Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1488 K.2024/1292

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 07/11/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat ve taahhüt işleri yapan tacir, davalının ise restaurant işletmecisi olduğunu, davalının inşaat, imalat ve tefrişat işlerinin yapılması için 2.200.000,00 TL bedelli ser sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili tarafından sözleşmede belirtilen tüm işlerin yerine getirildiğini ve imalatların yapıldığını, akabinde 1.553.622,97 TL ve 646.377,02 TL tutarında iki adet fatura düzenlendiğini ve davalı tarafın ticari defterlerine kaydedildiğini, davalı tarafından 25/11/2023 tarihine kadar müvekkilinin 1.123.000,00 TL'ye yakın ödeme yaptığını, bakiye ödemenin yapılmadığını,

dosyasının geldiği aşama nazara alınarak, müvekkilinin alacağının güvence altına alınabilmesi ve davalı şirketin mal kaçırmasının önlenebilmesi için 1.076.999,99 TL alacaklarının tahsili amacıyla borçlu şirketin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 10/06/2024 tarihli ara kararında; "...Somut olayda; dava dilekçesine dayanak yapılan dekont, faturalar, bilirkişi raporu ve davacı vekilinin 05/06/2024 tarihli dilekçe ekinde yer alan davalının satış ilanları, HMK'nun 390. maddesi kapsamında yaklaşık ispat koşulunu sağlayan belge niteliğindedir.

İİK'nun 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu nedeniyle ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmış iken, 2.bentte vadesi gelmemiş borçtan dolayı hangi hallerde ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmıştır.

Yaklaşık ispat koşulları gerçekleşmiş olup, dosyadaki belgelere göre bir miktar alacağın doğduğunun kabulü ihtimal ve ispat dahilindedir. Bu nedenle, ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi nedeniyle talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir..." 1-Davacı vekilinin; alacağın %15'i oranında (talep edilen 1.076.999,99 TL'nin %15'i ) nakit veya teminat mektubu karşılığında; İİK’nun 257. maddesindeki yasal koşullara uygun ihtiyati haciz talebinin KABULÜ ile; dava konusu 1.076.999,99 TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ......... Ltd. Şti adına kayıtlı menkul, gayrimenkul mallarıyla, 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, 2-10 günlük süre içerisinde teminatın yatırılmaması halinde ihtiyati haciz kararının KENDİLİĞİNDEN KALKMIŞ SAYILMASINA, karar verilmiştir.

Davalı vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde özetle; *Söz konusu ihtiyati haciz kararının temel olarak 30.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna dayandığını, ancak söz konusu bilirkişi raporu ciddi şekilde eksik bir incelemenin ürünü olup, davalı olarak savunmaları, sundukları belgeler hiç değerlendirilmeden, tamamen davacının beyanlarına dayanarak, tabiri caizse davacı yerine geçerek hazırlandığını, bu denli hatalı bir rapora dayanarak ihtiyati haciz kararı verilmesinin müvekkili için ciddi şekilde mağdur edici olacağını,

*Öte yandan müvekkilinin mal kaçırması gibi bir durum da söz konusu olmadığını, müvekkiline ait işletmenin halen faal ve çalışan bir işletme olup, müvekkili şirketin mal varlığının da sadece bu işletme olmadığını,

*Mahkemece ihtiyati haciz kararında hükmedilen teminatın çok cüzi olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 02/07//2023 tarihli ara kararında; "...Talep, "ihtiyati hacze itiraz" talebidir.

İİK'nun 265. maddesine göre ; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir."

Dosya kapsamı tarafların beyanları ve ileri sürdükleri deliller karşısında, İİK'nın 265/1 maddesindeki nedenlere hasren inceleme yapılabileceği kuralı karşısında, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin ileri sürdüğü iddia ve savunmaların, dosya içinde yer alan delillerin incelenmesi sonucu karşısında; gelinen aşamada, alacağın varlığı hususunda mahkememizde yaklaşık kanaat oluşturmuş, ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; *Söz konusu ihtiyati haciz kararının temel olarak 30.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna dayandığını, ancak söz konusu bilirkişi raporu ciddi şekilde eksik bir incelemenin ürünü olup, davalı olarak savunmaları, sundukları belgeler hiç değerlendirilmeden, tamamen davacının beyanlarına dayanarak, tabiri caizse davacı yerine geçerek hazırlandığını, bu denli hatalı bir rapora dayanarak ihtiyati haciz kararı verilmesinin müvekkili için ciddi şekilde mağdur edici olacağını,

*Öte yandan müvekkilinin mal kaçırması gibi bir durum da söz konusu olmadığını, müvekkiline ait işletmenin halen faal ve çalışan bir işletme olup, müvekkili şirketin mal varlığının da sadece bu işletme olmadığını,

*Mahkemece ihtiyati haciz kararında hükmedilen teminatın çok cüzi olduğunu, yaklaşık ispatın sağlanmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesinin 02/07/2024 tarihli ara kararının kaldırılarak davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili; talep ise ihtiyati haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz 6100 sayılı HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

Gerek birinci, gerek ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre, ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehinle temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu sabit ise de taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi ihtiyati haciz talebine konu alacağın bakiye iş bedeline ilişkin olup iş bedelinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olduğu, davacı tarafça sunulan faturanın davalı tarafından kabul edilmediği, bu bağlamda alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden yaklaşık ispat koşulu sağlanamadığı anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmasına dair verilen 10/06/2024 tarihli ara kararın ve ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen 02/07/2023 tarihli ara kararın kaldırılmasına ve davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.