Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1529 K.2019/834

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında ... tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Demir Çelik Metal Döküm Geri Dönüşüm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsesi- araç- sürücü ...'nun yönetiminde park halinde iken 20/03/2018 tarihinde Karayolu Kovukludere mevkinde iken çıkan yangın sonucunda ağır hasar gördüğünü, kupası çekici tamamen yandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile söz konusu yangının sebebine ve sonucunda meydana gelen zararın kapsamına yönelik tespit yaptırılmış olduğunu, yangının meydana geliş sebebinin aracın elektrik donamınından kaynaklandığını, çıkan yangın sonucunda aracın kullanılamaz hale geldiği ve aracın yangından önceki hasarsız değerinin 230.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, yangının meydana gelişinde müvekkilinin veya araç sürücüsünün hiçbir kusurunun bulunmadığını Konya ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin tespit dosyasından alınan bilirkişi raporundan da yangın raporu ve olay yeri görgü ve tespit tutanağından anlaşıldığını, davalı sigorta şirketi ile aralarında genişletilmiş kasko sigortası poliçesi düzenlendiğini, poliçeye göre aracın yanması halinde rayiç değerin sigortalıya ödenmesi sigorta şirketinin teminatı sorumluluğu altında olduğunu, müvekkil şirketin maddi anlamda zarar görmesi iş bu davayı açmak zorunluluğu hasıl olduğunu,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davalının sorumlu olduğu değerin tespiti ile tespit olunacak bedelden şimdilik 22.500,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

20/03/2018 tarihinde meydana gelen yangın sonucu pert olan ... plakalı çekici 23/02/2018 başlangıç - 23/02/2019 bitim tarihli ve ... numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile davacı adına müvekkil şirkete sigorta ettirildiğinin anlaşıldığını, ancak müvekkil sigorta şirketinin söz konusu hasar yönünden davacıya karşı hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, zira davacının müvekkil sigorta şirketine ihbarı üzerine müvekkil şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını,

bilirkişi raporunda da görüleceği üzere elektriksel kısa devrenin araçta oluşan yangın hasarına sebebiyet verdiği ve yangın çıkış noktasının su ısıtıcısı olduğunun anlaşıldığını, müvekkili sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulması durumunda müvekkil şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceğinin kanaatinde olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... davacının belirsiz alacak davası açmada hukuki menfaatinin bulunmaması nedeniyle; davacı ... Demir Çelik Metal Döküm Geri Dönüşüm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açtığı belirsiz alacak davasında HMK 114/h maddesi gereğince hukuki menfaatleri bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulen reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ... plakalı aracında meydana gelen zarar ile ilgili olarak Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile söz konusu yangının sebebine ve sonucunda meydana gelen zararın kapsamına yönelik tespit yaptırıldığını, yapılan tespit ile ilgili hazırlanan bilirkişi raporunda yangının meydana geliş sebebinin aracın elektrik donanımından kaynaklandığını, çıkan yangın sonucunda aracın kullanılamaz hale geldiği ve aracın yangından önceki hasarsız değerinin 230.000,00 TL olduğu tespit edildiğini, yangının meydana geliş sebebinde müvekkilin veya araç sürücüsünün hiç bir kusurunun bulunmadığının hem bilirkişi raporundan hem de yangın raporu ve olay yeri görgü ve tespit tutanağından anlaşıldığını,

yerel mahkemenin beyanları eksik ve/veya hatalı olarak duruşma tutanağına geçirdiğini, davanın belirsiz alacak veya kısmi dava olduğu yönünde beyanda bulunmak için istedikleri kısa mehil talebini göz ardı ettiklerini davayı belirsiz alacak davası olarak niteleyerek davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verdiğini,yerel mahkemenin bu eylemi ve işleminin usul kurallarına aykırı olduğunu beyan ederek, kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasara dayalı maddi tazminat talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 20/11/2017 tarih 2016/19560 Esas 2017/10761 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. Maddesinde.

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini arttırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hallerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Birinci fıkraya göre, alacaklı muhatabını, talepte bulunacağı hukuki ilişkiyi ve talep edebileceği asgari miktarı biliyor, ancak alacağın tamamını tespit edemiyorsa belirsiz alacak açabilecektir. Alacağın tamamının belirlenebildiği halde ise belirsiz alacak davası açılamayacaktır.

İkinci fıkrada ise; alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenebildiği anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan talebini arttırabilecektir.

Üçüncü fıkrada ise, kısmi eda davasının açılabildiği hallerde, tespit davasının da açılabileceği ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilmiştir.

Tam veya kısmi olmasına bakılmaksızın her eda davasının temelinde bir külli tespit unsuru vardır. Başka deyimle eda hükmünde tertip olunan her durumun arkasında sorumluluk saptamasını içeren bir zorunlu ön tespit kabulü mevcuttur” denilmiştir.

Belirsiz alacak davasında davacı alacağını dava açtığı sırada belirleyememektedir. Ancak dava sırasında alacağın tespiti, yani belirlenebilir hale gelmesi üzerine yeni bir dava açmasına gerek kalmaksızın, aynı davada alacağının tamamını talep edebilmektedir.Başlangıçta belirsiz olan alacak en geç ispat aşamasında; delillerin toplanması ya da bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da hakimin takdiri ile belirlenebilir hale gelmektedir. Talep sonucu belirlendikten sonra belirsiz alacak davası eda davasına dönüşmekte ve eda davasından bir farkı kalmamaktadır.

Her ne kadar davacı dava dilekçesinde talep sonucunu açık bir şekilde yazmak zorunda ise de, bu talebini dava açarken tam olarak belirleyemediği hallerde davacının bu durumda zarar görmemesi ve hak arama hürriyetinin olumsuz etkilenmemesi gerekir. (Prof.Dr.Hakan Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara-2011 baskı, sayfa 33)

Bu çerçevede; eğer talep sonucunun belirlenebilmesi için tazminat bilirkişi incelemesi gerekiyorsa, hakimin takdiri söz konusuysa belirsiz alacak davası da açılabilecektir.

Bu durumda, araç hasar tazminatı davalarının da belirsiz alacak davası olarak açılabileceği ayrıca tek taraflı olarak davacı tarafça yaptırılan ve davalı tarafın itirazına uğrayan tespit raporunun davalıyı bağlamayacağı, bu nedenle hasar miktarının uzman bilirkişi marifetiyle tespiti gerekeceği bu nedenle ilk derece mahkemesince davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermesi isabetli olmadığından istinaf başvuru talebinin kabulü, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, davanın esasına ilişkin delillerin toplanıp değerlendirilmesi için dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır