Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/30 K.2024/54

Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU

OSB Yönetim Kurulu Kararının İptali İstemli

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 25/01/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye elektrik piyasasında elektrik üretimi ve ticareti yapmak amacıyla kurulmuş bir şirket olduğunu, davalı Konya Seydişehir Organize Sanayi bölgesi (OSB) sınırları içerisinde kalan alanda lisansız güneş enerjisi santrali (GES) kurmak ve işletmek amacıyla Seydişehir OSB'den "Konya ili, Seydişehir ilçesi ... köyü ... ada, 1 nolu parsel"de kayıtlı arsanın kendilerine tahsis edilmesi talebinde bulunulduğunu, Seydişehir OSB, tahsis talebine konu .. ada 1 nolu parselinde kayıtlı arsayla ilgili olarak,

mevzuatta böyle bir zorunluluk olmamasına rağmen tahsis talebinin değerlendirmek amacıyla önceden 08/01/2014 tarihli ve 2014/231 sayılı yazısıyla Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından görüş istenildiği, Bakanlığında 20/02/2014 tarihli ve 650 sayılı cevap yazısı ile "OSB'ler içindeki arazilerin GES kurulumu için tahsis edilip edilmeyeceğine OSB Yönetim kurulu'nca değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğinin bildirdiğini, Seydişehir OSB Yönetim Kurulu,

davacı şirketin lisansız GES kurulumu için yapmış olduğu arsa tahsisi başvurusuna Bakanlıktan da görüş alındıktan sonra ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilerek davalı ile müvekkili arasında 12/05/2014 tarihli 203,357 m²'lik alanının "Arsa tahsis sözleşmesi" imzalandığının, davacı şirket hisselerinin tamamına sahip olan .... Tic. A.Ş.'nin; .... Tic. A.Ş., ... Tic. A.Ş. ve ..... ve Tic.

A.Ş. ünvanlı üç bağlı şirketi için Seydişehir OSB sınırları içerisinde GES projesi kurulması için arsa tahsisi yapıldığını, şirktelerin çağrı mektuplarının alındığını, Seydişehir OSB konuyla ilgili daha önce Bakanlıktan görüş almış olmasına ve ilgili mevzuatta herhangi bir değişiklik bulunmamasına rağmen bakanlıktan yeniden görüş istendiği ve bakanlığın 24/08/2015 tarihli ve 3759 sayılı cevabi yazısıyla ''Sanayi parsellerinin güneş enerjisi santrali kurulması amacıyla kullanılmasının mümkün olmadığı" müvekkili şirkete bildirilerek OSB başkanlığınca daha önce tahsis işlemine ilişkin alınan kararın geçersiz olduğuna ilişkin karar alındığını,

alınan bu kararın hukuka aykırı olup telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini, OSB Başkanlığının bu iptal kararına ilişkin Seydişehir..

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan davada OSB vermiş olduğu iptal kararının kaldırılmasına karar verildiğini, mahkeme kararının istinaf ve sonrasında yargıtay kararı ile kesinleştiğini, müvekkili şirket ve aynı ortaklık yapısında bulunan diğer şirketlere ilişkin vermiş olduğu iptal kararlarının mahkeme kararları ile kaldırılmasına rağmen OSB Başkanlığının arsa tahsisine yönelik yapılan yeni başvuruya ilişkin 06/09/2022 tarih ve 2... sayılı karar ile yine ret kararı verdiğini,

bu kararın da açıkça hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek OSB Başkanlığının 06/09/2022 tarih ve 2022/35 sayılı kararına ilişkin öncelikle tedbir kararı verilerek icrasının durdurulmasına, bu kararın iptali ile Konya ili, Seydişehir ilçesi .... köyü ... ada, 1 nolu parsel sayılı arsanın müvekkili şirkete tahsisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakla görevli ve yetkili yetkili mahkemenin Seydişehir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı şirketin de içinde bulunduğu şirketler grubuna verilmiş olan tüm arsa tahsisine ilişkin kararların;

gerek alınan kararların usul ve yasaya uygun olmaması gerekse şirketlerin yapılan sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedenleriyle müvekkili başkanlığının yönetim kurulu kararı ile iptallerine karar verildiğini, Organize Sanayi Bölgesi Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle daha önce tahsisine karar verilen arsalarda GES uygulaması yapılmasının imkansız hale geldiğini ve bu arsalarda GES projelerinin uygulanamayacağının açık olduğunu, davacı şirketin de imzalanan sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmediğini, bölgeye katkı sağlaması beklenilen projeye ilişkin geçen sürede herhangi bir ilerleme olmadığını,

sanayi bölgesine ait büyük bir arsanın atıl vaziyette durduğunu ve bölgeye katkı sağlamak için kullanılamadığını, davacı tarafın zarar etmelerine yönelik iddialarını kabul etmediklerini, zarar etmelerinin söz konusu olmadığını nitekim açılan davalarda alınan bilirkişi raporları ile de bu durumun ortaya konulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde: Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir” hükmüne yer verilmiştir. Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.

TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre. Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın.

TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

Bir davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2- Ya da TTK'nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3- veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Somut olayda davacı taraf, Seydişehir OSB Yönetim Kurulunun 06/09/2022 tarih ve... sayılı kararının iptalini dava etmiştir. Davalı organize sanayi bölgesi tacir olmadığı gibi verilen karar da ticari mahiyette bir işlemden kaynaklanmayıp arsa tahsisine ilişkin idari bir karardan kaynaklanmaktadır.

Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmayan uyuşmazlığın HSK'nın 07/07/2021 tarihli kararı da gözetilerek Seydişehir Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu itibarla mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir." gerekçesiyle davanın mahkememizin görevli olmaması nedeniyle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince usulden reddine, dava dosyasının talep halinde görevli Seydişehir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın OSB yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkin olduğunu, 4562 Sayılı Kanunun 25/5.maddesinde de "Genel kurulun teşkilini müteakip bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde OSB'lerin organları ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlerin organları ile ilgili hükümleri" kıyasen uygulanacağının belirtildiğini, bu nedenle 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5.maddeleri uyarınca mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava organize sanayi bölgesi yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.

4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca, OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir.

Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden mahkemece verilen görevsizlik kararı doğrudur. (Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Yargıtay 11.H.D.'nin 15/06/2023 T.

2022/4599 E. 2023/3797 K. Sayılı Kararı)

Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.