Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/574 K.2024/808

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından ana dava ve birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Esas sayılı davasına yönelik, davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından da ana dava, Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı davası ve birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Esas sayılı davasına yönelik istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ana dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin sözleşmede belirlenen ürünleri temin etmekle yükümlü olduğunu, davalı şirketin de buna karşılık ....mahallesi, ... caddesi, ....ada.. parsel sayılı taşınmazda yapılacak orta kat dairelerden bir daireyi ve ... mahallesi, ....caddesi,...sokak No:. adresinde bulunan iki adet 4+1 şeklindeki dubleks dairelerin mülkiyetlerinin müvekkile verilmesinden yükümlü olduğunu, sözleşme gereğince işin bitiş tarihinde müvekkili firmanın belirlenen ürünleri eksiksiz ve ayıpsız olarak temin ettiğini,

müvekkilinin üzerine düşen edimi yerine getirdiğini ancak davalı şirketin sözleşme gereğince Akabe mahallesindeki orta kat dairenin tapu devrini müvekkiline yapmadığını, davalı ile birçok defa görüşüldüğünü ancak sonuç alınamadığını beyanla öncelikle müvekkilinin alacağının semeresiz kalmaması için tedbir kararı verilerek davalı üzerine kayıtlı.... mahallesi, .... caddesi,... ada, .. parselde kayıtlı taşınmazlar üzerine tapu devrini önleyici tedbir konulmasına,

orta kat dairelerden birinin tapu kaydının müvekkili adına tesciline, tescilin mümkün olmaması halinde değerinin tespiti ile sözleşme süresinin bitim tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin sözleşmede belirlenen duvar kağıdı ve çelik kapı işlerinin yapılmasından sorumlu olduğunu, davalı şirketin de buna karşılık .... mahallesi, ... caddesi,...ada, . parsel sayılı taşınmazda yapılacak dükkan üstü dairelerden bir dairenin mülkiyetini müvekkile vermekle sorumlu olduğunu, sözleşme gereğince işin bitiş tarihinde müvekkili firmanın belirlenen işleri eksiksiz ve ayıpsız olarak temin ettiğini,

müvekkilinin üzerine düşen edimi yerine getirdiğini ancak davalı şirketin sözleşme gereğince Akabe mahallesindeki dükkan üstü dairenin tapu devrini müvekkiline yapmadığını, davalı ile birçok defa görüşüldüğünü ancak sonuç alınamadığını belirterek dükkan üstü dairelerden birinin tapu kaydının müvekkili adına tesciline, tescilin mümkün olmaması halinde değerinin tespiti ile sözleşme süresinin bitim tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ....

Esas sayılı dosyadaki dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 19/04/2016 ve 17/03/2017 tarihli sözleşmeler imzalandığını, bu iki sözleşme gereğince davalının yapması gereken işleri eksik yaptığını, davalının her iki sözleşme gereğince işlerini eksik yapması nedeniyle, davacı tarafından bu işler için 09/03/2017 tarihinde çek ile yaptığı 850.000TL'lik ödemenin de iadesinin gerektiğini beyan ederek, davacı tarafından ödenen 850.000TL'nin dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faiz ile birlikte iadesine veya....Mahallesi, ...

Caddesi, ... Sokak, No: . adresindeki .... Mahallesi,... Ada, .. Parsel sayılı taşınmazdaki) 2 adet, 4+1, 2 katlı dairelerin tapusunun devri ya da bedelinin ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili ana dava ve birleşen ... esas sayılı dosyası yönünden cevap dilekçesinde özetle; her iki davaya konu sözleşmeler nedeniyle müvekkili şirketin borcunun olmadığını aksine alacaklı durumda olduklarını, 2017 tarihli sözleşme gereğince tapu devri yapılması gereken dükkan üstü dairenin davacı tarafa sözleşme gereğince edimini yerine getirmediğinden dolayı teslim edilmediğini, davacı tarafın yapmış olduğu işlerin eksik ve ayıplı olduğunu,

yine 2016 tarihli sözleşme gereğince Erenköy mahallesinde tapu devri yapılması gereken iki adet dairenin davacı şirket yetkililerininde istemiyle bedelinin ödenmesi kaydıyla dava dışı bir başka şirkete teslim edildiğini, orta kat dairenin de yine eksik ve ayıplı iş nedeniyle tapu devrinin yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından Konya ..

