Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1061 K.2024/29

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 19/01/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili ile davalı ... Ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından müvekkili şirket ile davalı Sağlık Bakanlığı aleyhine Çumra Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla)'nin .... Esas sayılı dosyasında açılan davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Konya ..İcra Dairesinin ...

E. sayılı dosyasında takibe konulduğunu ve davacının dosya borcunu ödediğini, davalı Sağlık Bakanlığının asıl işveren olduğunu ve ödenen bedelin tamamından sorumluluğunun bulunduğunu, diğer davalıların ve davacının alt işveren olduklarını ve diğer davalıların işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri ile sorumlu olduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 26.597,48 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı şirketler kendi dönemlerinden sorumlu olmak üzere) rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... San. Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının varsa kıdem tazminatı alacağından asıl işveren olan davalı Sağlık Bakanlığının sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin kendi nezdinde geçen süredeki ücreti üzerinden hesaplanacak tazminatı miktarından sorumlu tutulacağını, devreden alt işverenler kendi döneminde ve daha önceki alt işverenler de geçen süre ve devir tarihi kabul edilen ihalenin bittiği tarihteki ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlu olduğunu, her davalı/alt işverenin, dava dışı işçiyi çalıştırmış olduğu süreler farklı olup bu durumda sorumluluk durumunun da buna göre değişiklik gösterdiğini,

dolayası ile dava dışı işçiyi ödenmiş olan tazminatlardan ötürü alt işverenlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasının mümkün olmadığını, temerrüte ilişkin koşullar oluşmadığından ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Sağlık Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dayandırdığı iddiasına yönelik hiçbir hukuki ve kanuni delil göstermediğini, tamamen soyut iddia aşamasında kaldığını, bu sebeple davacının iddialarına itibar edilemeyeceğini, dava dışı işçinin işverenin davacı şirket ve diğer davalı şirketler olduğunu, yüklenici firma tarafından çalıştırılan personel ile hastane arasında hiçbir akdi veya kanuni sorumluluk ilişkisinin olmadığını, yükleniciler bu personelin işvereni olup kanuni tüm yükümlülüklerini yerini getirmekle yükümlü olduğunu savunarak, davanın Bakanlıkları açısından reddini istemiştir.

Davalı ... Pet. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının, her bir davalı için talep ettiği miktarının açıkça belirtilmesi gerektiğini, dava dışı işçinin iş akdi, kıdem tazminatını hak kazanamayacak şekilde sona erdiğini, ayrıca davacı tarafından bu konuda hiçbir ihbar yapılmadığından müvekkili şirketlerin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının rücuya ilişkin talebinin zamanaşımına uğradığını, 4857 sayılı kanunun 112. maddesi.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını, müvekkilinin sorumlu tutulması halinde ise dava dışı işçinin müvekkili şirket yanında çalışmış olduğu döneme ait ücreti üzerinden kıdem tazminatından yarı oranında sorumlu tutulması gerektiğini, müvekkili temmerrüde düşürülmediğinden ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Dava, işçiye ödenen tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkin "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasıdır.

Dava dosyasının öncelikle Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayısını aldığı ve yapılan yargılama neticesinden kararın istinaf edilmesi üzerine, Konya BAM 5. HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi yönünde karar verildiği, Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne dönen dosyanın .... esas sırasına kaydı yapılarak verilen görevsizlik kararının ... karar numarası ve 08/09/2022 kesinleşme tarihli ilam ile verilerek dosyanın Mahkememize tevzi edilmesi neticesinde ... Esas sayısını aldığı görülmüştür.

Mahkememizce dosya içinde mevcut olan sözleşmeler ve sözleşmenin eki niteliğinde bulunan teknik ve idari şartnameler incelendiğinde, işçilik alacaklarıyla ilgili her türlü sorumluluğun yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığı, bu hususun bilirkişi raporu ile de tespit edildiği görülmektedir. Hal böyle olunca, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri kendilerini bağlayacağından, davacı tarafın dava dışı 3. kişi ...'ye ödenen işçilik ücretini işçinin diğer davalı alt işveren nezdinde çalıştığı döneme isabet eden miktarın tamamını davalı alt işverenlerden rücuen tahsilini talep edebileceğinin kabulü gerektiğinden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Sağlık bakanlığı yönden taraflar arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerde kıdem tazminatının ödeme yükümlülüğü alt işverene ait olduğuna dair açık hüküm bulunduğu, bu nedenle Davacı şirketin, Davalı Sağlık Bakanlığına rücu edebileceği her hangi bir tutarı bulunmadığından..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; davalı Sağlık Bakanlığına açılan davanın reddine, 1.677,02 TL 'nin davalı .... Nakliyat ve İnş. Ltd. Şti.'den; 8.463,34 TL 'nin davalı ....Turizm Petrol A.Ş.'den; 598,14 TL 'nin davalı ... Taah. Ltd. Şti.'den; 2.543,47 TL 'nin davalı ....ve San. Ltd. Şti.'den; 2.543,47 TL 'nin davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin emekli olmak suretiyle ayrıldığı için sigorta bildirimlerini yapan şirket olması nedeniyle kendi dönemi açısından da sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı işçinin Sağlık Bakanlığına bağlı Çumra Devlet Hastanesinde çalıştığı süre boyunca farklı yüklenici şirketler tarafından sigorta bildirimlerinin yapıldığını, müvekkili şirketin kendisinden önceki dönemlerden sorumlu olmadığını, davalı kurumun tüm dönemlerden tamamı ile sorumlu bulunduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tüm davalılar yönüyle kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı .... Ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İş Kanunun 6. maddesine göre devreden işverenin sorumluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, zamanaşımı süresinin dolduğunu kendilerinin sorumlu tutulamayacağını, sorumluluğunun kabul edilmesi halinde kendi dönemi ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumlu olması gerektiğini, işçinin açtığı işçilik alacakları davasının davalı şirkete ihbar edilmediğini bu nedenle müvekkili şirketin dava harç ve giderleri ile vekalet ücretinden ve icra masraf ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, dava ihbar edilmediğinden ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davacı şirketin zamanında ödeme yapmayarak icra takibi başlatılmasına sebebiyet verdiğini, kıdem tazminatının son işveren olan kamu idaresi tarafından ödeneceğini, kıdem tazminatından Sağlık Bakanlığının sorumlu olduğunu, verilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kararın hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Davacı vekilinin istinaf istemi yönünden; Dava; alt işveren davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı asıl işveren ve diğer alt işverenlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yükleniciler ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağından davalı idarenin sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece, davalı Sağlık Bakanlığı yönüyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmuştur.

Davalı .... San. Ve Tic. Ltd. Şti vekilinin istinaf istemine gelince;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 341/2. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, karar tarihi (2023) itibarıyla 17.830,00 TL'dir.

Dava dilekçesinde toplam 26.597,48 TL'nin rücuen tahsilini istenmiş, mahkemece davalı ... Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden 2.543,47 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Bu davalı tarafından katılma yoluyla istinaf başvurusu yapılmışsa da, davacı tarafın bu davalı yönüyle her hangi bir istinaf talebi bulunmadığı, bu sebeple davalı .... ... Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusnun katılma yoluyla yapıldığı kabul edilemeyeceğinden ve bu davalı yönünden kabul edilen miktarın yukarıda açıklanan kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşıldığından, davalı .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yapmış olduğu istinaf başvuru dilekçesinin HMK'nin 341/2 ve 352/1-b maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.

Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.