Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/732 K.2024/693

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 04/04/2023 tarihli "Kapak Kalıbı'' üretimi sözleşmesi yapıldığını ve davacı şirketin sözleşme bedelinin 550.000,00 TL'sini davalı şirketin hesabına 06.04.2023 tarihinde gönderdiğini ancak sözleşme tarihinden itibaren 2 ay içinde teslimi kararlaştırılan kapakların süresinde teslim edilmediğini ve 11/07/2023 tarihinde yerinde kontrolü sağlanan numunelerin ayıplı olduğunun anlaşıldığını, bunun üzerine davacı müvekkilinin Konya .. Noterliği 04/08/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini ileri sürerek, 550.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin merkezinin Pendik olduğunu, bu sebeple davada yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin kalıbı karalaştırılan sürede imal ettiğini ve teslime hazır hale getirdiğini ancak davacı şirketin davalı şirketi oyalayarak ürünleri teslim almadığını, piyasadan ikinci el kalıp bulduğunu, davalı şirkete imal ettirdiği kalıbı teslim almaktan imtina ettiği, davacı şirketin kalıp için gerekli ölçüyü süresinde davalı şirkete vermediğini, süresinden sonra çalışanın kullandığı telefondan whatsapp yoluyla davalıya gönderdiğini, davalının cevabi ihtarname ile kalıbın teslime hazır olduğunu karşı tarafa bildirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda. "Taraflar arasında akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmayan 04/04/2023 tarihli Kapak Kalıbı(TBK 470 ve devamı maddeleri gereğince Eser Sözleşmesi) sözleşmesinde herhangi bir yetki şartı öngörülmediği gibi sözleşmenin ifa edileceği yerin de açıkça kararlaştırılmadığı, davalı tarafından davacıya gönderilen T.C. Kadıköy ...

Noterliğinin 15/08/2023 Tarih ve ...Yevmiye nolu İhtarnamesinde dava konusu ürünlerin üretilerek hazır hale getirildiği ve davalı/yüklenicinin iş yerinden teslim alınabileceğinin ihtar edildiği, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 02/10/2015 Tarih ve 2015/3705 Esas-2015/4747 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 23/02/2023 Tarih ve 2022/1548 Esas-2023/266 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında 6098 Sayılı TBK'nın 89/2-3 maddesi gereğince eser sözleşmesinde sözleşmenin ifa yerinin eserin meydana getirileceği/bulunduğu yer olduğu, eser bulunduğu yerin ise davalının aynı zamanda yerleşim yeri adresi de olan "... Mahallesi ... Caddesi No:....

Pendik/İstanbul adresi olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı Kanunun 6/1, 10/1 ve 6098 Sayılı Kanunun 89/2-3 maddesi gereğince mahkememizin yetkili olmadığı" gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesin karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesinde görülen davanın eksiksiz ve hatasız teslim edilemeyen ürünlerden kaynaklandığını, davalı tarafa yapılan ödemenin ticari faiziyle iadesini ve eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğramış oldukları zararların tazmininin talep edildiği davanın konusunın para borcunun ödenmesi temeline dayandığını, HMK'nın 10. Maddesinde sözleşmeden doğan davalar için sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğunu, yine ayrıca TBK madde 89'da da para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödeneceğini,

buna göre hem sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesi hem de para borcunun ödeneceği yer mahkemesi olan Konya Mahkemeleri'nin görevli ve yetkili olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; eser sözleşmesinin feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 ncı maddesi gereğince aksine yasal bir düzenleme olmadıkça, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Bu hükme göre, her dava açıldığı tarihte davalının ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde görülecektir.

Sözleşmeden doğan davalarda yetki ise HMK'nın 10 uncu maddesinde düzenlenmiştir. Özel yetkiye ilişkin düzenleme içeren bu maddede sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinde dahi dava açılabileceği belirtilmiştir.

Karşılıklı edimleri içeren iki taraflı sözleşmelerden kaynaklanan davalarda, ifa yeri belirlenirken, uyuşmazlık konusu ifanın hangi tarafa ait olduğu ve ne şekilde, nerede gerçekleştirileceği esas alınmalıdır.

Eldeki davada, taraflar arasında varlığı uyuşmazlık konusu olmayan eser sözleşmesinin davacı işveren tarafından davadan önce feshedildiği iddia edilerek sözleşme kapsamında ödenen ücretin iadesi istendiğine göre, uyuşmazlık para borcundan kaynaklanmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 89/1 inci maddesi para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerind ödeneceğini düzenlemektedir. Buna göre, para borçlarında, borcun ifa edileceği başka bir anlatımla para borcunun ödeneceği yer alacaklının ikamet ettiği yerdir.

Bu halde, davalının sözleşmenin feshine dayalı olarak talep edilen para borcundan oluşan edimi yönünden borcun ifa edileceği yer, davacının ikametgâhının bulunduğu Konya olduğuna göre, HMK'nın 10 uncu maddesi gereğince Konya Mahkemeleri de davaya bakmakla yetkilidir. (Eser sözleşmesine dayalı para alacağı taleplerinde TBK'nın 89.Maddesinin uygulanacağına dair Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.05.2023 tarihi ve 2022(23) 6-449 E. 20237395 K. Sayılı İlamı) Genel yetkinin özel yetkiyi ortadan kaldırmaması sebebiyle ilk derece mahkemesince işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi Kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.