Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1256 K.2022/1486

... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... -... ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KONUSU

Yargı Yerinin Belirlenmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 17.05.2022

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 30.05.2022

Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalının davacıya 80 gram has altın borçlandığını, alacaklısı ..., borçlusu ... olan 30.06.2020 vade tarihli, 80 gr has altın bedelli, 15.05.2019 düzenleme tarihli senedin olduğunu, senedin vadesinin geçmesine rağmen borcun ödenmediğini beyan etmiş ve davacının 80 gr 24 ayar has altın alacağının aynen davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesince; davanın, bonodan kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, bononun 6102 Sayılı TTK'nun 776 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olduğu, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 776. ve devamı maddelerinde düzenlenen bonodan kaynaklandığından mutlak ticari dava olduğu, TTK'nun 4. maddesi kapsamında kaldığı, bu tür davalara bakma görevinin aynı kanunun 5/2. maddesi gereğince Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesince; uyuşmazlık konusunun taraflar arasındaki Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası olduğu, somut davada Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Konya Vergi Dairesi Müdürlüğü, dava dilekçesi incelendiğinde, tarafların tacir olmadığının tespit edildiği, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi tarafların tacir olmaması sebebiyle davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı, bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, 80 gr has altın bedelli, bono olarak düzenlenen belgeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu’muzun, “Bono veya emre muharrer senet” başlıklı 776. maddesinde, bononun “Kayıtsız ve şartsız beilirli bir bedeli ödemek vaadini” içermesi gerektiği ifade edilmektedir. Buradaki bedel tabirinin içine kıymetli madenler girmemekte, sadece Türk Lirası ve Yabancı Para girmektedir. TTK sistematiğinde Altın Senedi, bono vasfında addedilmemekte, yani kambiyo senedi niteliğine haiz olduğu kabul edilmemekte ve bu tür bonolar geçersiz addedilmektedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 777. maddesi bononun unsurlarının bulunmaması halini düzenlemektedir. TTK 777. maddeye göre “776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.” Bu tür bir senet mevcut İİK sistemine göre Kambiyo Senetlerine Mahsus Takip yolu ile icra takibine konulamaz ve tahsili talep edilemez.

Bu durumda eldeki somut davaya bakıldığında; Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Konya Vergi Dairesi Müdürlüğü, dava dilekçesi incelendiğinde, tarafların tacir olmadığı tespit edilmiştir.

Davaya konu bono olduğu iddia edilen belgenin Yargıtay kararları ve yasa kapsamı gözönüne alınarak adi senet, yazılı delil başlangıcı olduğundan taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtildiği üzere mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi tarafların tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Bu nedenle uyuşmazlığın giderilmesinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup, Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.