Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1896 K.2023/1619

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 28/12/2023

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; dava dışı yüklenici... Ticaret A.Ş. ile davalı iş sahibi şirket arasında sözlü olarak yapılan eser sözleşmesi kapsamında dava dışı yüklenici şirket tarafından davalı şirketin Konya ili Selçuklu ilçesi.... Mahallesinde kain tapunun .. Ada ..

Parsel sırasında kayıtlı taşınmazda yapılacak inşaatın zemin etüdünün yapıldığını, mimari, statik ve tadilat projelerinin çizildiğini, davalı şirketin bu projeleri belediyeye sunarak yapı ruhsatı aldığını, yapı ruhsatında mimari projelerin müellifi olarak dava dışı yüklenici şirketi temsile yetkili müdürü ....'in isminin yazılı olduğunu, dava dışı şirketin eser sözleşmesinden kaynaklı iş bedeli alacağını 01/03/2023 tarihinde 6098 sayılı TBK'nın 183. maddesi uyarınca davacı şirkete temlik ettiğini, davalı şirketin sözleşmeden kaynaklı iş bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine başlatılan Konya.

İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sırasında kayıtlı icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davacının alacağını temin etmek için takip tutarı kadar davalının mal varlığına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 22/11/2023 tarihli ara kararında; "Davacı vekili dava dilekçesiyle, eser sözleşmesine konu ücret alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali için açılan davada, davaya konu alacağı teminat altına almak için davalının mal varlığına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

2004 s. İİK.nın 257. maddesinde, "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir :

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz "Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır."

Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür.

Yargıtay ise içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğunu belirterek, ihtiyati haczi bir icra takip işlemi olarak görmemektedir.

İhtiyati haciz kararları esas hakkında kesin bir kanaat oluşmadan ve tam bir ispat aranmadan verilen geçici nitelikte hukuki korumaya ilişkin kararlardır. Diğer bir anlatımla ihtiyati haciz, devam etmekte olan dava sonunda davacının hükmedilecek alacağının tahsilini garanti altına almak için davalının mallarına geçici olarak el konulmasıdır.

2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.(Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Daires 2022/2151 E. 2022/2423 K.)

Somut olayda; davacı tarafından sunulan deliller dikkate alındığında, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında, vadesi gelmiş bir para borcunun oluştuğundan bahsedilmeyecek olması ve İİK'nın 257/2. Maddesi kapsamında ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli şartların oluştuğuna ilişkin yaklaşık olarak Mahkememizde kanaat oluşmadığından..." gerekçesiyle davacının dava dilekçesindeki ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ...'nin tek ortağı ve temsile yetkili müdürü.... tarafından davalı şirkete mimari proje çizildiğini, çizilen projenin davalı şirkete teslim edildiğini ve davalı şirket tarafından yapılan başvurular sonrasında 11/05/2017 tarihinde Selçuklu Belediye Başkanlığı tarafından onayladığını, dava konusu alacağın mucceliyet tarihinin en geç 11/05/2017 tarihi olduğunu, alacağın henüz vadesinin gelmediği yönündeki mahkeme ara kararının hukuka aykırı olduğunu,

01/03/2023 tarihli alacağın temliki sözleşmesi uyarınca dava dışı ... tarafından davalı şirkete çizilen mimari projelerden doğan tüm alacağın müvekkili tarafından temlik alındığını, 6098 sayılı TBK'nun 479'uncu maddesine göre en geç 11/05/2017 tarihinde muaccel hale gelen alacağın ayrıca Konya ..

İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı dosyanın açılma tarihi olan 13/03/2023 tarihinde de muaccel olduğunu, davalı şirketin üzerine kayıtlı bulunan taşınmazlarını elinden çıkardığını, yani mallarını kaçırmaya hazırlandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, eser sözleşmesine konu iş bedeli alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili; talep ise davaya konu alacağı teminat altına almak için davalının mal varlığına ihtiyati haciz konulması istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, davalı iş sahibi ile alacağı temlik eden dava dışı yüklenici şirket arasında yazılı eser sözleşmesi bulunmamakla sözleşme ilişkisinin varlığı ve sözleşmeye konu iş bedelinin miktarının yargılamayı gerektirmesine, bu bağlamda alacağın alacağın yaklaşık olarak ispat edilememesine göre İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz koşulları mevcut olmadığından ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddi kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.