Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/946 K.2020/583

2- ... - (T.C. Kimlik No: ...) ...

DAVALI

... - (T.C. Kimlik No: ...) - ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ... YAZIM TARİHİ : ... Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacılar dava dilekçesinde özetle; hayvan alım satım işi ile uğraşan davalının yem olarak kullanılan yonca almak istediğini söylemesi üzerine ellerinde mevcut olan yonca yemini davalıya sattıklarını, davalının 50.000,00 TL'yi peşin olarak ödediğini, devamında yonca otunun yetişmesi ve gelişmesi için mazot ve gübre bedeli olarak 20.000,00 TL olmak üzere toplamda 70.000,00 TL ödediğini, 170 ton yonca otu teslim ettiklerini, birim ton fiyatı 400,00 TL'den hesap edildiğinde 68.000,00 TL bedele isabet ettiğini, dolayısıyla davalıya 2.000,00 TL borç kalmasına rağmen davalının kalan borç için güvence olarak 13.05.2015 tanzim tarihli, 30.08.2015,

15.09.2015 ve 15.10.2015 vade tarihleri olmak üzere her biri 10.000,00 TL'den toplam 30.000,00 TL bedelli 3 adet bono düzenlediğini ve Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinin kesinleşmesi ile adlarına kayıtlı Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı bahçe vasıflı ve Konya ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi ... ada ... parsel nolu taşınmazların haczedildiğini, bu nedenle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile bono senetlerinin iptalini ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacılar ile 13/05/2015 tarihinde 175 dekar yonca tarlasından bir sezonda meydana gelecek yonca otunun 1 kilogramını 400 kuruş karşılığında alım satımı hususunda anlaştıklarını, sözleşmeyi yaptıkları günlerde davacıların gübre mazot ve ekipman gibi ihtiyaçlarını karşılamak açısından ya da ürünlerini satamama endişesinden bir sezonluk mahsullerini peşin sattıklarını, ayrıca sözleşmenin cayma bedeli olarak da 50.000,00 TL belirlediklerini, yapılan bu anlaşmanın 4 veya 5 kez biçilen mahsul için olduğunu,

davacının dilekçesinde belirttiği gibi toplamda 70.000,00 TL'yi teslim aldığını ancak vermesi gereken yonca otunu ise tam olarak teslim etmediğini, davacıların yonca otunu fiyatını yükseltmesi nedeniyle teslim etmediklerini ve başkalarına daha yüksek bedelle sattıklarını ve kendi alacağına karşılık ise senetlerin verildiğini ve karşılığının ödenmediğini, davalılarla defalarca görüşmesine rağmen yonca otu alacağını da vermediğini, iddia edilen gibi teslim aldığı yonca bedelinin 68.000,00 TL olmadığını toplamda 40.000,00 TL bedeli karşısında yonca teslim ettiklerini ve 30.000,00 TL alacağı kaldığını,

sözleşmeden doğan cayma hakkının da baki olduğunu, davacıların kötüniyetli olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacıların Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından dolayı davalıdan borçlu olmadıklarını ispat edemediği, aynı zamanda takip durmadığından ve davalı alacaklının kötü niyetinin varlığının ispat edemediğinden davacıların davasının ayrı ayrı reddine, takip durmadığından davalı alacaklının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar istinaf dilekçelerinde özetle; yonca otunun davalının iş ortakları olan ve işçiliğini yapan ... ve ...'in huzuru ile davalıya teslim edildiğini, yerel mahkemenin iş ortaklarının tanık olarak dinlenmelerine ilişkin taleplerinin davalının itiraz etmemesi ve muvafakat etmesine rağmen tanıklarının dinletmemesinin eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu gösterdiğini, dava dosyasında bulunan 13/05/2015 tarihli sözleşme senedinde belirtildiği gibi davalıca düzenlenen 5 adet bononun her birinin bedelini 10.000,00 TL kaydedilerek 50.000,00 TL yonca otu bedeli karşılığında düzenlenen teminat senetleri olduğunu,

davalının 40.000,00 TL senet bedelini kısmen karşılayacak nitelikte yonca otu aldığını kabul etmesine rağmen bu durumun yerel mahkemece değerlendirilmediğini ve buna göre hüküm kurduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.

Menfi tespit davasında da anılan Yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir. Buna göre, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3521 Esas 2019/1844 Karar sayılı ilamı.)

Davacıların hayvan alım satımı ile uğraşan davalının kendilerinden yonca almak karşılığında 50.000,00 TL nakit ve mazot ve gübre bedeli olarak 20.000,00 TL verdiğini, davalıya 68.000,00 TL'lik yonca verdiklerini, 2.000,00 TL'lik borçlarının kaldığını, davalının teminat olarak kendilerinden aldığı toplam 30.000,00 TL'lik senetleri Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu belirterek bu senetlerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ettikleri, davalının ise davacıların kendisine 40.000,00 TL'lik yonca verdiğini, 30.000,00 TL borçlarının kaldığını, bu nedenle senetleri takibe koyduğunu belirttiği, davacılar borçlarını ödediklerini belirttiklerinden ispat yükünün davacılara düştüğü, davacıların borçlarını ödediklerini yazılı delille ispat edemedikleri, davacılar tarafından teklif edilen yeminin davalı tarafından eda edildiği anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin davanın reddine karar vermesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı, bu nedenle;

davacıların istinaf kanun yoluna başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır