Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1943 K.2022/438

T.C. KONYA BAM .. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/09/2021

NUMARASI

.... Esas - .... Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 23/03/2022

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 31/03/2022

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, .... Üniversitesi Yeni Kampüs Binaları Etap İnşaatı Laboratuvar Ekipmanları Temin ve Montaj İşleri sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini ancak davalı tarafından 31.12.2017 tarih Seri .... Sıra nolu 2.384,47-TL bedelli fatura ile 18.01.2018 tarih Seri .....

Sıra nolu 3.935,30-TL bedelli fatura tanzim edilerek davacıya gönderildiğini ve söz konusu fatura içeriklerinde muhtelif kesintiler, güvenlik kesintisi, kş taraf yaptırılan şantiye temizlik, kş taraf yapılan imalat kesintileri, kş taraf yaptırılan şantiye temizlik açıklamalarının yer aldığını, Ankara ...

Noterliği 30.01.2018 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek faturalaraitiraz edildiğini ve faturaların davalıya iade edildiğini ancak davalının bu fatura bedellerini davacının hakedişinden kestiğini, kesilen hakediş ödemesinin tahsili için Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ....

E. Sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek davalının itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme gereğince davalının yapma gereken genel iş alanı temizliği, çalışanların yemek ücreti, montajı yapılacak ve sahada bekleyen laboratuvar malzemelerinin güvenliği için ek tedbir alınmaması üzerine,

davalı şirketin ek güvenlik tedbir almış olması ile davacının eksik ve hiç yapmadığı işlerin davacı tarafından ifa edilesi sebebiyle bu hizmetlerin bedelinin fatura edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesinde yüklenicini diğer yükümlülüklerinin maddeler halinde düzenlendiğini, davacının bu maddelerdeki yükümlülüklerine aykırı davranması nedeniyle, söz konusu faturaların düzenlendiğini, davacının yapması gereken işlerin davalı tarafından yerine getirildiğini, davacının şantiye sahasında kullanmış olduğu malzeme ve ekipmanların ambalaj koli, palet, kutu her türlü atıklarını şantiye sahasında bıraktığını,

şantiye temizliğini yapmadığını, bu işlerin davacının bilgisi dahilinde davalı tarafça yapıldığını, 30.01.2018 tarihinde gönderdiği ihtarname ile faturalara itiraz eden davacının 17.04.2018 tarihili geçici kabul tutanağını imalayarak 18.04.2018 tarihli hak ediş faturasını da kesip müvekkiline gönderdiğini, davacı tarafın vermiş olduğu hizmet karşılığı kesilen fatura bedelinden rücu edilen fatura bedelinin mahsubu ve iş başlangıcında verilen avans düşültükten sonra kalan bakiyenin davacı tarafa ödendiğini, davacı tarafın anlamsız bir şekilde mahsup edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla icra takibi başlattığını,

yapılan icra takibine konu alacak bedelinin müvekkil tarafından yapılan hizmet bedeli olduğunu ve itiraz ettiklerini, davacı tarafın tazminat taleplerinin de haksız olduğunu beyanla davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Dava tarafları, söz konusu sözleşmeye göre işin yapılıp teslim edildiğinde mutabık olup, uyuşmazlık, davacının üstlenmiş olduğu genel iş alanının temizliği, montajı yapılacak ve sahada bekleyen laboratuvar malzemelerinin güvenliğinin sağlanması, laboratuvardaki bir takım küçük çaplı imalatlar gibi konularda davacının eksik veya ayıpla ifasının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Dava tarafları tacir olduğundan öncelikle tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması gereği duyulmuş olup, davacının defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişi 18/03/2021 tarihli talimat mahkemesine sunduğu raporunda, defterlerin usulüne uygun tutulduğunu ve kayıtlara göre davacının davalıdan 6.319,77TL alacaklı olduğunu tespit etmiş, davalının defterlerini inceleyen bilirkişisi ise defterlerin usulüne uygun tutulduğunu, davacı şirket tarafından kesilen toplam bedeli 6.319,77TL olan iki adet faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte davalı tarafından faturaların davacıya iade edildiği tespitinde bulunmuştur.

Taraflar arasında 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup sözleşme hükümlerine göre iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1.). Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır.

Davalı iş sahibi tarafından davada davacı yüklenicinin ortaya koyduğu eserde ayıplar bulunduğu iddia edilmesine rağmen, işin kabulünün yapıldığı tarih ile kesinti faturasının düzenlendiği tarih arasında geçen süre gözetildiğinde ayıp ihbarının süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla ortaya konulan eser kabul edildikten sonra ayıp ihbarı niteliğindeki kesinti faturasının haksız olduğu kanısına varılıştır " gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının Ankara ... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin ödeme emrinde belirtilen şekilde aynen devamına, hükmolunan meblağın %20'sine tekabül eden 1.263,95TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının gerekçesi ile hüküm açık bir şekilde çeliştiğini, yerel mahkemenin yargılama aşamasında sunulan yazılı belgeler ile dava konusu faturaların gerekçesini teşkil eden hususlar hakkında tanık dinletme beyanları ile itirazlarının dikkate alınmadığını, hüküm vermeye yeterli ve elverişli olmayan, ticari defter kayıtlarının incelenmesine dair dosyada aldırılan bilirkişi raporunu dikkate alındığını, ayrıca eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile salt davacı beyanlarına dayanarak kararını verdiğini, davaya konu faturaların ayıp ihbarı olarak kabul edilmesi gerektiğini,

davaya konu işin kesin kabul işleminin 17.04.2018 tarihinde yapıldığını, yapılan kesin kabul işlemi ile birlikte davacıya, iki adet fatura gönderilmek suretiyle sözleşme ve yasaya uygun ihbarı yapılan eksik ödenen hizmetlerin bedeline ilişkin 6.319,77 TL tutarın, davacının kesin hak edişinden mahsup edilerek, bakiyesi eksiksiz olarak davacıya ödendiğini, sözleşmenin 8/18. maddesinde "İşlerin ilerlemesi sırasında yüklenici, işyerini bütün gereksiz engelleyicilerden uzak tutacak, gereği kalmamış donanımlarını ve fazla malzemelerini depolayacak ve/veya düzenleyecek, enkaz ve çöp atıklarını işyerinden uzaklaştıracaktır.

İşyerini her imalattan sonra, yapacağı ara temizlikten sonra, işin tamamlanmasından sonra ve geçici kabulden önce yüklenici, işyerindeki fazla malzeme ve inşaat kalıntılarını kaldırmak, kurduğu baraka, depo gibi geçici yapıları ve işleri sökerek , sökülmüş veya hasar görmüş yer altı ve yer üstü tesislerini yeniden kurup tamir ederek arıza varsa düzeltip, düzgün, temiz ve boş olarak işyerini temizlemekle mükelleftir." düzenlemesinin bulunduğunu, yükleniciye ait olan bu işlerin yapılmaması ve/veya eksik yapılması halinde geçici kabul heyetince takdir edilecek bir bedelin, son hak edişten kesileceğini, sözleşmede geçen kontrollük ibaresi,

dosya içerisine sundukları kesinti icmal kayıtlarını düzenleyen dava dışı ..... firması olduğunu, dava dosyası içerisinde hem ....

Mühendislik firmasınca düzenlenen kesinti icmal kayıtları hem de davada dinletmek istedikleri bu firmanın yetkilisi .... ve müvekkili yetkilisi .... 'un bilgilerinin yer aldığını, bu tanıkların davacının sahada eksik bıraktığı işler ile sözleşme hükümleri gereği yararlanmasına rağmen bedelini ödemediği hizmetlerin neler olduğu ve bu hizmetlerin tutarının ne kadar olduğu hususlarında tanıklık yapacağını, ancak yerel mahkemece ne kesinti icmal kayıtları ne de müvekkilinin bildirmiş olduğu tanıklara itibar etmeyerek ve tanıkları da dinlemeyerek,

müvekkili şirketin hukuk dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, bu anlamda yerel mahkemede görülen davada, yapılan bilirkişi incelemsi neticesinda tarafların ticari defterlerinde karşılıklı olarak uyumsuzluk tespit edildiğini, davacı yan defterlerinde müvekkili şirketin borcu olduğu görülürken, müvekkili şirket defterlerinde davacının herhangi bir alacağı bulunmadığının tespit edildiğini,

işbu halde dava konusu alacağın likit ve belirlenebilir olduğundan bahsedilemeyeceğini yerel mahkeme kararının %20 inkar tazminatı ödenmesine dair kararının da hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek belirterek istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda eksik işlerin varlığı ve kimin tarafından tamamlandığı konusunda ispat yükünün kimde olduğu noktasında kanuni ve fiili karinelerden faydalanılmalıdır. TMK'nın 6. maddesine kanunda aksine özel bir düzenleneme olmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Bu durumun usul hukukuna yansıyan hali HMK'nın 190.

Maddesinde belirtilmiş olup buna göre iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendii lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altındadır. Bu ilkelerin eksik işlerin varlığı ve kimin tarafından yapıldığının kanıtlanması bakımından değerlendirildiğinde kural olarak eksik işlerin varlığını iş sahibi; bunların giderildiğini ise yüklenici ispat etmek zorundadır. (Emsal Yargıtay 15. HD'nin 10/02/2014 tarih, 2013/626 esas ve 2014/801 karar sayılı ilamı).

Eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmelidir. Ancak bunun aksini iddia eden ispat etmelidir. ( Emsal Yargıtay 15. HD'nin 16/03/2017 tarih, 2016/3073 esas ve 2017/1156 karar sayılı ilamı). Yine eser sözleşmesi kural olarak feshedilmediği veya işten el çektirilmediği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir.

Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin son erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür. ( Emsal Yargıtay 15. HD'nin 16/05/206 tarih, 2016/1692 esas ve 2016/2805 karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı yüklenicinin sözleşmenin 8.18. maddesi kapsamında işin yapımı sırasında işin yapımı nedeniyle oluşan enkaz ve çöp atıklarının iş yerinden uzaklaştırılma ve iş yerini her imalattan ara temizlik yapma, işin yapımı sırasında kurduğu baraka, depo gibi geçici yapıları ve işleri sökerek, sökülmüş ve/veya hasar görmüş yer altı ve yer üstü tesislerini yeniden kurup ve tamir ederek, arıza varsa düzeltip, düzgün, temiz ve boş olarak işyerini temizleme görevinin bulunduğu,

yüklenicinin bu görevlerini yerine getirmediği gerekçesiyle davalı iş sahibi tarafından 31.12.2017 tarih ....nolu 2.384, 47 TL bedelli "güvenlik, temizlik ve eksik yapılan imalata ilişkin kesinti faturasını" ve 18.01.2018 tarih .... sıra nolu 3.935, 30 TL bedelli "şantiye temizlik bedeli faturasını" keşide ettiği, taraflarca uyuşmazlık konusu bedelin bu faturalara ilişkin olduğu,

davacının edimini ifa ederek davalıya teslim ettiği, davacı yüklenicinin işin sözleşmedeki şartlara uygun olmadan teslim edildiğinin iş sahibi tarafından ispat edilmesi gerektiği, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki edimlerini tamamlamadığının delil tespiti veya noter ihtarnamesi gibi delillerle ispat edebileceği, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında yapması gereken işleri yapmadığının sabit olmadığı anlaşılmakla mahkemece açıklanan gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan kararın gerekçe yönünden düzeltilmesi gerekir.

Dava konusu alacak belirli olup yargılamayı gerektirmediğinden inkar tazminatına ilişkin istinaf sebebi de yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne ilişkin yerel mahkeme kararında gösterilen gerekçedeki hatanın giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.