Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/463 K.2023/1450

1 -... - (T.C. Kimlik No: ...)

2 -... - (T.C. Kimlik No: ...) ... 3 -... - (T.C. Kimlik No: ...) ... 4 -... - (T.C. Kimlik No: ...)

5 -... - (T.C. Kimlik No: ...)

İSTİNAF EDEN DAVALI : ...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVA

Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 20/06/2023

YAZIM TARİHİ : 23/06/2023

Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 10/01/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'in 1967 yılında ... ortaklık numarası ile davalı Kooperatife 500,00 TL taahhüt ile ortak olduğunu ve taahhüt bedelini ödediğini, muris ...'in vefatı üzerine davalı tarafından ölüm gerekçesi ile 25/06/2003 tarihinde ortaklıktan çıkartılmasına karar verildiğini, ortaklıktan çıkarma kararının davacılara usulüne uygun tebliğ edilmediğini, yapılan işlemin usule aykırı olması nedeniyle ortaklıktan çıkarma işleminin tam anlamıyla gerçekleşmediğini, bu nedenle 5 yıllık zaman aşımı süresinin başlamadığını, davacılara miras alacaklarının davalı tarafından ödenmediğini beyan ederek;

davacı mirasçıların ortaklık sıfatının devam ettiğinin tespiti ile dava tarihine kadar doğmuş olan alacaklarının tespitine, bu talepleri kabul edilmediği takdirde, fazlaya ilişkin dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla alacağın belirli hale gelmesine kadar şimdilik 2,00 TL'lik kısmının ortaklıktan çıkarma sebebi ile doğan bütün kanuni alacakların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların taleplerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkili ...

Kooperatifi'nin 1952 yılında o tarihte yürürlükte bulunan 865 Sayılı Ticaret Kanunu uyarınca kurulduğunu ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu uyarınca faaliyetlerine halen devam etmekte olan bir çiftçi kooperatifi olduğunu, davacıların murisinin kooperatif ortaklığının ölümle sona erdiğini ve davacılar lehine ortaklığın devam ettiği yönünde hüküm kurulmasının hukuken mümkün olmadığını, kooperatif ana sözleşmesinde ölüm nedeni ile ortaklığın sona ermesi halinde mirasçılara tebliğ zorunluluğunun bulunmadığını,

muris hakkında yapılan işlemin teknik anlamda bir ortaklıktan çıkarma işlemi değil ortaklığın ölümle sona erdiğinin tespiti olduğunu beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Davalı kooperatifin ortağının ölümünü öğrendikten sonra mirasçılara 3 ay içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmadığı, halefiyet ilkesi gereğince ölen ortağın ortaklık hak ve yükümlülüklerinin mirasçılara geçeceği, davacıların murisinden kendilerine miras yoluyla intikal eden ortaklık haklarının devam ettiği, bu nedenle davacıların davalı kooperatife halen üye oldukları..." gerekçesiyle davanın kabulü ile; davacıların davalı SS ... Kooperatifine ortaklık sıfatlarının halen devam edip sürdüğünün tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 17. maddesine göre.

"Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmünün bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının hiçbir aşamada mahkemece değerlendirilmediğini, mahkemece hukuka aykırı olarak hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, dosyada aldırılan 04.02.2021 havale tarihli ilk bilirkişi raporunda davacılar murisinin kooperatif üyeliğinin ölüm ile sona erdiğinin tespit edildiğini, ... tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduklarını, bilirkişi tarafından mevcut bulunan delillerin hatalı değerlendirildiğini,

tüm itirazlara karşın mahkeme ilk bilirkişi raporunun görmezden geldiğini, yeni bir bilirkişi tayin ederek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, sonuç olarak davacılar murisinin ölümü ile kooperatif ortaklığının sona erdiğini, kooperatifin faaliyetine devam etmesi nedeniyle davacı mirasçıların kooperatifin tasfiyesi haricinde ortaklık payına ilişkin ristrun, faiz ve sair diğer alacak talebinde bulunamayacaklarını belirterek; ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyesinin ölümü nedeniyle ortaklıktan çıkartılmasına ilişkin kooperatif yönetim kurulu kararının iptali ve üyeliğin devam ettiğinin tespiti talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacılar murislerinin davalı kooperatiften çıkartılması kararının iptali ile üyeliğinin tespitini talep etmektedirler. Dosya içerisinde bulunan veraset ilamında adı geçen mirasçılardan ...'ın davacılar arasında yer almadığı görülmektedir.

Mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Yargıtay 19 HD.'nin 2016/3791 E-2016/6208 K., 2018/3052 E-2019/5571 K., 201478076 E-2014/10987 K., 11 HD'nin 2019/2524 E-2020/299 K., 2016/79544 E-2018/2482 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, terekeye dahil mal ve haklar üzerinde tüm mirasçılar iştirak halinde malik olup, bu durumun mirasın taksimine kadar devam ettiği,

mirasçılardan birinin terekedeki mal ve haklara ilişkin olarak yalnızca kendi payı oranında dava açması halinde böyle bir davanın tek başına bir mirasçının iştirak halindeki tereke üzerinde tasarruf ehliyeti bulunmaması nedeniyle dinlenemeyeceği, elbirliği ile mülkiyet halinde mirasçıların tümü ya da mahkemece tayin edilecek mümessil vasıtası ile terekenin temsil edilmesi gerektiği nazara alınarak,

mahkemece davacılara, davada yer almayan mirasçı/mirasçların davaya muvafakatlerini almak ya da terekeye temsilci atanmasını sağlamak üzere süre verilip sonucuna göre karar vermek gerekirken, anılan husus nazara alınmaksızın işin esasının incelenmesi yerinde görülmediğinden, kamu düzenine ilişkin ve re'sen göz önünde bulundurulması gereken işbu husus nedeniyle, davalının istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç