Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/399 K.2023/1362

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasında 14/12/2021 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkiline gönderilen Konya ... Noterliğinin 16/12/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarında müvekkilinin borçlarını ödememesi nedeniyle kooperatif yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarıldığının ifade edildiğini, bu durumun haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı çektiği ilk ihtarı olan Konya ...

Noterliğinin 10/06/2019 tarihli ... yevmiye numaralı müvekkilinin kooperatif üyeliğinden kaynaklı toplam 153.163,00 borcunun bulunduğunu, borcu ödememesi halinde kooperatif üyeliğinden çıkarılacağını ihtar ettiğini, davalıya gönderdikleri cevabi ihtarnamede üyeliklerinden kaynaklı hiçbir borçlarının bulunmadığını bildirdiklerini, davalı kooperatifin Konya ...

Noterliğinin 27/08/2020 tarihli ... yevmiye numaraları ihtarı ile 2. Kez ihtar da bulunduğunu, bu ihtarnameye de cevap verdiklerini ve kooperatife borçları bulunmadığını bildirdiklerini, davalının son olarak göndermiş olduğu Konya ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin kooperatif üyeliğinden kaynaklı borçlarını ödememesi nedeniyle kooperatif yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarıldığını bildirdiğini, davalı kooperatifin üyelikten çıkartılma kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin kooperatife hiçbir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu üyelik hakkını üye ... 'dan 06/12/2013 tarihinde Bakırköy ...

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi ile devraldığını, ...'ın üyeliğinin tespiti için açtığı davada ilgilinin peşin ödemeli üye olduğunun ve üyelik borcu olmadığına dair karar verildiğini ve hükmün kesinleştiğini, müvekkilinin kesinleşmiş mahkeme kararına güvenerek kooperatif peşin üyeliğini ... 'dan borçsuz bir şekilde devraldığını belirterek, davalı kooperatifin müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya Konya ... Noterliği'nin 27/08/2020 tarih ve ... Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kooperatife 153.163,00 TL toplam borcu olduğundan bahisle ihtarname keşide edildiğini, davacının borcu ödememesi üzerine Konya ... Noterliği'nin 16/12/2020 tarih ve ...

Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihraç kararının ihtar edildiğini, davacının açmış olduğu davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacının kooperatife ödemesi gereken aidatları ve birikmiş borcunu ödemeye yanaşmadığını, müvekkilinin de haklı olarak davacının ihracına karar verdiğini, davacı tarafın hiçbir ödeme yapmadan devirle tapu sahibi olmasının, bu zamana kadar kooperatife düzenli ödeme yapan ve yapmaya devam eden üyelere karşı eşitsizliğe neden olacağını belirterek; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...'ın 19/06/2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile tercihli üyeliğe kabul edildiği ve başkaca ödeme yapmayacağı hususunda karar alındığı, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davada.

Davacı ...'ın 19/06/2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile tercihli üye olarak kabul edildiği ve davacı tarafından 35.000,00 TL bedelin tamamen ödendiği, davacının kendisine tahsis edilen daire için kooperatife borcunun bulunmadığı yönünde karar verildiği, bu kararın Yargıtay kararı ile kesinleştiği, 06/12/2013 tarihinde ... tercihli üyeliği bulunan kooperatifteki hissesinin tamamını davacı ...' ye devrettiğini dolayısıyla davacının peşin üye olduğu,

davacının peşin ödemeli üye olmasından dolayı sadece genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumlu olacağı, konut finansmanı için diğer üyelerden talep edilen üyelik aidat bedelinin davacıdan istenemeyeceği..." gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile, davacı ...'nin kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin, davalı ...

Kooperatifi' nin 14/12/2020 gün ve 57 sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali ile davacı ...'nin davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kooperatife ödemesi gereken aidatları ve birikmiş borçlarını ödemediğini, müvekkili kooperatifin de haklı olarak davacının ihracına karar verdiğini, mahkemenin vermiş olduğu kabul kararı ile davacı tarafın hiçbir ödeme yapmadan devirle tapu sahibi olmasına zemin hazırladığını, bu durumun eşitlik ilkesi ile bu zamana kadar kooperatife düzenli ödeme yapan ve yapmaya devam eden üyeler açısından telafisi imkansız durumlar ortaya çıkaracağını, mahkeme kararının eşitlik ilkesi ve vicdana aykırı olduğunu belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif yönetim kurulu üyelikten ihraç kararının iptali talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar, hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadır. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi gerekmektedir.

Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder.

Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe, 1163 Sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.

Genel kurulca önceden ya da sonradan açıkça alınan bir karar ile üyenin peşin bedelli ortak olarak kabul edilmediğinin belirlenmesi halinde, üyeden inşaat finansmanı için uzunca bir süre aidat istenilmemişse ya da bilançolarda, hesap cetvellerinde, faaliyet raporlarında, genel kurullarda ve üye kayıt defterlerinde bu yönde bir borç kaydı yer almamışsa, üyenin peşin bedelli ortak olduğunun kooperatifçe zımnen benimsendiği ve sadece genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olduğu sonucuna varılması gerekir.

Somut olayda davalı kooperatifin 19/06/2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile dava dışı ...'ın üyelik bedelini peşin ödeyerek kooperatife peşin ödemeli üye yapıldığı, kooperatif üyesi olan ilgiliden başka herhangi bir ödeme alınmayacağının karar altına alındığı, ...'ın kooperatife karşı açtığı davada Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas- ...

Karar sayılı kararı ile, "davacının davalı kooperatifin tercihli üyesi olup aidatını peşin olarak ödediğinden kooperatife başka bir borcunun olmadığının tespitine, muarazanın önlenmesine" şeklinde karar verilerek ilgilinin üyeliğinin peşin üyelik olduğunun tespit edildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacının kooperatif üyeliğini dava dışı ...'dan Bakırköy ....

Noterliği'nin 06/12/2013 tarih ve ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi ile devraldığı, devreden üyenin peşin üye olması ve davacının devreden üye ... 'ın halefi olması nedeniyle peşin üye olarak kabulünün gerektiği, bu kapsamda davalı kooperatifin davacıdan sadece genel yönetim ve altyapı giderlerini talep edebileceği, devam eden inşaatın finansman vs. giderlerinin talep edilemeyeceği, ilk derece mahkemesince bu tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda ve karardaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalının ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı,

mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın kabulüne ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı anlaşılmakla davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç