Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/38 K.2020/1327

Davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacı aleyhine Konya Asliye ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit ve iptal kararının iptali davasında ... tarihinde tesis edilen davanın asıl dava yönünden reddine, karşı dava yönünden kabulüne ilişkin karara karşı davacı-karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı-karşı davalı dava dilekçesinde özetle; icra takibinin kesinleştiğini ve devam ettiğini, İstanbul ... Ticaret Mahkemesince çekin iptal edildiğini, kararın kesinleşip ticaret sicilinde ilan da edildiğini, çekin kambiyo vasfında olmayıp takibe konu edilemeyeceğini, çekle ilgili icrai işlemlerin devam edip ödenmesi durumunda, ödenen paranın geri alınmasının mümkün olmadığını, takibin ve ödeme emrinin iptali gerektiğini, çekin çalındıktan sonra işleme konduğunu, keşideci ... in banka hesaplarına bloke konulduğunu, bu paranın teminat olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek takibin durdurulmasını, takibin ve ödeme emrinin iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, haksız takip nedeniyle %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından Konya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla takibe ve borca itiraz edildiği, mahkemece davanın reddedildiği, davacının şikayet dilekçesinde, nakit ihtiyacı olduğu için çeki bir faktoring firmasına kırdırmak için birisine verdiğini ve bu kişi tarafından dolandırıldığını iddia ettiğini, imza inkarına yönelik bir itirazlarının olmadığını, çekin davacı tarafından cirolandığını, iddiaların iyiniyetli üçüncü kişi olan kendilerini bağlamayacağını, çekin kambiyo vasfını kaybetmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KARŞI DAVA

Davalı karşı davacı dilekçesinde özetle. İstanbul ... Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında ... ... şubesinin 15.07.2017 keşide tarihli 109.740.-TL bedelli ...

A.Ş tarafından keşide edilen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verdiğini, çekin ödeme tarihinde ibraz edildiğinde, ödeme yasağı olduğundan ödemenin gerçekleşmediğini, iptal davasından bu aşamada haberdar olduklarını, nihai karar verildiğinden müdahale talebinde bulunamadıklarını, çekin tahsil edilmemesi nedeniyle Konya ... İcra Müd. nün ...

Esas sayılı dosyasıyla takibe geçtiklerini, bankanın çekin arkasını yazdıktan sonra dosyaya bilgi vermesi gerekirken bu lüzumu yerine getirmediğini, mahkemenin ise muhatap bankaya çekin ibraz edilip edilmediğini, edilmiş ise kim tarafından ibraz edildiğini sormadan karar verdiğini, davacının da bu durumu mahkemeden gizlediğini, çek iptali kararının ilam niteliğinde olmayıp tespit hükmünde olduğunu, verilen çek iptali kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava yönünden tahkikat kapsamında deliller toplanmış, tahkikatın neticesinde asıl dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmış olduğu anlaşılmakla, davacı- karşı davalı tarafa yemin teklifinde bulunmak isteyip istemediği hususunda süre verilmiş, yemin teklifinde bulunulması üzerine davalı- karşı davacının bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmış, davalı- karşı davacı tarafından duruşmada hazır bulunularak yeminin usulüne uygun eda edilmiş olduğu,

dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde asıl davanın ispatlanamamış olduğu kaldı ki HMK nın 225 vd. Maddeleri ile yeminin niteliği itibariyle kesin delil olduğu gözetilerek ispatlanamayan asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Karşı dava yönünden yapılan incelemede ise kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davaların niteliği itibariyle tespit davaları olduğu, kıymetli evrakın iptali hususunun aksi yönde bir durum ortaya çıktığı takdirde kıymetli evrakın iptaline ilişkin tespit niteliğindeki hükmün ortadan kaldırılabileceği, davalı- karşı davacı tarafından dava konusu çekin bankaya ibraz edildiği, bu bakımdan çekin zayi olmadığı hususunun sabit olmadığı kanaatine varılmakla karşı davanın kabulüne.

Keşidecisi ... Prodüksiyon Reklamcılık Yayıncılık San.ve Tic. A.Ş. olan ... ... Şubesine ait 109.740,00 bedelli, 15/07/2017 keşide tarihli çek ile ilgili olarak İstanbul ... Asliye Tİcaret Mahkemesi'nin ... -..... E.-K. sayılı iptal kararının iptaline...." gerekçesiyle davacı karşı davalının davasının reddine, karşı dava yönünden davanın kabulüne, keşidecisi ... Prodüksiyon Reklamcılık Yayıncılık San.ve Tic. A.Ş. olan ... ...

Şubesine ait 109.740,00 bedelli, 15/07/2017 keşide tarihli çek ile ilgili olarak İstanbul ... Asliye Tİcaret Mahkemesi'nin ...-... E.-K. sayılı iptal kararının iptaline karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dolandırıcılık suçu ile hukuka aykırı olarak elde edilen ve hakkında iptal kararı verilen çekin icraya konu edildiği, menfi tespit talebinin reddedilerek çekin iptaline karar verildiğini, sonuç olarak müvekkilinin sorumlu olmadığı bir borcu ödemek zorunda bırakılarak mağdur edildiğini, müvekkilinin rızası dışında çıkan çek için İstanbul ...

Ticaret Mahkemesince ödeme yasağı konularak iptaline karar verildiği, kararın kesinleşip ticaret siciline ilan ile de alenileştiğini, bu nedenle iyi niyet iddiasında bulunulamayacağını, çekin çalınması nedeniyle şikayetler üzerine Bakırköy CBS'nin ... numaralı soruşturma dosyası açıldığını, soruşturma dosyası içeriğinden davalı tarafın kötü niyetli olduğunun ortaya çıktığını, ilk derece mahkemesince soruşturma dosyası içeriğini incelemeden, asıl davaya etkisini gözetmeden ve bekletici meselede yapmadan davanın reddine karar verildiğini, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davaya konu Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile Bakırköy CBS'nın ... Sor. sayılı dosyaları ilk derece mahkemesi kanalıyla dosyamıza celp edilmiştir.

Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davalısı ...'nın, ... A.Ş., ... Prodiksyon Ltd. Şti., ... Telekomünikasyon Ltd. Şti., ... Gıda Ltd.

Şti. ve ... aleyhine, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla, 109.740,00 TL çek alacağı olmak üzere toplam 121.307,05 TL üzerinden takip başlattığı, takip dayanağı olarak ... ... seri nolu 15/07/2017 keşide, 17/07/2017 ibraz tarihli çek gösterildiği, takip dosyasının derdest olduğu, davacı aleyhine ..., ... ve ... şirket vekillerinin takip dosyasına konu çekin İstanbul ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...

Kararıyla iptal edildiğinden takibin durdurularak ödeme emrinin iptaline karar verilmesini Konya ...

İcra Hukuk Mahkemesinden talep ettikleri, mahkemece icra takibinde yetkili hamilin yeterli olduğunu, şahsi defilerin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği ve keşidecinin lehtar, ciranta ile hamil arasındaki ilişkilere dayanarak defi de bulunamayacağı, kaybolma nedeniyle verilen iptal kararının tespit niteliğinde olduğunu ve üçüncü kişileri bağlamadığını, cirantanın çeki devralırken çekin kaybolduğunu bildiği ve borçlunun zararına uğraması amacıyla devraldığı yolunda bir iddia ve delile rastlanmaması nedeniyle ayrı ayrı davaların reddine karar verdiği görülmüştür.

İncelenen Bakırköy CBS ... sor. sayılı dosyanın incelenmesinde ise dosyamız davacısı ... Telekominikasyon Ltd. Şti. şirketinin temsilcisi Hasan Yılmazın müşteki sıfatıyla 09/03/2017 tarihinde şikayette bulunduğu, ifadesinde davacı şirketin sahibi olduğunu, iş karşılığında ... Ltd. Şti. tarafından verilen ve keşidecisinin ... Şirketi olan dosyaya konu çeki kırdırmak için internet üzerinden araştırma yaptığını, ...

Faktoring firmanın yetkilisi ... isimli birisiyle görüştüğünü, Whapsapp üzerinden anlaştıklarını, ... adında birine yönlendirmesi üzerine Dünya Ticaret Merkezinde'ki ofislerine gittiklerini, ...'la görüştüğünü ve tahsilat işlemlerinin hızlanması için çeki verdiğini, evrak hazırlamak için odadan çıktığını ve bir daha da dönmediğini, bilahare çeki verdiği ... isimli kişinin ofisi 2 günlüğüne kiraladığını öğrendiğini, soruşturma dosyasının içerisinde kamera görüntülerinde yer alan şahsın şikayet edilen şüpheli ... olmadığı,

bahsi geçen telefonun ise, kararda isimleri yazılı bulunan Çin uyruklu yabancı kişilere ait olduğu gerekçesiyle ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, dosyada iki adet meçhul sanık hakkında daimi arama kararı verildiği, dosya üzerinden talimatla alınan ifadesinde özetle; olay tarihinde ... ilinde, ayaklı oto alım satım işiyle uğraştığı, ... isimli kişiye borç para verdiğinden çeki garanti olarak aldığını, ... Ltd. Şti.

İle ve bu şirket yetkilisi ... ve şirket ortağı olduğu söylenen ...'u tanımadığını ve hiçbir ilişkisinin bulunmadığını beyan ettiği görülmüştür.

Dava, dosyaya konu çekin davacı şirket yetkilisinin elinden çalındığı, kambiyo vasfında olmayıp takibe konu edilebilecek bir evrak olmadığı ve çekle ilgili iptal kararı olduğu, iddiasıyla takibin durdurulması, ödeme emrinin ve takibin iptali ve borçlu olmadıklarının tespitine ilişkindir. Davacının Konya ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konulan çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-e maddesi uygulanması gereken 687/1 maddesi uyarınca davacının şahsi defileri hamillere karşı ileri sürebilmesi için, hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini kanıtlaması koşuluna bağlı olduğu, davacının, davalının kötüniyetli olduğunu ispat edemediği, davalının iptal kararı verilen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı çek iptali davasında taraf olmadığı, bu dosyada verilen ve tespit hükmü içeren kararının davalıyı bağlamayacağı, TTK 796. maddesine göre çekin 10 günlük yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edildiği, aynı yasanın 780. maddesinde yazılı tüm şartları içerdiği ve kambiyo vasfını taşıdığı, her ne kadar ticaret mahkemesince çek hakkında ödeme yasağı konulmuşsa da çek karşılığını alamayan alacaklı hamilin İİK 167 ve sonraki maddeleri gereğince kambiyo senetlerine mahsus yol ile takip yapmaya hakkının bulunduğu anlaşıldığından,

ilk derece mahkemesinin davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar vermesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, dairemizin ... Esas ... Karar, Y. 11. Hukuk Dairesinin 27/09/2011 tarih, 2010/1670 Esas 2011/11000 Karar, sayılı içtihatlarının da bu yönde olduğu anlaşıldığından; davacının istinaf kanun yoluna başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.Ç