Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1610 K.2023/1115

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile açılan trafik sigortası kaynaklı davada ... tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta acentası ile davalı ... arasındaki anlaşma uyarınca davalıya ait 20 farklı araca ZMSS poliçesi düzenlendiğini, söz konusu araçların ilk sigortalanma tarihindeki ruhsatlarındaki araçların niteliklerinde ve özgülendiği kullanım şeklinde değişikler yapıldığını, buna bağlı olarak da müvekkili acente tarafından 19/03/2018 tarihinde tüm poliçelerde zeyilname düzenlenmesi suretiyle ek düzeltmeler yapıldığını, söz konusu ruhsat değişikliği neticesinde araçların sigorta bedellerinde toplamda 17.450,79 TL'lik fark doğduğunu, bu farkın müvekkilince sigorta şirketine ödendiğini,

müvekkilinin ödediği bu fark bedelinin davalı tarafından müvekkiline ödenmediğini , sigorta eki ve düzenlemesinin ve buna bağlı meydana gelen ilave prim ödeme borcunun da sigortalının yükümlülükleri arasında olduğunu belirterek; müvekkili tarafından tanzim edilen sigorta eklerinden kaynaklı 17.450,79 TL prim borcunun 19/03/2018 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

TTK 1425 maddesi gereğince sigorta sözleşmesinin koşullarında meydana gelen değişikler neticesinde prim farkı doğması durumunda sigortacının değişiklikten itibaren 8 gün içerisinde prim farkını isteyebileceğini, bu farkı sigorta ettiren tarafından 8 gün içerisinde kabul edilmemesi halinde sözleşmenin eski şartlarla devam olunacağını, somut olayda zeyilnamelerin 19.03.2018 tarihinde düzenlenmiş olmasına rağmen 01.11.2018 tarihinde ihtarname gönderildiğini ve hak düşürücü sürenin geçtiğini, ayrıca söz konusu işlemin doğrudan temin yoluyla hizmet alımı olduğunu, K.İ.K hüküm ve ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini,

söz konusu işlemden dolayı ek külfet doğması durumunun idarece kabulünün mümkün olmadığını, davacının ek yükümlülükleri önceden basiretli bir tacir olarak öngörmesi ve buna uygun teklif yapması gerektiğini, kaldı ki 03/04/2017 tarihinde araçların yeni plakaları için zeyilname yapıldığını, ruhsat değişikliğinden oluşan özel amaç ibaresi için zeyilname düzenlenmediğini, bu tarihte düzenlenmiş olsaydı prim farkı çıkmayacağının davalı tarafça bilindiğini, davacı tarafça kötü niyetli olarak davanın açıldığını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...ZMMS 'nin KTK. m. 91'de belirtildiği üzere işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası olduğu, davalı belediyenin yapmış olduğu piyasa fiyat araştırması sonucu davacı firma ile anlaşarak 20 araca sigorta poliçesinin keşide edildiği, ancak söz konusu araçların tüm poliçelere zeyilname düzenlenmesi suretiyle ek düzeltmeler yapıldığı,

bu nedenle de arada farkın oluştuğu, araçların hidrolik sıkıştırıcı çöp kasalı olması nedeniyle riskli sigortalar havuz dışı araç olmasından dolayı poliçelerin başlangıçtan zeyil işlemi uygulanarak Tramer sistemine uygun hale getirildiği, bu zeyil işlemlerinden dolayı 15.474,79 TL fark pirim bedeli oluştuğu, zeyil işlemlerinin poliçelerin yenileme dönemine denk gelmesi ve sistemde çıkan uyarı üzerine bitime çok yakın bir sürede yapılmak zorunda kalındığı, yapılmasının kanuni bir zorunluluk olduğu ve öngörülmesinin taraflar arasındaki anlaşma tarihinde mümkün bulunmadığı,

davalı belediyenin yanlış araç sınıfı ile poliçe düzenlenmesine sebebiyet vermesi nedeniyle ilave prim farkını davacı şirkete ödemesinin gerektiği, araç sınıfı değişikliğinin poliçe bitim tarihine yakın bildirildiği ve bu bildirimin tamamen davalının yetki ve sorumluluk alanında olmasına göre davalının hak düşürücü süre itirazının davacı kendi kusuru ile süreyi geçirmiş sayılamayacağından reddine karar vermek gerektiği, bu fark bedelinin bilirkişi marifetiyle tespit edildiği..." gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabulü ile,

15.474,79 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece bilirkişi raporunda hesaplanan 15.474,79 TL fark prim alacağına hükmedildiğini, mahkemece “davalı belediyenin yanlış araç sınıfı ile poliçe düzenlemesine sebebiyet verdiği, araç sınıfı değişikliğinin poliçe bitim tarihine yakın bildirildiği, bu bildirimin davalının yetki ve sorumluluğunda olduğu,

davalının hak düşürücü süre itirazının kendi kusuru ile süreyi geçirmiş sayılamayacağı” şeklinde gerçekle ve mevzuatla ilgili olmayan gerekçelerle hüküm kurulmasının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin, davalı belediyenin yanlış araç sınıfı ile poliçe düzenlemesine sebebiyet vermediğini, araç sınıfı değişikliğinin poliçe bitim tarihine yakın bildirildiğini, bu sebeple müvekkil belediyeden herhangi bir farkın talep edilemeyeceğini, hak düşürücü sürenin bilirkişi raporunda mahkemece dikkate alınması gerektiği belirtildiği halde dikkate alınmadığını, bu husus dikkate alınarak davanın reddedilmesi gerektiğini,

ayrıca mahkemenin bu hususun neden kabul edilmediği yönünde hukuki bir gerekçesinin olmadığını, bilirkişi kök ve ek raporunun yetersiz olduğunu, belirterek. Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilen kısmı yönünden kararın kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sigorta fark prim alacağının tahsili talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı ... tarafından doğrudan temin yoluyla 23 adet yeni alınan çöp kamyonlarının zorunlu ZMSS'sinin yapılması için firmalardan teklif alındığı ve araçların ZMSS'sinin yapılması işinin en uygun teklifi veren davacı sigorta şirketine ihale edildiği, araçların geçici plakaları üzerinden ZMSS'nin yapıldığı, sigorta poliçesinin düzenlendiği tarihten sonra araçların ruhsatlarındaki "ÇÖP KAMYONU" olan kullanım şeklinin "CİNSİ AMAÇLI TAŞIT(Hidr.Sıkışt.Çöp Kas) olarak değiştirildiği,

11/07/2017 tarih ve 20121 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları hakkında yönetmelik değişikliğine dayanılarak davacı sigorta şirketince, kullanım şekli değişikliği nedeniyle araçlara ek poliçe ile zeyilname düzenlendiği, ek poliçe düzenlenmesi nedeniyle doğan fark prim alacağı için davacının bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1425/3 maddesi "Kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, genel şartlarda sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın lehine olan bir değişiklik hemen ve doğrudan uygulanır. Ancak bu değişiklik ek prim alınmasını gerektiriyorsa, sigortacı değişiklikten itibaren sekiz gün içinde prim farkı isteyebilir. İstenilen prim farkının sekiz gün içinde kabul edilmemesi hâlinde sözleşme eski genel şartlarla devam eder." şeklindedir.

İlgili hüküm gereğince Sigorta Genel Şartlarında yapılan değişiklik nedeniyle, davacı sigorta şirketinin prim farkı alacağını 8 gün içerisinde davalıdan talep etmesi gerekir.

Davacı, araçların ZMSS'si için 19/03/2018 tarihinde ek poliçe ve zeyilname düzenlemiş olup, davacı davalıya başvurarak 08/06/2018 tarihli dilekçesi ile araçların sigorta poliçelerindeki zeyil işlemlerinden doğan 15.474,79 TL prim farkının ödenmesini talep etmiş, 01/11/2018 tarihinde de ödeme yapılması hususunda davalıya ihtarname göndermiştir.

Davacı, TTK 1425/3 maddesindeki düzenleme uyarınca ek poliçe ve zeyilname düzenlenmesinden itibaren 8 günlük hak düşürücü süre içerisinde prim farkı talebinde bulunmamış olup, mahkemece davanın reddi yerine karardaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Bu nedenlerle davalının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, eksikliğin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince dairemizce davanın esası hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç