Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/460 K.2023/477

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2023

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili firmanın arsa sahibi olarak, davalı firmanın yüklenici olarak, müvekkili firmaya ait ... ili ... İlçesi ...

Mahallesi ... ada ... parsel adresinde bulunan taşınmaz üzerinde, belirtilen şartlarda arsa karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladını. sözleşme uyarınca yüklenicinin inşaat ruhsatı tarihinden sonra en geç 30.08.2019 tarihine kadar inşaatı bitirip teslim etmek ve en geç 30.12.2019 tarihine kadar iskan ruhsatı almak zorunda olduğunu, acank gelinen aşama itibariyle yüklenicinin sözleşmede belirtilen sürelerde inşaatı tamamlayamadığını ileri sürerek, taraflar arasında imzalanan Konya ...

Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin davacı müvekkil şirket arsa sahibi tarafından, yüklenici şirketin kusuru nedeniyle haklı nedenlerle geriye etkili olarak feshedildiğinin tespitine, belirlenebilir olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 5.000,00 TL'lik menfi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, inşaatın yapımı için avans olarak devredilen ... İli ... İlçesi ...

Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... hisse karşılığı olan 100 m2'lik kısmın tapu kaydının iptali ile davacı müvekkil adına hacizler terkin edilerek tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca dava konusu taşınmazın rızaen ve cebren devrinin önlenmesi amacıyla teminatsız bir şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 30/01/2023 tarihli ara kararında; "6100 s. HMK.nın 341/1. maddesine göre, "ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir."

6100 s. HMK.nin 389/1. maddesine göre, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."

Her ne kadar davacı vekili tarafından taşınmazın cebri devirlerinin de önlenmesi talep edilmiş ise de üçüncü kişilerin taraf olmadığı davada üçüncü kişilerin haklarını engeller şekilde tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığından davacı vekilinin cebri devirlerin önlenmesine yönelik tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

İradi devirlerin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi yönünden ise mevcut delil durumu gözönünde bulundurularak ileride telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi için teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulü..." gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, kararın tebliğinden itibaren 1 hafta kesin süre içinde 20.000,00 TL tutarındaki teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ibrazı ve taşınmazın ... hissesine tekabül eden kısmının davalı adına kayıtlı olması şartıyla ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi ... Ada ...

Parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı olan ... hissesine tekabül eden kısmının iradi olarak devrinin engellenmesine yönelik tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasına, taşınmazın değeri tespit edildiğinde teminatın taşınmaz değerin % 20'sine tekabül edecek şekilde davacı tarafça tamamlanmasına, teminatın süresinde yatırılmaması halinde, tedbir isteyen tarafın ihtiyati tedbir talebinden vazgeçmiş sayılmasına, cebri devirlerin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın gayrimenkulün aynına ilişkin sözleşmenin geriye etkili feshi ve tapu iptali tescil davası olduğunu, sözleşme gereği yükleniciye devredilen payın avans mahiyetinde olduğunu, sözleşmenin geriye etkili feshine karar verilmesi halinde, edimlerin sözleşme tarihi itibariyle aynen olduğu şekliyle geri döneceğini, cebri satış da dahil olmak üzere devir ve temliklerin hukuksal dayanaktan yoksun yani yolsuz tescile dönüşeceğini, bu şekliyle devir ve temlik alıcılarının TMK 1024 gereği iyi niyetinin korunamayacağını,

usul ekonomisi gereği yeni davalara mahal verilmemesi hususu nazara alınarak cebri satışların da engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, delil tespiti dosyası ile alınan bilirkişi raporu ile dava konusu yapının %65'lik kısmının tamamlandığının tespit edildiğini, ileriye etkili feshin şartı için gerekli olan %90 seviyenin tamamlanmadığını belirterek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını istemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada, tedbiren davaya konu taşınmazdaki hissenin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için tapu kaydına tedbir şerhi konulması istemine ilişkin olup; taşınmazına aynına ilişkin olarak açılan davada, taraflar arasında noterde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve tapu kayıtları dikkate alınarak, dava sonunda davacının hakkına kavuşmasının imkansız olmaması adına dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu hissenin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi yönünde tapu kaydına şerh konulmasına karar verilmesi doğru olmakla birlikte;

tapu kaydına konacak bu ihtiyati tedbir şerhi iradi ya da cebri olsun tüm devirlerin önlenmesine ilişkin olmalıdır. Aksi halde, cebri icra satışlarını bunun dışında tutmak ihtiyati tedbirden beklenen amaca hizmet etmez ve dava sonucunda davacının haklı çıkması halinde hakkına kavuşmasını imkansız kılar.

Taşınmazların cebir icra yoluyla satılamayacağına ilişkin yasal bir engel bulunmadığı gibi, ayrıca cebri icra satışının dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasında, üçüncü kişilerin haklarını engelleme ve onları zarar uğratma gibi bir durum da bulunmamaktadır.

Bu itibarla; ilk derece mahkemesinin tapuya şerh edilmesine karar verdiği devir yasağına ilişkin tedbir kararının iradi satışlara ilişkin olduğu cebri satışlara ilişkin olmayacağına ilişkin gerekçesi doğrultusunda sadece iradi satışlar yönünden verdiği ... tarihli ara karar usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2.maddesi gereğince, ilk derece mahkemesinin ... tarihli ara kararının yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.