Noterliğinin 17/08/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile eksik ve ayıplı işlerin tamamlanmasına ilişkin ihtar gönderildiğini ancak davacı tarafın ihtara cevap vermediğini ve eksik işleri tamamlamadığını, müvekkili tarafında Erenköy mahallesindeki daireler dışında 850.000,00TL ödeme yapıldığını, eksik ve ayıplı işler düşüldükten sonra müvekkili şirketin alacaklı durumda olduğunu, davacı tarafın borçlu olmasına rağmen tapu devri ve tescilini talep etmesinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla açılan davaların reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili birleşen Konya ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı davadaki cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ancak belirsiz alacak davası açılması şartlarının oluşmadığını, dava değerinin belirlenmesi gerektiğini bu nedenle öncelikle dava değerinin belirlenerek harç ikmali yapılması aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, açılan davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davaya konu sözleşmeler gereğince müvekkilinin üzerine düşen edimleri eksiksiz yerine getirdiğini, davacı tarafın sözleşmeler ile teslim edilen senetlerin tahsili için icra takipleri başlattığını,

icra takiplerine karış icra hukuk mahkemesinde iptali için açılan davalarda takiplerin iptaline karar verilerek kararların kesinleştiğini, sözleşme imzalanıp teminat senedi verildikten sonra davacı tarafça tapu devirlerinden vazgeçilerek daire bedeli olarak müvekkiline 850.000,00TL ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin müvekkilinin sözleşme gereğince Erenköy mahallesinde alması gereken iki adet daire bedeli olduğunu, sözleşme gereğince yapılacak daire sayısının düşürüldüğünden bahisle eksik iş yapıldığından davacı tarafın kendince eksik hakediş belirlemesinin hukuka aykırı olduğunu,

davacı tarafın yapılan işlerin ayıplı olup tamirat yaptırıldığı iddialarını da kabul etmediklerini bu konuda sunulan belgelerin delil olmaktan uzak olup kabul edilemeyeceğini, işin ayıpsız ve eksiksiz teslim edildiğini bu durumun Konya .. Sulh Hukuk Mahkemesinde yaptırılan tespit sonucu düzenlenen raporda ortaya konulduğunu beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Ana dava ve birleşen Mahkememiz .... esas sayılı davası, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil veya taşınmaz bedellerinin tahsili, birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davası ise, eksik ve ayıplı ifa iddiasına dayalı yapılan ödemelerin istirdadı ile cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

Dava taraflarınca imza altına alınmış 19/04/2016 tarihli sözleşme ile, Konya ili Karatay İlçesi ... Mahallesi ... ada . parselde tapuda kayıtlı olan arsa üzerinde zemin katları dükkan üst katları konut olarak davalı.... A.Ş'nin inşa etmekte olduğu binanın sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, otopark ve sığınak havalandırmaları, yangın tesisatı gibi tüm mekanik tesisat işinin malzeme ve işçilik dahil olarak davacı... Madencilik Ltd. Şti.

Tarafından taşeron yüklenici sıfatıyla davalı yararına yapılacağı, yapılan iş tamamlandığında iş bedeli olarak sözleşmede belirtilen üç adet dairenin davalı tarafından davacıya devredileceği düzenleme altına alınmıştır. Dava vekili iş bu sözleşmeye dayalı olarak ana davada, işin eksiksiz ve ayıpsız olarak davalıya teslim edildiği halde davalının edimini yerine getirmediğini ileri sürerek. Konya ili Karatay İlçesi ....

Mahallesi ... ada . parsel B blok, 13 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tescilini; bu mümkün olmazsa bedelinin tahsilini dava etmiştir. İlgili taşınmazın karar tarihinde halen davalı adına kayıtlı olması sebebiyle davacı vekili birincil taleplerinde ısrar etmiştir.

Dava taraflarınca imza altına alınmış 17/03/2017 tarihli sözleşme ile de, Konya ili Karatay İlçesi ... Mahallesi ...ada .. parselde tapuda kayıtlı olan arsa üzerinde zemin katları dükkan üst katları konut olarak davalı ....A.Ş'nin inşa etmekte olduğu binanın duvar kağıdı ve çelik kapı işinin malzeme ve işçilik dahil olarak davacı ... Madencilik Ltd. Şti.

Tarafından taşeron yüklenici sıfatıyla davalı yararına yapılacağı, yapılan iş tamamlandığında iş bedeli olarak sözleşmede belirtilen bir adet dairenin davalı tarafından davacıya devredileceği düzenleme altına alınmıştır. Davacı vekili iş bu sözleşmeye dayalı olarak birleşen Mahkememiz...esas sayılı davasında, işin eksiksiz ve ayıpsız olarak davalıya teslim edildiği halde davalının edimini yerine getirmediğini ileri sürerek. Konya ili Karatay İlçesi....

Mahallesi ... ada .. parsel sayılı taşınmazdaki dükkan üstü bir dairenin tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tescilini dava etmiş; ancak dava sırasında davalı adına bu şekilde tapuda kayıtlı bir taşınmaz olmadığının anlaşılması üzerine dava dilekçesindeki ikincil talepleri olan daire bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davasında ise, bu kez davacı sıfatıyla ... A.Ş vekili, .... Madencilik Ltd. Şti.'nin yukarıda yer verilen sözleşme hükümlerinin aksine hareketle ayıplı ve eksik ifada bulunduğunu ileri sürerek, yapılan ödemelerin davalıdan istirdadı ve ayrıca sözleşmedeki cezai şartın güncellenerek davalıdan tahsilini dava etmiştir.

Taraflar arasında 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup sözleşme hükümlerine göre iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1.).

Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır.

Eksik ifa durumu ise dürüstlük kuramına aykırı olmadığı müddetçe her zaman ileri sürülebilir.

Ayrıca sözleşme feshedilmediği ve ayakta olduğu sürece, sözleşme kapsamında yapılması gereken ve mahallinde yapıldığı tespit edilen sözleşme kapsamındaki işler ile fazladan yapılan imalatların sözleşmenin tarafı olan yüklenici tarafından yapıldığının karine olarak kabulü gerekmekte olup; bu konuda mahkemece yapılan bir tespit ile tespit sonrası işin başkasına yaptırıldığına dair yazılı bir belge olmadıkça işin başkasına yaptırıldığının tanık beyanları ve her zaman temini mümkün olan fatura ile ispatı mümkün değildir.

(Yargıtay 15. H.D. 2014/2394 2015/1199 K ., Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

31.hukuk Dairesi 2020/579 Esas 2021/424 Karar)

Dava tarafları tacir olduğundan tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

SMMM bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 21/09/2022 tarihli raporda; taraf şirketlerin sunulan ve incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığı, her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenmiş olan 09.04.2018 tarihli ve 850.007,63.-TL bedelli fatura her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, düzenlenen fatura yönünden taraflar arasında bir ihtilafın olmadığı,

davacı şirketin kayıtlarında bu faturaya karşılık herhangi bir tahsilatın görünmediği ve davacı şirketin kayıtlarına göre dava tarihi ve 31.12.2018 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten bu fatura bedelinden dolayı 850.007,63.-TL alacaklı olarak göründüğü, davalı şirketin ticari defterlerinde 850.007,63.-TL bedelli fatura kayıtlı olmakla birlikte, davacı şirkete fatura düzenlenmeden önce verilmiş olan 850.000,00.-TL avansların kayıtlı olduğu ve düzenlenen fatura ile cari hesabın sıfırlanmış (bakiyenin sıfır) olduğu,

tarafların kayıtları arasındaki farkın, davalı şirketin kayıtlarında mevcut 850.000,00.-TL ödeme kaydının, davacı şirketin kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı hususları tespit edilmiştir.

Davacı .... Madencilik Ltd. Şti. Tarafından yapılan delil tespiti talebi üzerine Konya .. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası için Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 01/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tespit isteyen .... Madencilik Ltd. Şti. Tarafından dava konusu sözleşmedeki mekanik tesisat işinin tamamının projeye uygun olduğu, doğalgaz sisteminin faal konumda olduğu tespitlerinde bulunmuştur.

Mahkememizce mahallinde icra edilen keşif sonrasında inşaat mühendisi, makine mühendisi ve gayrimenkul değerleme uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28/09/2020 tarihli raporda özetle; davacı .... Madencilik Ltd. Şti.tarafından sözleşmeye göre işin % 100 oranında tamamlandığı, hatalı imalat bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davada her iki tarafın tanık deliline dayanması sebebiyle Mahkememizce taraf tanıkları çağrılmakla bizzat huzurda dinlenmiştir. Davacı .... Madencilik Ltd. Şti. tarafından bildirilen tanıklar birbirleriyle tutarlı ifadelerinde özetle, davaların konusu olan sözleşmelerdeki işlerin ayıpsız ve eksiksiz olarak yapılarak işin davalı .... A.Ş'ne teslim edildiğini ifade ederken, davalı ....

A.Ş tarafından bildirilen tanıklar ise, yine birbirleriyle tutarlı ifadelerinde özetle, davacının üstlendiği işte gerek teslim sonrasında gerekse de daire sakinlerinin kullanıma başlamasından sonra birçok arıza ve hatalı imalatların ortaya çıktığını, bu hataların davacı şirket çalışanlarına bildirildiğini, fakat arıza ve eksikliklerin davacı tarafından giderilmediğini, bunun yerine başka firmalar aracılığıyla sorunların giderildiğini ifade etmişlerdir.

Dosyaya sunulan dilekçe ve beyanlar, Konya .Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2...Değişik İş sayılı delil tespiti dosyası, Mahkememizce icra edilen keşif ve sonrasında düzenlenen bilirkişi heyeti raporları ile dinlenen tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde; dava tarafları arasında 19/04/2016 tarihli ve 17/03/2017 tarihli iki adet alt yüklenici sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmelerde davalı ....

A.Ş'nin inşa etmekte olduğu binanın mekanik tesisat ile duvar kağıdı ve çelik kapı işinin malzeme ve işçilik dahil olarak davacı .... Madencilik Ltd.

Şti. tarafından daire devri karşılığında davalı yararına yapılacağının kararlaştırıldığı, davalının düzenlediği ihtarnameler ve bildirdiği tanıkların beyanlarının aksine delil tespiti dosyasına ve Mahkememiz dosyasına sunulan teknik bilirkişi raporlarından anlaşıldığı üzere davacı alt yüklenici şirketin, sözleşmelerin konusu olan edimlerini tam olarak yerine getirdiği,

her ne kadar davalı tarafça davacının eksik bıraktığı ve hatalı yaptığı imalatların başka firmalar eliyle giderildiği ileri sürülmüş ise de, yukarıda işaret edilen yüksek mahkeme kararlarında belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmemesi ve işin eksik ve ayıplı olarak terk edildiği konusunda bir tespit de yaptırılmaması karşısında işin davacı yüklenici tarafından tamamlanıp teslim edildiğinin kabulünün gerektiği, hal böyle olmakla sözleşmelerde belirtilen dört adet dairenin davacıya devrinin gerektiği,

ne var ki mekanik tesisat işinin karşılığı olarak devri gerçekleştirilecek olan Konya ili Selçuklu ilçesi ....Mahallesi... Caddesi ...

Sokak No 5 adresinde bulunan iki adet 4+1 dairenin devrinden vazgeçilerek davacının davalıdan 850.000 TL ödeme aldığı, sözleşmelere göre devri taahhüt edilen iki adet daireden Konya ili, Karatay ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ..parsel, B blok, 13 bağımsız bölüm sayılı taşınmaz halen davalıya tescilli olduğundan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilinin gerektiği, sözleşmede Konya ili Karatay İlçesi ...

Mahallesi ....ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki dükkan üstü daire olarak belirtilen taşınmazın ise üçüncü kişi adına tescilli olması sebebiyle dava tarihindeki değerinin davalı şirketten tahsilinin gerektiği, açıklanan durum karşısında davalı şirketin açmış olduğu Birleşen Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı davasındaki iddiaların sübut bulmaması sebebiyle bu davanın ise reddinin gerektiği netice ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı-birleşen dosya davalısı vekili tana dava ve birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı davasına yönelik istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Ana davaya yönelik olarak; mahkemece verilen hükmün hukuka uygun olmasına karşın vekalet ücreti yönünden taşınmazın gerçek değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı davasına yönelik olarak da; davalarını terditli olarak açtıklarını, dava sırasında taşınmazın davalı adına kayıtlı olmaması nedeniyle bedel yönünden karar verildiğini, mahkemeden taşınmazın güncel değerinin tespitini talep etmelerine karşın bu taleplerinin kabul görmediğini, dairenin güncel değerinin 1.500.000,00 TL civarında olduğunu, mahkemece 215.000,00 TL bedel üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile ana dava yönünden taşınmazın güncel değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesini, birleşen ...

Esas sayılı dosyaya yönelik olarak da taşınmazın güncel değeri tespit edilerek güncel değer yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından ana dava, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ve birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı davasına yönelik istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

*Taraflar arasındaki sözleşme gereğince işin teslim edildiği, akit feshedilmemiş ise de bu süre zarfında yapılan işlerin davacı tarafından yapılmış sayılacağı tespitinin doğru olmadığını, sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini hususunun yerel mahkemenin gözünden kaçtığını, sözleşmenin 11 ve 12.maddelerinin hükümlerinin açık olup akdin feshedildiğinin açıkça belirtildiğini,

*Müvekkili şirket tarafından Konya .. Noterliğinin 17.08.2018 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, işin teslim edilmemesinden dolayı toplamda ödemesi gereken cezai şartın 35.000,00 TL olduğu ve benzeri harcama kalemlerinin tek ek belirtilerek işin tamamlanması için 1 haftalık süre verildiğini, bu ihtardan sonra müvekkili tarafından aynı noterliğin 14.09.2018 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesinin göndererek eksiklerin yapılmaması halinde eksikliklerin başka firmalara yaptırılmak suretiyle giderileceğinin bildirildiğini, bu ihtardan 13 sonra da yeni bir ihtarname göndererek sözleşmenin 11.maddesinin uygulanacağının bildirildiğini bu ihtarlara karşın mahkemece işin tamamlandığı kabul edilerek hüküm kurmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

*WhatsApp görüşmeleri de dikkatlice incelendiğinde davacının söz konusu inşaatları sözleşmeler uyarınca teslim etmediğinin açıkça belli olduğunu,

*İşin teslim edildiği olgusunun lehine hak çıkaracak olan yüklenici, eseri iş sahibine, sözleşmeye uygun olarak teslim ettiğini kanıtlamak zorunda olduğunu,

*Dinlenen tanık beyanlarındaki teslim tesellümün davacının iş teslim olmayıp sözleşme gereği müvekkilinin iş bitiminde teslim etmesi gereken villa tipi dairelerin davacıya teslimi olduğunu,

*Mahkeme kararına dayanak gösterilen delil tespitinin ihtarnamelerden sonra müvekkili tarafından başka firmalara işin tamamlatılmasından sonra yapıldığını,

*İlk Derece Mahkemesince taraflar arasındaki sözleşme gereğince inşaatın teslim edildiği varsayımı üzerine hüküm kurarken davacı-karşı davalının iddiasını ispat edememişken müvekkilin yapmış olduğu harcamaları, davacının işçileri için ödediği sigorta primini ve haricen ödenen 850.000,00 TL’yi de yok sayarak müvekkili üzerinde olmayan taşınmazın üzerinde olduğu belirterek el yordamıyla karar verdiğini belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Ana ve birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli olarak verilmesi gereken dairelerin tapusunun iptali ve davacı adına tescili, olmadığı takdirde iş bedeli alacağı; birleşen Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı davası ise eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı işler nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 19/04/2016 tarihinde, davalı iş sahibine ait Konya ili, Karatay ilçesi .... Mahallesinde kain tapunun ...

Ada .Parsel sırasında kayıtlı taşınmazda bulunan 3 blok halindeki inşaatın mekanik tesisatına ilişkin işlerin ( sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, otopark ve sığınak havalandırmaları, yangın tesisatı, bahçe sulama hattı ağzı) malzemesi yükleniciye ait olacak şekilde projesine uygun olarak yapılmasına ilişkin adi yazılı eser sözleşmesi yapıldığı, sözleşmede davacı yükleniciye iş bedeli olarak toplam değeri 900.000,00 TL olarak belirlenen .... Ada..

Parsel sayılı taşınmazda bulunan inşaattaki orta kat dairelerden bir adet ve... Mahallesi, ... SokakNo: adresinde bulunan 2 adet 4+1 şeklindeki dubleks dairelerin verilmesinin kararlaştırıldığı, teslim süresinin ise sözleşme tarihinden itibaren 18 ay olduğu, eldeki dosyada ana davaya konu uyuşmazlığın bu sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında daha sonra 17/03/2017 tarihinde adi yazılı olarak yapılan eser sözleşmesinde ise, davalı iş sahibine ait Konya ili, Karatay ilçesi .... Mahallesinde kain tapunun .... Ada. Parsel sırasında kayıtlı taşınmazda bulunan 3 blok halindeki inşaatın duvar kağıdı ve çelik kapı işlerinin malzemesi yükleniciye ait olacak şekilde projesine uygun olarak yapılmasının kararlaştırıldığı, sözleşmede davacı yükleniciye iş bedeli olarak değeri 215.000,00 TL olarak belirlenen ... Ada. Parsel sayılı taşınmazda bulunan inşaattaki dükkan üstü dairelerden bir adet daire verilmesinin kararlaştırıldığı, teslim süresinin ise sözleşme tarihinden itibaren 18 ay olduğu anlaşılmıştır.

Öncelikle eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda eksik işlerin olup olmadığı ve varsa kimin tarafından tamamlandığı konusunda ispat yükünün kimde olduğu noktasında kanuni ve fiili karinelerden faydalanılmalıdır. 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesine kanunda aksine özel bir düzenleneme olmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Bu durumun usul hukukuna yansıyan hali HMK'nın 190. maddesinde belirtilmiş olup buna göre iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendii lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altındadır. Bu ilkelerin eksik işlerin varlığı ve kimin tarafından yapıldığının kanıtlanması bakımından değerlendirildiğinde kural olarak eksik işlerin varlığını iş sahibi; bunların giderildiğini ise yüklenici ispat etmek zorundadır.

(Emsal Yargıtay 15. HD'nin 10/02/2014 tarih, 2013/626 esas ve 2014/801 karar sayılı ilamı) Eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmelidir. Ancak bunun aksini iddia eden ispat etmelidir.

(Emsal Yargıtay 15. HD'nin 16/03/2017 tarih, 2016/3073 esas ve 2017/1156 karar sayılı ilamı) Yine eser sözleşmesi kural olarak feshedilmediği veya işten el çektirilmediği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

(Emsal Yargıtay 15. HD'nin 16/05/206 tarih, 2016/1692 esas ve 2016/2805 karar sayılı ilamı)

Somut olayda ana davada davacı olan birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı davasında ise davalı olan yüklenici ile ana davada davalı ve mezkur birleşen davada ise davacı olan iş sahibi arasında, iş sahibi şirkete ait inşaatta mekanik tesisatın yapılamasında ilişkin ve ayrıca duvar kağıdı yapılması ile çelik kapıların takılmasına ilişkin iki ayrı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsızdır.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde taraflar arasındaki sözleşme konusu işlerin tamamlandığı ve eksik işlerin bulunmadığı belirlenmiştir. Bu haliyle söz konusu işlerin ana davacı-brileşen davalı yüklenici tarafından tamamlandığı karine olarak kabul edilmesi gerektiğinden ve aksi davalı-birleşen davacı iş sahibi tarafından ispat edilemediğinden mahkemece birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan eser sözleşmeleri kural olarak şekil şartına tabi olmasa da tapuda mülkiyet devri ihtiva eden eser sözleşmelerinin resmi şekilde yapılması zorunludur. Böyle sözleşmelerin resmi şekilde yapılmamalı halinde sözleşmelerin geçerli olmadığı kabul edilmelidir.

Ancak adi yazılı şekilde yapılmış olmakla birlikte bu sözleşmeye dayalı olarak tapuda pay devri yapılması ya da edimlerin büyük oranda tamamlanmış olması halinde şekil eksikliğini ileri sürmek TMK’nın 2. maddesi gereğince hakkın kötüye kullanılması sayılacağından, sözleşmenin geçersizliği iddia veya savunmasına değer verilmeyerek sözleşme geçerli kabul edilerek uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekecektir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 10.06.2003 gün 2003/875 Esas, 2003/3092 Karar, 12.05.2009 gün 2008/2733 Esas, 2009/2766 Karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.01.2013 gün 2012/13-592 Esas, 2013/65 Karar sayılı ilamları).

Eldeki davada davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında yapılan her iki eser sözleşmesinde de davacı yükleniciye iş bedeli olarak daire verilmesi kararlaştırılmış olduğundan sözleşmelerin resmi şekilde yapılması gerekir.

Eldeki davada davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında yapılan eser sözleşmelerinde iş bedeli olarak davacı yükleniciye daire verilmesi kararlaştırıldığından resmi şekilde yapılması gerekmekte olup taraflar arasındaki her iki sözleşme de adi yazılı olduğundan geçersizdir.

Ne var ki; davacı yüklenicinin üstlendiği işi tamamladığı, eserin teslim edildiği anlaşıldığından sözleşmelerin geçersiz olduğunu ileri sürmek dürüstlük kuralına aykırı olacağından sözleşmelerin geçersiz olduğu kabl edilmeyip sözleşmedeki iş bedeli olarak kararlaştırılan dairelerin davacı yükleniciye devredilmesi gerekir.

Mahkemece yapılan araştırma neticesinde taraflar arasındaki 19/04/2016 tarihli sözleşme kapsamında davacı yükleniciye iş bedeli olarak verilesi gereken dairenin belirlenmiş olduğu ve bu dairenin tapusunun davacı yükleniciye devrine; yine taraflar arasındaki 17/03/2017 tarihli sözleşmede iş bedeli olarak 215.000,00 TL bedelli dairenin verilmesinin kararlaştırılmış olmakla birlikte sözleşmede kararlaştırılan dairenin davalı adına kayıtlı olmadığı belirlendiğinden davacı yükleniciye sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinin ödenmesine karar verilmiştir.

Yukarıda izah edildiği üzere davacı yüklenici iş tamamlamış olduğundan sözleşmede belirlenen dairenin mülkiyetinin devrini talep edebileceği, sözleşmede öngörülen dairenin mülkiyetinin devri mümkün olmazsa sözlemede iş bedeli belirlenmiş ise bu bedeli, bedel belirlenmemiş ise işin teslim tarihindeki mahalli piyasa rayicini göre belirlenecek bedeli talep edebileceğinden ve 17/03/2017 tarihli sözleşme iş bedeli 215.000,00 TL olarak belirlendiğinden mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu itibarla ana davanın, birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının kabulüne; birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin reddine dair verilen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.