Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1579 K.2023/49

T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/09/2022

NUMARASI

... Esas - ... Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI

VEKİLİ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi (Hasımsız)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/01/2023

YAZIM TARİHİ : 17/01/2023

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 29/09/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hissedarı ... isimli dükkanında masa çekmecesinde özenle muhafaza ettiği şirket 19.10.1994 tescil tarihli pay defterinin kaybolduğunu 09.04.2022 tarihinde öğrendiklerini beyanla müvekkili şirkete ait 19.10.1994 tescil tarihli pay defterinin zayi olduğuna dair tespitin yapılmasını, zayii belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirinin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği aşikar olup, zayi belgesi verilmesi istenilen belgeler hakkında davacının beyanları ispata yeterli olmadığı takdir ve kanaati ile ve ayrıca TTK'nın 82. Maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartları oluşmadığı...." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece taleplerinin reddine karar verilmiş ise de pay defterinin kaybolduğunun kabulü anlamına gelmesine rağmen müvekkili şirketin yeni pay defteri alabilmesine imkan sağlamadığından sonuç itibariyle çaresizlik doğduğunu, kararda kabul edildiği gibi bir an için müvekkili şirket yetkililerinin, basiretsiz davranarak gereken özen görevini yerine getirmeyerek pay defterini kaybetmiş oldukları düşünüldüğünde netice itibariyle elde pay defteri olmadığından müvekkili şirketin ticari işlerinin devam edebilmesi ve sekteye uğramaması amacıyla yeni pay defteri almaları gerektiğinin aşikar olduğunu,

müvekkili şirket yetkililerinin basiretli bir tacir gibi davranmamış olmalarının cezasının şirketin pay deftersiz kalması olmadığını, tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/1-a maddesinde: "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür"

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet yada hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı şirketin, pay defterinin ziyaya uğraması ile ilgili olarak kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyduğunu, basiretli bir tacir gibi davrandığını da ispat edemediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır