Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1374 K.2024/1489

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 16/12/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun süredir davalı şirket için mimar olarak iş yaptığını, davalı şirketin müvekkilinin çizmiş olduğu projeler ile pek çok satış gerçekleştirdiğini, taraflar arasında bu şekilde pek çok iş yürütüldüğünü, son olarak davalı şirketin sahibi .......'un müvekkilinden Konya ili ....... ilçesi ....... Mah. ....... Ada ...

Parselde yapılacak olan 6 bloklu yapının proje ve diğer mimarlık işlerini yapmasını istediğini,bu konuda sözlü olarak anlaşma yapıldığını, yapılan projenin e-imzalı olarak .......

Belediyesi'ne de sunulduğunu, davalı şirketin ekonomik sebeplerle mimari açıdan proje onaylanacak durumda olmasına rağmen ruhsatın alınmasını ve müvekkiline yapılacak iş bedeli ödemelerini ertelediğini, sonrasında binadaki tüm bloklarda tekrar revize isteyerek bunun için de ayrıca ödeme yapacağı taahhüdünde bulunduğunu, müvekkilinin istenilen son revizyonları da yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkilinin sürekli revize ederek hazırladığı proje için "Proje Avansı" başlığı altında davalının müvekkiline toplam 25.000,00 TL ödediğini, ancak müvekkilinin bakiye alacağının ödenmediğini,

iş bedelinin taraflar arasında belirlenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş. 22/11/2022 tarihli ıslah dilekçesinde. 50.000,00 TL alacak talebini 211.761,10 TL'ye arttırmıştır

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın davacı ile birlikte bir kaç mimarlık ofisi ile görüşme yaparak Konya ili ....... ilçesi, ....... Mahallesi, ....... Ada ...

Parselde yapılacak inşaatı için "ön proje " hazırlanmasını istediğini, bu ön çalışmanın ücretsiz olduğunu, hazırlanan mimari proje beğenilmesi ve onaylanması durumunda ücretin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının müvekkiline ön proje hazırlamak istediğini ve proje kabul edilmediği takdirde ücret talep etmeyeceğini beyan ettiğini, bunun üzerine davacının ön proje çalışması başlattığını ancak projeyi bitirerek müvekkili firmaya teslim etmediğini, davacının bu çalışma aşamasında maddi zorluklar yaşadığını iddia ederek müvekkilinden ödeme talebinde bulunması üzerine müvekkilinin davacıya 25.000,00 TL ödediğini,

davacının müvekkilinden haksız olarak bu parayı aldığını, davacının kötüniyetli olarak müvekkilinin onayı olmadan ve bilgisi dışında özensiz hazırlamış olduğu projeyi ....... Belediyesi'nin sistemine yüklediğini, bu aşamada müvekkilinin çalışmış olduğu mimarlardan .......'in hazırlamış olduğu mimari projenin müvekkili tarafından beğenildiğini, .......

Belediyesi'ne mimari projenin onaylanması için sunulduğunu ve 19/09/2019 tarihinde blok ruhsatları alınarak inşaata başlanıldığını, davacı tarafından hazırlanan mimari proje ile mimar ....... tarafından hazırlanan projelerin birbirinden tamamen farklı olduğunu, davacı ile müvekkili arasında eser sözleşmesinin bulunmadığını, böyle bir sözleşmenin varlığı kabul edilse dahi, müvekkili tarafından onaylanmış ve müvekkiline teslim edilmiş bir projenin olmadığını, mimari projenin davalı tarafından hazırlanıp müvekkiline teslim edildiği kabul edilse dahi talep edilen ücretin fahiş olduğunu,

iddia edilen iş karşılığı fatura da kesilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Dava; Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının davalı firmaya ait Konya ili ....... ilçesi ....... Mah. ....... Ada ... Parselde yapılacak olan 6 bloklu yapı için çizdiği mimari proje ve diğer işlemlerden dolayı bakiye alacaklı olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili başlangıçta fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak belirsiz alacak olarak 50.000,00-TL üzerinden açmış olduğu davasını, sunulan bilirkişi heyet raporuna göre alacak belirlendikten sonra artırdığından dolayı, faiz başlangıcı olarak temerrüt huzurdaki davada davanın açılması ile gerçekleştiği anlaşıldığından, hem başlangıçta talep edilen hem de artırılan kısım bakımından talep edilen miktarları cem'ine dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, öte yandan ticari iş niteliği gereği de avans faizine hükmedilmiştir.

Huzurdaki davada iş sahibi yapılan işin bedelinden sadece 25.000,00-TL'sini ödemiş, bakiyesini ise ödememiştir. Yüklenici davacı ise yapılan işin miktarını dosyadaki verilere göre ispat etmiştir.

Dosyaya sunulan heyet raporunda da vurgulandığı üzere yapılan işin aşamasının yani Avan Proje ( Ön Proje ) aşamasının tamamlandığı, zaten bilirkişiler tarafından tamamlanan kısmın ücretinin belirlendiği, uygulama projesi ile sistem ve montaj detayları safhalarının tamamlanmadığı, uygulama proje aşamasının dava dışı mimar ....... tarafından, dava konusu taşınmazdan bağımsız olarak tamamlandığı, animasyon çalışmalarının ise ön proje safhasında tasarımın desteklenmesi, işverenin yapıları kolay algılaması şeklindeki bir hizmet olarak değerlendirilmekle, bununla ilgili ayrıca bir bedel hesaplanması ve davacıya verilmesi uygun görülmemiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosyadaki bilgi ve belgeler ve de alınan raporlar kül halinde incelendiğinde; Huzurdaki davada davacı vekilince davalı firmaya ait Konya ili ....... ilçesi ....... Mah. ....... Ada ... Parselde yapılacak olan 6 bloklu yapı için çizilen mimari proje ve diğer işlemlerden dolayı bakiye alacağın belirlenmesi ve tahsili talep edilmiş olup, davacının davalı yan tarafından ödenen bedelin tenzili suretiyle KDV dahil olmak üzere toplam 211.761,10-TL alacaklı olduğu belirlenmekle...." gerekçesiyle davacının davasının talep arttırım dilekçeside nazara alınmak suretiyle kabulü ile; 211.761,10-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mevcut dosyada iki ayrı bilirkişiden rapor alındığını, her iki bilirkişi raporu arasında fahiş fark bulunmasına rağmen yerel mahkemenin itirazları dikkate almayarak dosyayı üçüncü bir bilirkişiye göndermeden ve raporlar arasındaki çelişkiyi gidermeden ve hiçbir gerekçe göstermeden ikinci rapora göre karar verdiğini, davacı vekilinin 50.000,00 TL’lik kısmi dava açtığını, davanın kısmi dava olduğunu, yerel mahkemece alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1. maddesi uyarınca ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır.

Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez.

Somut olayda, davaya konu uyuşmazlık 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununu 470. maddesinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup; bu dava mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Ayrıca, davacının mimar olup serbest meslek kazancına göre defter tutmakta olduğu, bu haliyle tacir de olmadığı anlaşılmakla, dava nispi ticari dava niteliğinde de değildir. O halde davaya bakmakla görevli mahkeme genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

Bu itibarla; davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan, ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, esasa ilişkin istinaf itirazları incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dava şartı noksanlığından karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.