Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1261 K.2021/2307

2- ... (T.C. Kimlik No: ...) 3- ... (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 26/11/2021

YAZIM TARİHİ : 30/11/2021

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında ... tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalıların, davacı kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri iken, Temmuz 2013'de yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeliği görevlerinin sona erdiğini, davalıların yeni yönetime evrak ve belgeleri teslimi sırasında yedlerinde bulundurdukları para ve kıymetli evrakları da teslim etmeleri gerektiğini, bilançoya göre aidat ve harcamalar arasındaki 229.860 TL farkın defter ve belgelerde harcama belgesi ile faturalarına rastlanmadığını, davalıların görevleri sona erdikten sonra,

kooperatife ait yukarıda belirtilen meblağı teslim etmemeleri nedeniyle noterlikten ihtarname gönderdiklerini, davalılar ihtarnameye cevaplarında ortaya çıkan farkın ... ve sair kişilere yapılan ödemelere ilişkin olduğunu savunduklarını, ancak bunun gerçeği yansıtmadığını, ortada böyle bir ödeme olmadığını belirterek, davalıların zimmetinde olan 229.860,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen dava tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte müvekkili kooperatife ödenmesine karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.

CEVAP

Davalılar vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davalıların davacı kooperatife yönetim kurulu üyesi olarak yıllarca hizmet ederek işlerini yaptıklarını, yönetimin değişmesi nedeniyle kişisel ve siyasi sebeplerle bir takım asılsız iddia ve ithamlara maruz kaldıklarını, müvekkillerini son genel kurulun ibra ettiğini, kanunen verilmesi gereken 7 günlük yasal sürenin genel kuruldan sonra verilmediğini, müvekkilleri tarafından teslim edilen evrakların kooperatif kayıtlarına düzenli işlenmediğini, 229.860 TL fark olduğu iddiasının doğru olmadığını, muhasebe kayıtlarında bu şekilde bir açık bulunmadığını,

faturası olmayan bir takım harcamalar yapıldığını, gereken açıklamayı kooperatif başkanlığına yaptıklarını, hatta buna ilişkin belgeyi başkanlığa sunduklarını, yeni yönetimin eski yönetime duyduğu, şahsi takıntılar nedeniyle muvazaalı belge düzenleyerek mahkemeye sunduğunu, kooperatife iş yapan 5 kişinin ilgili faturaları getirmemeleri ve aldıkları paraların kooperatif kayıtlarına işlenmesine rağmen müvekkillerini fatura konusunda oyalamalarında davalı müvekkillerinin bir kusuru olmadığını, harcamalar karşılığında alınan belgeler bulunduğunu, ve kayıtlara girmesi için muhasebeye teslim edildiğini,

ancak muhasebe kayıtlarının yeni yönetimin eline geçtiğini, aleyhe yapılan hiç bir işlemi kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "...Davalılar kesin süre içerisinde yukarıda sözü geçen 5 kişi veya firmaya belgesiz ödeme yaptıklarına ilişkin veya onlara avans ödemesi yaptıklarına ilişkin herhangi bir yazılı delil ve belge de sunmadıklarından ve kooperatifin ve ayrıca dava dışı ... Ltd. Şti. 'nin ticari defterleri davacının iddiasını doğrulayıp davalıların savunmasını doğrulamadığından 229.860,00 TL 'sının davalı eski yöneticilerin sorumluluklarında ve zimmetlerinde olduğunun/kaldığının kabulü gerekmiştir.

Davalılar dava konusu 229.860,00 TL nin yasal yollardan kooperatif ve üyeleri yararına harcadıklarını ispatlayamadıklarından ve bu konuda yazılı ve kesin delil getiremediklerinden davalıların eski yönetici sıfatıyla bu miktar paradan sorumlu olduklarına ve böylelikle davacının davasının kabulüne...229.860,00 TL nin dava tarihi olan 25/06/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kooperatif muhasebecisi olan ...'nın çağrılıp elindeki evrakların akıbetinin sorulmamasının usuli ağır bir hata olduğunu, kesin süre verilmezden önce makbuzları elinde bulunduran Muhasebeci ...'nın açık kimliği ve adresinin yerel mahkemeye bildirildiğini, bu belgenin dosyada mevcut olduğunu, son celsede ısrarla bu belgeyi aradığını ve bulamadığını, yapılan bu ağır usul hatası noktasından dosyanın bozulması gerektiğini, bu evrakı istinaf dilekçelerinin ekinde de sunduklarını, kooperatifin sadece 2 yıllık dönemini kapsayan defter ve belgelerin istenerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu,

inşaat mahallinde keşif ve ortaya konulan bilirkişi raporunda yapılan inşaat harcamalarının toplanan aidatlardan çok daha fazla olduğunu ortaya koymasına rağmen bu raporun dikkate alınmadığını, Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasının sonucu beklenmeden karar verilmesinin de hatalı olduğunu, dosyada çelişik raporlar bulunduğunu, müvekkillerinin tacir olmaması nedeniyle ticaret mahkemesinin görevli olmadığını, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkillerinin genel kurulda oy birliği ile ibra edilmesine rağmen ibraya ve genel kurula ait evrakların ve hesapların celp edilmeden karar verilmesinin de doğru olmadığını, bazı harcamaların faturasının olmadığının doğru olduğunu, ancak bunların belgeleri bizati parayı alanlar tarafından sadır olduğunu ve kooperatif muhasebesine teslim edildiğini, ayrıca kendi defterlerine de işlendiğini,

müvekkillerinin mal varlıklarının araştırılmadığını, 07/07/2013 tarihinde genel kurul sonrası eski yönetimin evrak teslim listesi olduğunu, bu listeyi dosyaya ibraz ettiklerini, 1 ile 14 numaralı makbuzların, talep edilmesine rağmen kooperatif muhasebesince dosyaya teslim etmediklerini, mahkemeninde bu yönde bir talebinin olmadığını, ... isimli kişinin kooperatife yaptığı bazı işleri ve aldığı ödemeleri fatura kesmemesi nedeniyle sakladığını belirterek,

delillerinin toplanmadan davanın kabulüne karar verilmesinin haksız olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, gereken hususların araştırılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini istinaf ettikleri, istinaf dilekçelerine ağır ceza zabıt suretleri, 07/07/2013 tarihli teslim tesellüm tutanağı, beyan dilekçesi örneğini ekledikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif yöneticilerinin sorumluluğuna dayalı alacak isteminden ibarettir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava açılırken yeterli harç alındığı, dava dilekçesinin ilk derece mahkemesince tensibe bağlandığı ve yargılamanın heyet halinde yapıldığı, taraf teşkili sağlanarak ön inceleme duruşmasının icra edilerek dosyanın ... tarihinde 19. celsede karar çıkartıldığı, gerekçeli kararın istinaf eden davacı vekiline 11/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği, istinaf dilekçesinin yasal süresi içerisinde 24/05/2019 tarihinde dosyaya sunulduğu ve istinaf harçlarının yatırılmış olduğu görülmüştür.

Mahkeme heyetince 06/03/2015 tarihinde muhasebeci ve inşaat mühendislerininde olduğu halde keşfe gidildiği, keşfe dayalı olarak aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı kooperatife ait ticari defterlerin, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, muhasebe usul ve esaslarına uygun tutuluğu, ve birbirini teyit eder nitelikte olduğunun belirtildiği, dairelerin sözleşmede belirtilen şartlarda teslim edilmediği,

davalılar Tus bedeli olarak ...'a 72.000,00 TL, marangoz ...'a 73.000,00 TL, kalıpçı ...'e 42.600,00 TL, sıvacı ...'a 30.000,00 TL ve bekçi ...'a 12.260,00 TL ödediklerini, ancak bu kişilerin avans aldıkları miktarları faturalandıramadıklarını, ve faturalandırıldığı takdirde 229.860 TL'lik açık miktarının yer almayacağını iddia etseler de davacı kooperatif ticari defterlerinin incelenmesinden 13/12/2013 tarihi itibariyle kasada yer alan 231.107,78 TL'nin faturalandırıldığını gösterir herhangi bir kayıt tespit edilemediğini,

söz konusu tutarın fiili olarak kooperatif kasasında yer almadığından 231.107,78 TL'nin ya davalıların söylediği şekilde yukarıda isimleri yer alan kişilere aktarıldığı, ya da davacıların iddia ettiği şekilde kooperatif yönetimi tarafından zimmetlerine geçirildiği hususunun aydınlatılması gerekeceğini, bu noktada yukarıda adı belirtilen kişilerin mahkemeye çağrılarak ifadelerinin alınması ve fatura karşılığı olmadan belirtilen paraları alıp almadıkları hususlarının sorulması gerektiği, nizanın davaya konu miktarın bildirilen kişilere fatura karşılığı olmadan aktarılıp aktarılmadığı hususunda toplandığını,

davacı kooperatif ticari defterlerinde söz konusu tutarların, davalının adını belirttiği kişilere aktarıldığını gösterir herhangi bir yevmiye kaydının yer almadığını rapor ettikleri görülmüştür.

01/02/2017 havale tarihli ek raporda ise özetle; davalıların sanık olduğu dosyada, savunmalarda ismi geçen ve kooperatife iş yapan kişilerin mahkeme ve hazırlık ifadelerinin ve bilirkişi raporuna karşı verilen dilekçeler özetlenerek, netice itibariyle tablo halinde yıllara göre toplanan aidatlar ile inşaata aktarılan miktarların belirtilerek, toplanan üye aidatlarından daha fazla imalat yapıldığı,

bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu belirterek kök raporu tekrar ettikleri, 12/02/2018 tarihli 2. Ek raporda ise dava dışı ... şirketine ait ticari defterlerin, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, muhasebe usul ve esaslarına uygun tutuluğu, ve birbirini teyit eder nitelikte olduğunun belirtildiği, dava dışı şirkete ait defterlerde, davacı kooperatifi 120 alıcılar hesabında 120.003 hesap koduna işlem görmüş olup, mal alım satımından kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu,

dava dışı şirketin 2013-2014 yıllarında davacı kooperatife 62.418 TL tutarında fatura kestiği ve bedellerini nakit olarak kooperatiften tahsil ettiği, davacının bu şirkete borçlu olmadığı, diğer yıllarda ise herhangi bir ticari ilişkinin tespit edilemediğini rapor halinde sundukları görülmüştür.

Dava, davacı kooperatifin genel kurulu sonucu yönetiminin değiştiği, eski yönetimin yeni yönetime devrettiği defter ve bilgi belgelerden davacı kooperatifin kasasında 229.860,00 TL'nin olmadığı, bu paranın nereye harcandığı konusunda da belge ve bilgi bulunmadığı, ayrıca davalılar tarafından kooperatife fiilende teslim edilmediği iddiasıyla belirtilen miktarın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili için açıldığı, davalıların davayı kabul etmedikleri, eksik çıkan miktarın, bazı kişilerce kooperatife iş yapması, yapılan iş karşılığı ücretinin ödenmesine rağmen faturaların sair sebeplerle verilmemesinden kaynaklandığı,

bilirkişi raporlarında da nizanın bu hususta düğümlendiğinin belirtildiği, ilk derece mahkemesince incelenen ağır ceza dosyaları ile mahkemelerindeki dosyanın ve takiplerin iş bu dava ile alakasının bulunmadığı, savunmalarda bahsi geçen 5 kişiye faturasız olarak dava değerinin ödendiğine ilişkin savunmalarını doğrulayacak deliler sunamadığı,

bahsi geçen 5 kişiye belgesiz ödeme yaptıklarına ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması için kesin süre verilmesine rağmen davalıların herhangi bir belge sunmadıkları, belirtilen miktarın davalılar tarafından kooperatif yararına harcadıklarını ispatlayamamaları nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de;

davalıların kooperatife yapılan, ancak faturalandırılmayan işlerle ilgili ( ...'a 72.000,00 TL, marangoz ...'a 73.000,00 TL, kalıpçı ...'e 42.600,00 TL, sıvacı ...'a 30.000,00 TL ve bekçi ...'a 12.260,00 TL ödediklerini) cevabi ihtarnamede ve adı geçenlerin bizzat mahkemeye hitaben yazdıkları ıslak imzalı beyan ve beyanların ekindeki sözleşme, fatura, Konya 2. ACM'nin ...

Esas sayılı davası getirtilip bizzat incelenerek dosya içerisindeki delillerle birlikte diğer belgeler nazara alınarak belirtilen işlerin davacı kooperatife yapılıp yapılmadığı, bilirkişi marifetiyle mahallinde tespit edilmesi,

gerekirse muhatapların (belgelerde imzası bulunanların) bizzat beyanlarına başvurulması ve tacir olanların ticari defterleri kontrol edilmek suretiyle alınacak bilirkişi raporu sonucunda taraflar arasındaki ihtilafla ilgili tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı kurulan hükümde hukuka uygunluk bulunmadığından davalıların eksik araştırma ve incelemeye yönelik istinaf sebebinin kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır M.Ç.