Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/684 K.2026/794

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 30/04/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle, davacı ...'ın tacir olup mobilya işleri yaptığını, davalının ise kat karşılığı inşaat işleri yaptığını, davacı ile davalı 27.07.2024 tarihinde bedel karşılığı eser sözleşmesi imzaladığnı, sözleşmeye göre davacının ......

Mahallesi ... ada ... parsel de yapılacak olan inşaatta bulunan 40 dairenin malzemeli olarak mobilya yapım işini yüklendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki sayılan birim fiyat listesine göre sözlemenin imzalandığı tarih olan 27.07.2024 tarihinden itibaren yapılacak işin fiyatlarının 01.11.2024 tarihine kadar geçerli olacağını, sözleşmenin eki sayılan birim fiyat cetvellerine göre 01.11.2024 tarihinden sonra fiyatın ise ne olacağının kararlaştırıldığını, davacı ile davalı şirketin 06.09.2024 tarihli ......

Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazda yapılacak olan 36 dairenin mobilya işlerinin yapımını yüklendiğini, bu sözleşmede daha önce imzalanan 24.07.2024 tarihli sözleşmeye atıf yapıldığını ve ilk sözleşmenin birim fiyat cetvelinin de yine bu sözleşmenin eki sayıldığını, davalının taraf her iki eser sözleşmesini de keyfi olarak feshettiğini, eser sözleşmesi tek taraflı olarak feshedilse ve kabul anlamına gelmemekle birlikte fesih haklı olsa bile iş sahibinin tamamlanan işin bedelini ödemekle yükümlü olduğunu,

sözleşmenin eki mahiyetindeki birim fiyat cetvelinde de sözleşme kapsamındaki işlerin birim fiyatları ve bedelleri 01.11.2024 tarihine kadar geçerli olduğunu, 24.07.2011 tarihli sözleşmedeki yazılı olan 40 dairenin işi davalı yüklenicinin iş yerini geç teslim etmesi nedeni ile 2025 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında imal edilerek montajının yapıldığını, bu nedenle birim fiyat cetvelindeki işlerin fiyatının artık sözleşme fiyatları yapılmasının mümkün olmadığını,

bu nedenle işin yapıldığı yıl olan 2025 yılı serbest piyasa rayiç fiyatları ödenmesi gerektiğini ileri sürerek taraflar arasındaki yazılı eser sözleşmesinden dolayı yapılan işin bedelinin serbest piyasa rayiç fiyatlarından hesaplanarak şimdilik 1.000.000 TL'sinin 12.11.2025 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile davalıdan tahsiline, yersiz ödeme olarak davalıya yapılan 1.700.000,00 TL nin şimdilik 20.000,00 TL'sinin 12.11.2025 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile davalıdan alınarak tahsiline karar verilmesini, dava konusu edilen Konya ili Selçuklu İlçesi ......

Mahallesi ... ada ... ve ... parsel deki taşınmazlar üzerine inşaatçı ipoteği tesis edilmesini, davalı adına kayıtlı bulunan taşınmazlar üzerinde bu mümkün olmazsa en azından davaya dayanak sözleşmede yazılı olan Konya ili Selçuklu İlçesi ...... mahallesi ... ada ... parsel A Blok 2 nolu bağımsız bölüm B blok 1 nolu bağımsız bölüm üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, alacağın para alacağına da ilişkin olması ve teminat altına alınmamış olması nedeniyle davalının menkul ve gayrımenkulleri üzerinde en azından sözleşmede belirtilen Konya ili Selçuklu İlçesi ......

Mahallesi ... ada .... ve .... parseldeki taşınmazlar için İİK 277 vd gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 10/03/2026 tarihli ara kararlarında, "...Davacı vekilinin davalı adına kayıtlı olan taşınmaz mallarının üzerine ihtiyati tedbir konulması talebi olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 389.

Maddesi gereğince " (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." anlaşılmakla somut olayda;

yukarıda açıklandığı üzere ihtiyati tedbir talebinin dava konusu olmadığı dosya kapsamı mevcut delil durumuna göre Mahkememizce oluşan vicdani kanaat ile reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine,

"...Dava dilekçesinde talep edilen ihtiyati haciz konusu davalının menkul ve gayrimenkulleri üzerine ihtiyati haciz talebi var ise de dava konusu taleplerin yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla dosyadaki mevcut delil durumu dikkate alındığında ihtiyati haciz talebinin vicdani kanaat ile reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine,

"....Somut olayda; taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı edimini 30/11/2024 tarihine kadar yerine getirmesi gerekir. Bu edim tarihinin uzatıldığına ilişkin taraflar arasında herhangi bir sözleşme yoktur. İnşaatçı ipoteğinin Mahkemeden talep etme süresi 3 aydır. Bu süre hak düşürücü süredir. Dolayısıyla re'sen dikkate alınmalıdır. Tüm bu anlatımlar, yasal düzenlemeler , dosya kapsamı , mevcut delil durumuna göre inşaatçı ipoteği talebinin reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacı tarafın inşaatçı ipoteği tesisi talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, dosyada bulunan mevcut deliller, yazılı eser sözleşmesi, Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyasında yapılan tespitler, davalının sözleşme gereği vermeyi vaadettiği daireleri vermemesi ve sözleşme gereği davacıdan aldığı senetleri de tahsil etmesi birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın fazlası ile sağlandığını belirterek, inşaatçı ipoteği tesisi ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin 10.03.2026 tarihli ara kararının kaldırılarak talep doğrultusunda yeniden karar verilmesini istemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı, talep ise ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir istemlerine ilişkindir. Mahkemece hem ihtiyati tedbir hem ihtiyati haciz istemlerinin reddine ilişkin ayrı ayrı ara karar tesis edilmiştir.

İhtiyati tedbir yoluyla ipotek tesis edilmesi talebi yönüyle yapılan değerlendirmede

HMK 389.maddesinde "(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıdaki madde metninden de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbir konusunun dava konusu uyuşmazlık olduğu görülmektedir. Bu nedenle ancak dava konusu uyuşmazlık hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmektedir.

Somut olayda ; davacı vekilince tedbiren TMK'nın 893/3. ve 895. maddeleri uyarınca para alacağına karşılık ipotek tesis edilmesi talep edilmiş ise de, anılan maddelere göre alacağın çekişmeli olmaması, yani alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması gerektiği, eldeki dosyada alacağın varlığının ve var ise miktarının sabit olmadığı gibi tedbiren talep edilen ipotek tesisinin tahkikat gerektirdiği ve asıl hükümle verilebileceği, bu halde mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olmasının yerinde olduğu değerlendirilmekle aksi yöndeki talep eden vekilinin itirazının reddi gerekmiştir.

İhtiyati haciz talebi yönüyle yapılan değerlendirmede ;

İhtiyati haciz 6100 sayılı HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

Gerek birinci, gerek ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre, ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehinle temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Somut olayda ; talep eden yüklenicinin iş bedeli ve yersiz ödeme iddialarının tahkikatı gerektirdiği, işin teslim edilip edilmediği, işin ne oranda yerine getirildiği, iş bedelinin ne kadar olduğu gibi hususlar yargılama ile tespit edileceğinden bu haliyle eldeki dosyada yaklaşık ispatın sağlandığının kabul edilemeyeceği, neticeten ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olması da yerinde görülmüş ve talep eden vekilinin bu yönüyle itirazlarının da reddi gerekmiştir.

Dosya kapsamından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verdiği 10/03/2026 tarihli ara karar ve gerekçelerinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.