Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1461 K.2024/791

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında endüksiyon ocağının tasarımı ve imalatı konulu 28.11.2012 tarihli eser sözleşmesi bulunduğunu, 25.03.2013 tarihinde ek sözleşme yapıldığını, sözleşme bedeli olan 270.000 Euro'nun sözleşme tarihindeki TL karşılığının ödendiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, makinenin 25.01.2014 tarihinde devreye alındığını, 2020 yılına kadar yüklenicinin servis hizmeti verdiğini, garanti süresinin bittiğini, makinenin 2020 yılında çeşitli defalar arıza gösterdiğini ve davalı tarafından onarıldığını, bu arada onarım için 95.338,80 TL ödendiğini,

sonunda makinenin çalışamaz hale geldiğini, yaptırılan bilirkişi incelemesinde gizli ayıp olduğunun belirtildiğini, raporun TBK 477 gereği karşı tarafa bildirildiğini, karşı tarafın sorumluluğunu kabul etmediğini, müvekkilinin işletmesi için son derece önemli bir imalat unsuru olan davaya konu eseri, davalının gerek sözleşmeden, gerekse de kanundan kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebi ile ayıplı olarak imal edildiğini, bu ayıplar nedeni ile müvekkilinin pek çok zarara katlandığını, kazanç kaybına uğradığını ve davalıya fuzuli ödemeler yaptığını,

müvekkilinin iyiniyetli girişimleri karşısında davalı/yüklenicinin sorumluluktan kaçmaya yönelik davranış ve beyanları nedeni ile ihtilafın sulh içinde çözüme kavuşturulamadığından ileri sürerek.

Fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, davalı/yüklenicinin ağır kusurundan kaynaklı makinenin gizli ayıplarının giderilmesi için müvekkilince sarf edilen şimdilik 310.000,00 TL(belirsiz alacak)'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı/yüklenicinin ağır kusurundan kaynaklı makinenin gizli ayıplarının tamir ve tadilatı süresince iş göremediğinden müvekkilinin şimdilik 100.000,00 TL(belirsiz alacak)kazanç kaybının makinenin çalışamaz duruma geldiği tarihten itibaren işleyecek ticari avasn faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

davalı/yüklenicinin hile ile gizli ayıpları gizlemeye yönelik gerçekleştirdiği servis hizmetleri karşılığında müvekkilinden haksız olarak tahsil ettiği 95.338,80 TL'nin muhtelif ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının usul ve esas açısından haksız ve mesntesiz olup reddinin gerektiğini, taraflar arasında ihtilafa konu olan sözleşmede karşılıklı bedel ödeme ve makinenin teslimi edimlerinin bulunduğunu, para borçlarında ifa yerinin, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça alacaklının yerleşim yeri olduğundan, sözleşmenin ifa yerinin Ümraniye/İstanbul olduğunu, huzurdaki davada İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, huzurda açılan davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının taleplerinin,

bu talepleri kabul anlamına gelmemek kaydıyla zamanaşımına uğradığından, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, dava konusu makinenin sözleşmeye uygun şekilde imal edilerek davacıya teslim edildiğini, ayıp iddialarının hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığını, ayrıca, bir an için ayıbın varlığı kabul edilse dahi, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, sonradan ortaya çıkan ayıpların iş sahibi tarafından gecikmeksizin bildirilmesi TBK m.477/3 uyarınca zorunlu olduğunu, davacının delil olarak dayanmış olduğu “Mütalaa Raporu”adı altında düzenlenmiş çelişkilerle dolu raporun hiçbir hükmü ve bağlayıcılığının bulunmadığını,

zira herhangi bir resmi makam kanalıyla alınmamış olması bir yana, tamamen çelişkili ve taraflı bir rapor olduğunu, davacının iddiaların yerinde olmadığını savunarak, mahkemenin yetksiziliğine, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine esası ilişkin olarak da davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda. "TBK'nun 478. maddesinde;" Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı, yine 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesinde.

"Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. " şeklinde, 6098 sayılı TBK'nun 223/2.

