Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1198 K.2024/612

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan Genel Kurul Kararının İptali Davasında 13/07/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatife tercihli üyelik sözleşmesi ile üye olduğunu, üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen davalı kooperatifin bu güne kadar tapu kaydını vermediği gibi hukuksuz bir şekilde müvekkilinin üyeliğini de sona erdirmeye çalıştığını, haricen öğrendiklerine göre hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin üyelikten ihracına karar verildiğini, müvekkiline bu yönde herhangi bir tebligat yapılmadığını, müvekkilinin Fransa'da yaşadığını, buna rağmen davalı kooperatif'in ihtarnameleri usulsüz bir şekilde Türkiye'de bulunan adresine yaptığını,

davalı kooperatifçe Konya.. Noterliğinin 10/07/2020 tarihli, ve..yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, müvekkilinin de vekili aracılığıyla cevabi ihtar olarak Konya .. Noterliğinin 08 Eylül 2020 tarih ve.. yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, daha sonra davalı tarafından Konya.

Noterliği 20 Ekim 2020 tarih ve .. yevmiye numaralı ihtarının çekildiğini, ancak müvekkilinin bundan haricen bilgi sahibi olduğunu, Türkiye'ye geldiğinde de kendisine tahsis edilen dairede başka bir şahsın oturduğunu görerek kooperatiften ihraç edildiğini duyduğunu, müvekkiline yapılan tüm tebliğ işlemlerinin usule ve yasalara aykırı olduğunu ileri sürerek kooperatif yönetim kurulunun müvekkilin ihracına yönelik kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süreler geçtikten sonra davanın açıldığını, müvekkili kooperatifin usul ve yasaya uygun olarak üyesinden ödemelerin yapılması amacıyla Konya .. Noterliği 12.08.2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesini gönderdiğini, davacı tarafça birinci ihtarnameye cevap olarak Konya ..

Noterliği'nin 08.09.2020 tarih ve .. yevmiye numaralı cevab-ı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu durumun davacının ihtarnamelerden haberdar olduğunu gösterdiğini, borcun ödenmemiş olması sebebiyle müvekkili kooperatif tarafından Konya ..

Noterliğinin 20.10.2020 tarih .. yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, buna rağmen de davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 29.12.2020 tarih 33 Sıra 34 Sayfa numaralı kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, ihraç kararının Konya ..

Noterliğinin 07.01.2021 tarih...yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiğini, davacının haberdar olmasına rağmen karara karşı herhangi bir şekilde dava açmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Mahkememizce yapılan ilk incelemede davacı vekilinin kooperatife bildirimde bulunduğu adres ile davalı kooperatifin göndermiş olduğu adreslere ve davacı vekilince kooperatife bildirilen adres ile kooperatif adresinin tek tek değerlendirildiğinde Kooperatif Kanunun ilgili maddeleri uyarınca adres bildiriminin aksi iddia edilinceye kadar beyana tabi olduğu, ancak adres konusunda ihtilaf olması halinde , kayıtlı adrese tebligat yapılması gerektiği, ancak resmi prosedür uygulanarak tebligatların yapılacağı dikkate alınarak,

davacı vekilinin getirtilen adres bilgilerinde ikametgahının yurt dışı olduğu ve söz konusu adresin geçerliliğinin ihraç işlemi yapıldığında da yurt dışı olmasına rağmen davalı tarafından yapılan tebligatların Türkiye'de bildirilen bir adrese yapıldığı ve söz konusu adreste de davacı asilin bulunmadığı bu nedenle tebligatın usulsüz olduğu kanaati hasıl olmuştur.

Her ne kadar davalı vekilince taraflar arasındaki borç ödemesine ilişkin tebligatın resmi olmayan adrese yapıldığı, davacının söz konusu tebligata cevap verdiği, bu nedenle sonradan yapılan tebligatların da geçerli olduğu iddia edilse de; az önce zikretmiş olduğumuz üzere, her ne kadar tebligat işlemlerinde beyan esas ise de;

taraflar arasında bir ihtilafın çıkması ihtimaline binaen ve usulen resmi bütün işlemlerin yapılması için resmi prosedürün yapılması gerektiği ve Medeni Kanun ve Ticaret Kanununun dikkat ve özen sorumlulukları iyi niyet prensibi dava konusu ihraç kararlarının hukuki sorumluluğunun ağır olması nedeniyle tebligatların usulüne uygun bir şekilde yapılarak tebligatın kayıtlı adres sistemine bildirilen adrese yapılması gerektiğinden, söz konusu ihraç kararının davacıya resmi ve geçerli olarak tebliğ edilmemiş olması nedeniyle davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiş..." gerekçesiyle; davanın kabulü ile;

davalı kooperatifin yönetim kurulunca 29/12/2020 tarihli ihraç kararının usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesinden dolayı iptaline, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrar etmekle, kooperatif ortağı tarafından kooperatife kayıt yapılırken kooperatif ortağının adres bilgilerinin de yer aldığını, mahkemeye bu belgenin sunulduğunu, tebligatın yapıldığı adresin davacının beyanı üzere alınan adres olduğunu, yapılan tebligatların geçerli olduğunu, müvekkili kooperatif tarafından gönderilen ilk ihtarnameye karşılık olarak verilen cevabi ihtarnamenin 1. maddesinde.

"Sayın muhatap, tarafınızca keşide edilen Konya ..

Noterliği... yevmiye numaralı ve 10.07.2020 tarihli ihtarnamesi müvekkil tarafından tebellüğ edilmiş olup, ihtarnamenizde belirtilmiş olduğunuz somut gerçeklikten uzak, haksız ve dayanaksız hususların tarafımızca kabulü mümkün değildir." şeklinde tebliğ aldığının kabul edildiğini, davacının ısrarla ödeme yapmamış olması sebebiyle de davacının 29.12.2020 tarih 33 Sıra 34 Sayfa numaralı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, ihraç kararının da Konya ..

Noterliği 07.01.2021 tarih.. yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiğini, tebligatı alan kişinin davacı tarafın kayınbabası ....olarak mazbataya yazıldığını, adresi... Mah. ... Sk.

No:..Meram/KONYA adresi olduğunu, adrest....'in oturup oturmadığına ilişkin olarak kolluk marifetiyle 29/03/2023 tarihli tutanak düzenlendiğini ve oturan kişinin 30 yıldan fazladır ... olduğunun tespit edildiğini, Nüfus Müdürlüğünden gelen evraklara bakıldığında bu adresin davacı tarafından gösterilmiş son mernis adresi olduğunu, öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerekmekte iken davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı taraf, davalı kooperatif tarafından gönderilen ihtarnamelerin usulsüz tebliğ edildiğini, davalı kooperatife herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürerek kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptalini talep etmekte, davalı taraf ise davacıya gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde çıkarma kararının, ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde iptali için dava açılmaması halinde bu kararın kesinleşeceği hükme bağlanmıştır. Dava açmaya ilişkin bu süre, hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Ancak, sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir.

Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır. Bu hususta çekişme olduğu takdirde tebliğin yapıldığını ihraç kararı veren kooperatif ispat etmek durumundadır. Tebliğ yapılmaması veya usulsüz tebliğ halinde hak düşürücü sürenin başladığından bahsetmek mümkün değildir. Tebligat Kanununun 10. maddesi uyarınca tebligat muhatabın bilinen en son adresinde bizzat kendisine yapılır.

Tebligat Kanunun 16. ve Tüzüğün 22. maddesi gereğince kendisine tebligat yapılacak kişi ev adresinde bulunmaz ise tebliğ evrakı aile fertlerinden veya hizmetçi veya uşak gibi evinde çalışanlardan birine yapılır. Ancak muhatap yerine tebliğ yapılacak bu kişilerin mutlaka muhatapla birlikte oturmaları şarttır.

Tebligat Kanunun 22. maddesine göre muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran onsekiz yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lazımdır. Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olaya gelindiğinde; dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Konya .. Noterliği'nin 10/07/2020 tarihli ...Yevmiye numaralı ihtarnamesinin (Birinci İhtarname) ... Mahallesi ... sokak No:.

Meram/Konya adresine gönderildiği, tebligatın muhatabın taşındığı ve yeni adresinin bilinmediği gerekçesiyle iade edildiği, bunun üzerine tebligatın Konya. Noterliği tarafından .... mahallesi, .. sokak, No:.. Meram/Konya adresine gönderildiği, tebligat zarfı üzerine adresin muhatabın MERNİS adresi olduğu yönünde şerh düşüldüğü, tebligatın aynı adreste muhatapla birlikte oturan kayınpederi ......'e 25/08/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacının bu ihtarnameye Konya.

Noterliği'nin 08/09/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verdiği, Konya. Noterliği'nin 20/10/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin (İkinci İhtarname) ... mahallesi,... sokak, No:...Meram/Konya adresine gönderildiği ve muhatabın işte olduğu belirtilerek tebliğin 14/11/2020 tarihinde ... Mahallesi muhtarlığına yapıldığı, davacının kooperatiften ihracına ilişkin Konya .. Noterliği'nin 07/01/2021 tarihli ihtarnamenin ... mahallesi, ... sokak, No..

Meram/Konya adresine gönderildiği ve muhatabın yurtdışında belirtilerek tebliğin 18/01/2021 tarihinde muhatabın kayınbabası ....n'e yapıldığı, davacının Mernis kayıtlarına göre davacının yerleşim yeri adresinin 70. ...Scıonzier/Fransa Cumhuriyeti olduğu, ihtarnamelerin gönderildiği adresin davacının adresi olmadığı, tebligatı alan kişinin de davacı ile birlikte yaşamadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere muhatap yerine tebliğ yapılacak bu kişilerin mutlaka muhatapla birlikte oturmaları şart olduğundan muhatapla birlikte oturmayan kişilere yapılan tebligat usulsüzdür. Usulsüz tebligata dayalı olarak ihraç kararı verilemez.

Bu nedenle mahkemece davanın kabulü ile davacının ihracına ilişkin kooperatif yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır