada davacının müterafik kusurunun mevcut olduğu ve tazminat hesabında müterafik kusur indirim yapılması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın delillerinin davalı tarafa tebliğini, SGK tarafından davacıya bağlanan gelirinin tespitini, ATK'dan rapor alınmasını, davacının davasının ispatı halinde;

müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile. "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; ........ plakalı araç sürücüsü ........'ın 84. Maddesinde yer alan asli kusurlardan (h) bendindeki (Kavşaklara da geçiş Önceliğine Uymama) kuralını ihlal ettiği ve %75 kusurluğu olduğu,

........ plakalı araç sürücüsü İbrahim ........'ın ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde-52/1-a “Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar.” KURALINI İHLAL ettiği, %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu rapor kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan 03/06/2024 tarihli raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 09/05/2024 tarihli rapordaki değerlendirmelerin bam kaldırma kararına uygun olduğu kabul edildiğinden davacının yaralanmasının %21 oranında kalıcı sakatlığının olduğu, geçici iş göremezlik süresinin ise 4 ay olduğu, bu sürenin ise 2 ayında bakıcıya muhtaç olacağı, tedavi gideri zararının ise 8.000 TL olduğu kabul edilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/3135 E 2018/11955 K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmamaktadır. Yine ceza dosyası içeriğinde de bu yönde herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Bu nedenle, hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Yukarıda ayrıntıları izah edildiği üzere Mahkememizce hükme esas alınan maluliyet ve bam kararı doğrultusunda alınan aktüerya bilirkişi raporları dikkate alınarak, davacının geçici ve sürekli iş göremezliği, iyileşme süresinde bakıcı gideri, kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararları yönünden, talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Davacının maddi tazminat davasının kabulüne, 257.333,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.500,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.235,50 TL bakıcı gideri tazminatı, 2.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 268.069,00 TL maddi tazminatının davalıdan (olay tarihi itibariyle geçerli teminat limitiyle sınırlı olarak) 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber davaya konu kaza tarihi 2022 olup kaza tarihindeki yönetmelik dikkate alınmadan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre takdir edilen maluliyet oranı esas alınarak hüküm kurulmasının kabul edilemeyeceğini, 14/07/2025 tarihli aktüer raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılmasının kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunun hukuka aykırı düzenlendiğini, müterafik kusura ilişkin itirazları kapsamında;

alanında uzman bilirkişi tarafından emniyet kemeri takılmasının ya da takılmamasının kaza sonucundaki yaralanmaya etkisinin değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, bu husus değerlendirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına, kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre davacının maluliyet olmadığından davanın reddine karar verilmesine,

aksi kanaat durumunda ise maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunca maluliyetin tepsitine karar verilmesine, yeniden hukuka uygun olarak aktüer raporu alınmasına ve müterafik kusur indiriminin bilirkişi tarafından incelenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava; yaralanmalı trafik kazası sebebiyle geçici, sürekli iş göremezlik,tedavi ve bakıcı giderlerine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince 21/11/2024 tarihinde verilen karar, Dairemizin ... E.- ... K. Sayılı kararı ile "AYM iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre daha önce rapor tanzim eden tazminat bilirkişisinden, NEÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'nın 09.05.2024 tarihli rapordaki Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre tespit edilen maluliyet durumu dikkate alınarak yukarıdaki esaslara uygun ek rapor tanziminin istenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır" gerekçesi ile kaldırılmıştır.

Dairemizin kaldırma ve gönderme kararı üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın davalı sigorta vekilince istinafı üzerine yapılan inceleme sonunda;

Daire kaldırma kararı gereğinin yerine getirilerek, mahkemece aktüerya bilirkişinden davacının kaza nedeniyle yaralanmasının, NEÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'nın 09.05.2024 tarihli rapordaki Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre tespit edilen maluliyet oranı gözetilerek ve PMF 1931 yaşam tablosuna göre hesaplamanın yapıldığı rapor alınarak, davacı tarafça değer artırımı yapılan, raporda belirlenen sürekli iş göremezlik bedeli yönünden verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta olup, itiraz yerinde değildir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin maluliyet yönetmeliğine ve hesap yöntemine yönelik itirazların Dairemizin önceki kaldırma kararında değerlendirilmiş olup kesinleşmiş bulunması ile yeniden incelenmesi mümkün olmamasına, itiraz edilmeyip kesinleşen hususlarda yeni sebeplere dayanılamayacak olmasına göre davalının bu hususlara yönelen itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davalı ........ A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.