Maddesinde. "Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, taraflar arasında endüksiyon ocağının tasarımı ve imalatı konulu 28.11.2012 tarihli eser sözleşmesi bulunduğunu, 25.03.2013 tarihinde ek sözleşme yapıldığı, sözleşme konusu makinenin 25.01.2014 tarihinde teslim olunduğu davacı tarafça iddia edilmiş ise de.

Mahkememiz dosyasına sunulan dava konusu makinenin tesliminin ve mekanik montajının yapıldığını gösterir 09.11.2013 tarihli servis formuna göre 09.11.2013 olduğu, mahkememizce yapılan keşif sonucu düzenlenen 08.04.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu ve talimat yoluyla düzenlenen 05.03.2023 tarihli bilirkişi heyet raporu kapsamında sözleşmeye konu endüksiyon ocağı ile ilgili açık ve gizli ayıbın tespit edilemediği gibi davalının kasıt veya ağır kusurunun varlığının da tespitinin yapılamadığı,

davacı tarafça iddia edilen 25/01/2014 tarihi dahi teslim tarihi olarak kabul edilse dahi dava tarihi olan 18/03/2021 tarihi itibariyle TBK'nun 478.maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, davalının kasıt veya ağır kusurunun varlığı davacı tarafça ispat edilemediğinden 20 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanmayacağı, davacının ayıba dayalı taleplerinin zamanaşımına uğradığı, davalının zamanaşımı def'inin süresi içerisinde yapıldığı" gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece alınan raporların kendi içinde çelişkili olduğunu, davalıdan alınan endüksiyon ocağının 2019 yılı sonunda tam kapasite çalıştırıldığı bilirkişi raporlarında da bu hususun tespit edildiğini, uzman görüşünde de ayıpların gizli ayıplı olduğu ve tasarım üretim kaynaklı olması nedeniyle üreticinin ağır kusurlu olduğunun belirlendiğini, makinenin tam kapasite çalışmasıyla birlikte söz konusu sorunların ortaya çıkmış olduğunun ortaya konulduğunu, mahkemece alınan ilk raporda makinenin daalı tarafça teslim edildiği halde bulunmadığından incelemekten imtina edildiğini, raporla uzman görüşü arasında çelişkiler bulunduğunu,

mahkemece aldırılan beş kişilik heyet raporunda da ayıbın niteliğinin tayininde hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, servis hizmet formalarına ilişkin hiç bir inlceme yapılmadığını, raporda makinenin 2014-2019 arası sorunsuz çalıştığı ifade edilmiş olmasına rağmen davalının sunduğu 28/02/2014 tarihli servis raporunda işlemler yapıldığının açıkça görüldüğünü, metalurji mühendisi görüşlerinde de arızaların elektrik ve elektronik kaynaklı olduğu belirtilmesine rağmen raporda hiç bir sorunun bulunmadığına dair elektrik mühendisi tespitinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporda varsayımlar üzerine görüş belirtildiğini,

bilirkişi raporlarıyla uzman görüşleri arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, bilirkişilerin ve uzman görüşünde bulunan uzmanların duruşmada dinlenilmesi ve gerekli soruların sorulması amacıyla talepte bulunulmuş olmasına rağmen bu taleplerin dikkate alınmadığını, ispat yükünün taraflarına düştüğü konularda mahkemece yemin delili hatırılatılmadan hüküm kurulmuş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli kararın HMK'ya uygun olmadığını,

davanın gizli ayıplardan kaynaklanan tazminat kazanç kaybından kaynaklı alacak ve ödenen servis hizmet bedellerinin istirdatı istemli olmasına rağmen sadece eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebi üzerinden inceleme yapılarak kül halinde davanın reddine karar verilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıp giderim bedeli, kazanç kaybına dayalı tazminat ve ödenen servis hizmet bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına ve toplanan delillere, bilirkişi raporlarında iletken kalınlığının 3 mm de olabileceğinin tespit edilmiş olmasına, davalı yüklenicinin ağır kusurunun bulunmadığının belirlenmiş olmasıyla zamanaşımı süresi içinde eldeki davanın açılmadığının anlaşılmasına göre mevcut delillerin takdirinin ve kararın dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.