Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/263 K.2019/162

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ticari şirketin feshi davasında 26/12/2018 tarihinde tesis edilen ek karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirketin %49 oranında ortağı olduğunu, dava dışı...'nin de davalı şirketin %51 oranında ortağı olduğunu, müvekkili ...' ın müvekkili şirketin ortağı ve yöneticisi olduğu gibi davalı şirketin yönetiminde davacı ... temsil ettiğini, dava dışı ...'nin ortaklarından olan ...' ün davalı şirkette dava dışı ... ni temsil ettiğini, müvekkili ...'ın ortağı ve yöneticisi olduğu şirketlerle ...' ün sahibi olduğu dava dışı ... arasında 21/12/2015 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığını,

eser sözleşmesi ile birlikte davalı şirketin ortaklık yapısının ve yönetiminin dönüştürülmesine ve geliştirilmesine yönelik olarak bu sözleşmeye bağlı olarak sözleşenlerin edimlerinin neler olduğuna ilişkin protokol başlıklı ek sözleşme ve ayrıca intifa hakkı sözleşmesi başlıklı diğer sözleşme olmak üzere bir birine bağlı 3 ayrı sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince tarafların bir kısım edimlerini yerine getirdiklerini, müvekkilinin yaklaşık 11,3 milyon TL'si civarında masraf yaparak ... ilçesi ...

Mahallesi'ndeki ...Ada ...

Parsel sayılı taşınmaz üzerine yeni hastane binasının yapımı işini sürdürdüğünü, müvekkili ...'ın en son yönetim kurulunda davalı ... müşterek imza ile temsil eden yönetici olduğunu, davalı şirket yönetim kurulu başkanı ... ün tek imza ile yetkili kılındığı döneme ilişkin imza yetkisini kullanmaya devam ederek iş ve işlemler yaptığını öğrendiklerini, fiktif ve kötü niyetli işlemlere karşı şirketin mali mizan ve bilançosunun son halini gösterir kayıtlar başta olmak üzere şirketin tüm defterlerini incelemek üzere taraflarına TTK'nın 392. maddesi uyarınca izin verilmesine,

tedbiren de davalı şirkete ait defterlerin bir örneğinin davacı ve şirket aleyhine işlemlere karşı son hallerinin mahkemece kayıt altına alınmasına ve davalı şirkete ait araçlara, hastane ruhsatına, ilgili taşınmaz kaydına tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece; '...Dava, "ticari defterlerin incelenmesine izin verilmesi" davasıdır.

Somut olayda; davacı tarafından sunulan ticaret sicil gazetesi içeriklerinden davacının davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olduğu, yine davacısı tarafından sunulan ihtarname içeriklerinden de davacı yönetim kurulu üyesine davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesine izin verilmediği anlaşılmıştır.

6102 s. TTK'nın 392. maddesine göre, "(1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır.

(2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz.

(3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.

(4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.

(5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir.

(6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.

(7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir.

Davacı yönetim kurulu üyesinin makul görülen ve yasal süresi içerisinde yönetim kurulunca yerine getirilmeyen inceleme ve bilgi alma talebi gereğince, 6102 s. TTK'nın 392/3-4. maddesine istinaden, davalı şirketin tutulması zorunlu olan defterlerini incelemesine izin verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafından davalı şirketin defterlerinin davacı ve davalı şirket aleyhine işlemlere karşı kayıt altına alınması istenilmiş ise de; bu talep yeterince açık ve anlaşılabilir görülmediği gibi, 6102 s. TTK'nın 392. maddesinde buna ilişkin bir düzenleme de bulunmadığından talep yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.

Davacı tarafından ayrıca bir takım tedbir talebinde de bulunulmuş ise de; bu davayla ilgisi görülmeyen tedbir talepleri de yerinde görülmeyerek reddedilmiş ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile talebin kısmen kabulüne ilişkin karar verilmiştir...' şeklinde kesin olarak karar verilmiştir.

Kesin olarak verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece 26/12/2018 tarihli ek karar ile kesin olarak verilen 30/11/2018 tarih ve ... Esas,...Karar sayılı karara karşı davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili mahkemece taraflarına dava dilekçesi tebliğ edilmeden, müvekkili şirketin savunma hakkı kısıtlanarak karar verildiğini, TTK'nın 392. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilebilecek ise de davalının hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek karar tesis edilemeyeceğini, kararın esası yönünden ise, yönetim kurulu üyelerinin bilgi alma ve inceleme yapma haklarının yönetim kurulu toplantısında kullanılabilecek bir hak olduğunu, davacının yönetim kurulu toplantılarına katılmadığını buna rağmen davacıya bilgi alma ve inceleme hakkının taraflarınca kullandırıldığını, iddiaların asılsız olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ticari defterlerin incelenmesine izin verilmesi davasıdır. Türk Ticaret Kanununun 392/4 fıkrasında, ''Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.'' düzenlenmiştir. (Yargıtay 11.H.D'si 14/03/2017 tarih, 2015/13600 E., 2017/1511 K sayılı ilamı)

Somut olayda.

Şirket ortağı ..., vekili aracılığıyla; ortağı bulunduğu davalı şirketin zorunlu olarak tutması gereken defterlerin incelenmesine fırsat ve izin verilmediği, defter ve kayıtların incelenmesi hususunda izin verilmesi, şirkete ait defterlerin bir örneğinin kayıt altına alınması ve şirkete ait araçlar ile bir adet gayri menkul, hastane ruhsatı ve ruhsatı üzerine tedbir konulması, ayrıca; davalı şirkete ait arsa üzerinde yaptığı imalatların bedeli olan 11.367.266,66 TL ile ilgili arsa üzerine ilgili mevzuatlar gereğince tedbir konulması talebinde bulunulduğu,

ilk derece mahkemesince davalı şirketin defterlerinin incelenmesine izin verilmesi ile ilgili talebin kabulü, diğer taleplerin reddine kesin olarak karar verildiği, söz konusu kararla davalı şirkete ait defterlerin incelenmesi ile ilgili kısmına karşı davalı şirket vekili tarafından istinaf talebinde bulunulduğu ve mahkemece verilen kararın kesin olması nedeniyle HMK 346/1. maddesi gereğince.

26/12/2018 tarihinde ek kararla istinaf dilekçesinin reddine karar verildiği ve bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Dava dosyası üzerinden verilen davalı şirketin defterlerinin incelenmesine yönelik TTK 392/4 maddesi gereğince verilen tedbir kararı, tedbir kararına yönelik istinaf başvuru dilekçesi, 26/12/2018 tarihli istinaf dilekçesinin reddine ilişkin ek karar ve davalı şirketin istinaf sebepleri incelenip değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesince TTK 392/4. maddesi gereğince şirkete ait defter ve kayıtların incelenmesine yönelik izin ile ilgili kararın kesin olduğu,

istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün olmadığından mahkemenin istinaf başvuru dilekçesinin reddine yönelik 26/12/2018 tarihinde tesis edilen karara yönelik ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatiyle istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır