Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/317 K.2023/1407

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 16/12/2021 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ..., reklamcılık işi ile iştigal etmekte olup kendi alanında itibarlı bir kimse olduğunu, müvekkil ile ticaret yapan dava dışı ... Tic. Ltd. Şti., yapılan işin karşılığında, 24/11/2012 tarihli, keşide yeri Konya olan, Bank... ...

Şubesine ait ... seri nolu çek keşide ederek müvekkiline teslim ettiğini, fakat içinde iş bu çekin de bulunduğu müvekkiline ait çantanın 31/07/2012 tarihinde, saat 15:05 civarında namaz kılmak için gitmiş olduğu ... Camii’nde çalındığını, akabinde dava dışı şahıslar ile birlikte davalı tarafça anlaşmalı olarak sahte ciro yapıldığını ve çekin, davalı ...’ın eline geçtiğini, zayi olan çek nedeni ile savcılığa yapılan vaki şikayet sonucunda. Konya ...

Asliye Ceza Mahkemesine ... esası ile açılan sahtecilik ve dolandırıcılık davasında, davalının da aralarında bulunduğu kişilerin resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçları nedeni ile ...

K. Sayılı ilam ile cezalandırıldığını, hükmün derecattan geçerek kesinleştiğini, kötü niyetli olduğu ceza mahkemesi kararı ile sabit olan davalının, çeki müvekkiline teslim etmediği gibi icra takibine koyarak haksız yere kazanç elde ettiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; öncelikle tedbiren ve tensiben Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Es.

Sayılı icra takip dosyasına yapılan ödemenin ...’a ödenmemesi yönünde verilen ihtiyati tedbirin devamına, keşidecisi ... Ldt. Şti, keşide tarihi 24/11/2012, keşide yeri Konya olan, Bank... ... Şubesine ait ... seri nolu 7.500,00 TL çek bedelinin keşide tarihi olan 24/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine; yargılama gideri ve üzeri vekaletinde davalı tarafa tahminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının, Konya ... ATM ... Esas sayısından çek iptali davası açtığını, müvekkili tarafından, çek iptali davasına konu çeke dayanılarak Konya ... İcra Dairesi ... Esas sayısından davacı ve diğer borçlular aleyhinde icra takibine girişildiğini, Konya ... ATM ... Esas sayılı dosyaya taraflarından verilen 25.12.2012 tarihli dilekçeyle çeke istinaden Konya ... İcra Dairesi ...

Esas sayısından icra takibine girişilmesi sebebiyle çekin icra dairesi kasasında olduğu bilgisi verildiğini, iptal davasına konu çekin 25.12.2012 tarihinde ortaya çıkması üzerine TTK madde 818/1-s, 758 ve 763 uyarınca iade davası açması için davacıya mahkemece süre verildiğini, davacının, Konya ... ATM ... Esas, ...

Karar sayısında görülmüş olan istirdat davasını açtığını, yerel mahkeme davayı kabul ettiğini ve çekin davacıya aidiyetine karar verdiğini, yerel mahkemenin kararının, müvekkil tarafından temyiz edildiğini ve bu kararın Yargıtay ... HD. ... E, ... K sayılı bozma ilamı ile bozulduğunu, bozma üzerine davanın, Konya ... ATM ... E, ...

K sayısında yeniden görüldüğünü ve davanın reddedildiğini, yerel mahkemenin kararının, davacı tarafından temyiz edildiğini ancak kararın Yargıtay ... HD. ... E, ... K sayılı onama ilamı ile onandığını, davacı, onama kararına karşı karar düzeltme yoluna gittiğini, ancak karar Yargıtay ... HD. ... E, ... K sayılı karar düzeltme red ilamı ile 04.03.2020 tarihinde kesinleştiğini, davacı, Konya ... İcra Dairesi ...

Esas sayısına dayanak yapılan çeke istinaden çek istirdatı davası açtığını, davanın reddedildiğini ve tüm yasal yollardan geçmek suretiyle de kesinleştiğini, bu nedenlerle fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla davanın reddini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....İşbu dava; haksız olarak elden çıktığı iddia olunan çek bedeline ilişkin alacak davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Ticaret Limited Şirketi, keşide tarihi 24/11/2012, keşide yeri Konya olan, Bank ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 7.500,00 TL çek bedelinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine talep etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde; Açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ...Karar sayılı dosya aslının yapılan incelemesinde; davanın, davalı ...'ın da içinde bulunduğu bir kısım şüpheliler hakkında dolandırıcılık, resmi evrakta sahtecilik suçlarından iddianame düzenlendiği, yapılan yargılama neticesinde davalı ... hakkında sahte çeki kullanmak suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğu ve ilgili hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

kararın kesinleştiği görülmüş olup, her ne kadar Ceza Mahkemesinin mahkumiyet kararı ve o kararın dayanağı maddi vakıalar hukuk hakimini bağlar ise de, ilgili mahkumiyet hükmündeki suç tasnifine ilişkin eylemler işbu davada haklılığı gösterir mahiyette olay olgusunun içermediğinden davalı hakkındaki iddialara ilişkin ispat külfetinin halen davacının üzerinde olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar; Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası işbu dosya açısından mahiyeti itibariyle kesin hüküm teşkil etmiyor ise de, ilgili dosyadaki çek istirdatı talepleriyle işbu dosyadaki bedel iadesi taleplerine ilişkin yapılacak değerlendirme ve toplanacak deliller aynı mahiyette olduğundan ve asıl ispat konusunun, dava konusu çekin davalı eline kötü niyetli ve davalının ağır kusuru nedeniyle geçmesi durumu oluşturmaktadır. Bu cihetle benzer mahiyette yargılamanın tamamlandığı ve derecattan geçerek kesinleştiği Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında toplanan deliller mahkememiz açısından da kesin mahiyetli deliller olarak değerlendirilmiş ve ilgili dosya örneği işbu dosya arasına alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde. Davacı iddialarının Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasındaki iddialar ile benzer mahiyette olmasına rağmen, davacı lehtar ciranta konumunda olduğundan, ödemenin keşideci tarafından gerçekleştirilmesi hususu nazara alınarak, dava konusu çekin dava dışı kişilerce davacı yerine sahte ciro atılarak davalı eline geçtiği anlaşılmış olup, davalının çeki ele geçirmede kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna dair muteber herhangi bir delil sunulmadığından, ispatlanmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine, Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş, sayılı dosyası kapsamında verilen ve Mahkemece aynen devamına karar verilen İhtiyati Tedbir hükmünün kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme davacının çeki eline geçirmesinde ağır kusurunun bulunmadığını belirterek hüküm kurduğunu, Oysa ... Asliye Ceza Mahkemesinin ilamı ile davalının ceza aldığını, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... Es. ... K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleşen Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Es. ...

K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacı ...’in “Çeki elinde bulundurma sebebini izah edemediği, herhangi bir ticari ilişkiye girmediği halde ticari yaşamda ele geçirdiği çekin sahibini araştırması gerektiği, kötüniyetli davrandığı ve çekin sahte olduğunu bildiği halde kullandığı” gerekçesi ile TCK 204/1 maddesi uyarınca 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, davalının kötüniyetinin ceza mahkemesi ilamı ile de tespit edilmesine rağmen mahkemece kötüniyeti ve ağır kusuru bulunmadığı yönündeki belirleme yapmasının hatalı olduğunu, davalının çek bedelini haksız olarak tahsil ettiğini,

çek bedelini talep edemeyeceğinin ceza mahkemesi ilamı ile sabit olduğunu, davalının çeki, elinde bulundurması için haklı bir sebebi olmadığını, mahkemece de ihtiyati tedbirin kaldırılarak, davalarının reddine karar verilmesinin davalının haksız kazanç sağlamasına sebebiyet verdiğini, davalının hırsızlık- sahtecilik ile çeki ele geçirdiği, ele geçirmiş şeklini ve sebebini hiç bir zaman açıklayamadığı ve ceza mahkemesi ile tecziyesine karar verildiği hususları dikkate alındığında;

davalarının reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çek bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, toplanan delillere göre, Konya ...Asliye Ceza Mahkemesi kararında davalı yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ceza mahkemesi kararının davalı yönünden temyiz incelemesi görmediği,

ceza mahkemesi kararında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinden davalı yönünden kesinleşmiş bir ceza kararı olmadığı için hukuk hakimini bağlamayacağı, davacının daha önce dava konusu çekin istirdatı için davalıya karşı açtığı davanın reddedildiği ve bu kararının Yargıtay temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin onama ilamında; '' 6102 sayılı TTK'nın 792'nci maddesi uyarınca ispat yükü kendisinde olan davacının, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispatlayamadığı'' hususun belirtildiği,

kesinleşen bu kararın eldeki dava açısından kuvvetli delil teşkil ettiği, davacının, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispatlayamadığı bu sebeple ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç