Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/5643 K.2025/120

Taraflar arasındaki davada Beyşehir.... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ......... İNŞ. PETROL LTD. ŞTİ. adına kayıtlı ......... plaka sayılı araç sürücüsü .........'nun 25.12.2023 tarihinde davacının sahibi bulunduğu ......... plaka sayılı çekici ve ......... plaka sayılı römorka çarparak çok taraflı trafik kazası oluşmasına sebebiyet verdiğini, bu kaza neticesinde davalı .........'nun asli kusurlu bulunduğunu, davacının aracını kullanamamasından dolayı kazanç kaybına uğramasına sebep olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL çekici için, 1.000,00 TL dorse için toplamda 2.000,00 TL araç mahrumiyet tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Beyşehir.... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun, asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı Kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve genişletilmesine karar verildiği,

yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği sabit olmakla 6100 sayılı HMK'nın 448. maddesi "Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır" hükmü uyarınca, usul hükümlerinin ve kurallarının derhal uygulanması ilkesi de gözetilerek mezkur HSK Genel Kurulu Kararı doğrultusunda, 5235 sayılı Kanun'un 4. ve devamı maddeleri hükümleri ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi hükümleri dikkate alınmak suretiyle mahkemenin iş bu dava yönünden görevli ve yetkili olmadığı,

davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görülüp sonuçlandırılan davalardan olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4.maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı gibi davalının ve davacının gerçek kişi olduğu, tacir olmadığı, dosyadaki tüm tarafların ticari işletme ile ilgili hususlardan da olmadığı, eldeki davanın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu, davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, dava konusunun haksız fiilden kaynaklandığı, taraflar arasındaki ihtilafın trafik kazasından kaynaklı haksız fiil olduğu, görevli mahkemenin Beyşehir.... Asliye Hukuk Mahkeme'si olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, haksız fiilden kaynaklanan araçta meydana gelen mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 09.03.2016 tarih 2014/13-1023 E. 2016/294 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi ;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1 maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerektiği, taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemeyeceği, ticari davaların, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olarak üç gruba ayrıldığı,

a-Mutlak ticari davaların, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olduğu, mutlak ticari davaların TTK' nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayıldığı, bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davaların da bulunduğu, bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartların aranmadığı,

TTK' nun 4/1 bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesinin yeterli olduğu, bu davaların kanun gereği ticari dava sayılan davalar olduğu,

b-Nispi ticari davaların, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olduğu, TTK 4/1 maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafıda tacir olan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesi ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerektiği, bu şartların birlikte bulunmadıkça uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari sayılması davanın ticari dava olması için yeterli olmadığı,

ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK' nun 19/2 maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyeceği, kanun gereği ticari dava sayılan davaların haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlediği, hal böyle olunca işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmeyeceği,

c-Yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgisi olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut davada; dosya kapsamına göre Gelir İdaresi Başkanlığı Beyşehir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden dairemiz tarafından alınan bilgiye göre davacı 1. sınıf bilanço sınıfına göre defter tutmakta olup, TTK'nın 11/2 ve 12/1 madde hükümleri uyarınca tacir sıfatına haizdir. Taraflar tacir olup, davaya konu haksız fiile karışan araçların tarafların ticari işletmesi ile ilgili bulunduğu, uyuşmazlığın ticari dava olduğu anlaşıldığından, iş bu davanın 6100 sayılı HMK'nın 1. ile 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddeleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.