Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1408 K.2023/2406

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile açılan Ortaklığın Tespitine ilişkin davada 08/09/2023 tarihinde tesis edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararına karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...i Mah. .. Sok. No:.

Karatay/KONYA adresinde mukim "...." adlı işletmeyi uzun süre işlettiğini, daha sonra kardeşi ...'i işletmesinde işe aldığını ve ilerleyen süreçte işletmeye ortak olduklarını, otel işletmesi ve ruhsatının 2016 yılına kadar resmiyette mülk sahibi ... adına olmasına rağmen müvekkilinin işletmeyi fiilen yürüttüğünü, 2016 yılına gelindiğinde ise otelin mülk sahibinin otel ruhsatını kendi üzerine devralmasını müvekkilden talep ettiğini, o dönem banka borcu ve başkaca borçları olan,

aynı zamanda şehir dışında bulunan müvekkilinin cebri icra tehdidinden çekinerek kardeş olmanın verdiği güvenle otel ruhsatının davalı ... üzerine çıkarılmasını istediğini ve ruhsatın davalı adına alındığını, davalı ...'in önce uzunca bir süre işletmenin kârından müvekkiline düşen payı ödemediğini, daha sonra başkaca ailevi problemleri bahane ederek müvekkilini işletmeden güç kullanarak çıkardığını ve müvekkilinin otele girişine engel olduğunu, davacı müvekkili ile davalı taraf arasında TBK md 620 vd hükümlerince adi ortaklık olduğunun sabit olduğunu, Konya ..

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş Esas sayılı dosyası kapsamında ekte sunulan devir sözleşmesine dayanılarak delil tespit talep edildiğini ve mahkemece ortaklığın bulunduğuna kanaat getirildiğini, müvekkilinin otele girişi engellenmekte ve kolluğa şikayet edildiğini, bu durum otel işletmesinin ve müvekkilinin itibarını zedelediğini ve müvekkilinin ortaklıktan kaynaklanan haklarını kullanmasının da önüne geçildiğini, müvekkilinin telafisi imkansız hak kayıplarının önüne geçmek için ihtiyati tedbir kararı verilerek davalının, müvekkilini otel işletmesine girişini engellemekten men edilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 21/06/2023 tarihli ara karar ile; hükümle elde edilecek amacın tedbirle elde edilmesinin mümkün olmadığı, talebin yargılamayı gerektirdiği, davacının otelin ortağı olduğu iddiasının yargılamayla ortaya çıkacağı bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Verilen karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Dairemizin 06/10/2023 tarih,... esas ... karar sayılı kararı ile dava konusu uyuşmazlığın adi ortaklığın tespiti talebine ilişkin olduğu, dava konusu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK’nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, bu nedenle mahkemenin görevli olmadığı,

buna göre ilk derece mahkemesince delilleri esastan değerlendirmeden görevli olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbirin şartlarını taşımadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasından verilen 21/06/2023 tarihli ara kararının kaldırılmasına, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili yeniden hüküm kurulmasına, davacının ihtiyati tedbir talebinin usulden reddine karar verilmiştir.

İstinaf İncelemesi tamamlanmadan önce davacı vekili 06/09/2023 tarihli dilekçesi ile ikinci kez ihtiyati tedbir talep etmiş, talep dilekçesinde özetle; davalının müvekkilinin otele ortak olduğunu ikrar ettiğini, sonrasında da müvekkilinin ortaklıktan ayrıldığını iddia ettiğini, bu durumda davalı tarafın birleşik ikrarda bulunduğunu ve ispat yükünü üzerine aldığını, müvekkilinin otel ortaklığından kendi rızası ile ayrıldığının davalı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde izah edildiği üzere müvekkilinin otele girişinin engellendiğini ve müvekkilinin kolluğa şikayet edildiğini,

bu durumun otel işletmesinin ve müvekkilinin itibarını zedelediği gibi müvekkilinin ortaklıktan kaynaklanan haklarını kullanmasının da önüne geçildiğini, dava süresince otelin kasıtlı olarak borca batırılması kuvvetle muhtemel olup, davanın yaklaşık ispatın ötesinde ispat edildiği de nazara alınarak, müvekkilinin telafisi imkansız hak kayıplarının önüne geçmek için işin niteliğine uygun ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN 08/09/2023 TARİHLİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; 08/09/2023 tarihli ara karar ile özetle; davacı vekilinin 21/06/2023 tarihinde verilen ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara karardan sonra iddiasını kuvvetlendirmediği, ihtiyati tedbir talebinin niteliği, mahiyeti, hükümle elde edilecek amacın tedbirle elde edilmesinin mümkün olmadığı, talebin yargılamayı gerektirtiği, davacının otelin ortağı olduğu iddiasının yargılamayla ortaya çıkacak olması dikkate alındığında bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince tedbir kararının reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tedbir istemekle hukuki yarar bulunduğunu, dava sürecinde otelin kasıtlı olarak borca batırılmasının kuvvetle muhtemel olması ve davanın yaklaşık ispatın ötesinde ispat edildiği dikkate alınmadan Yerel Mahkemece şartları oluşan tedbir taleplerine karşı ret kararı verilmesinin hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin 08.09.2023 tarihli kararının kaldırılarak tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava adi ortaklığın tespiti talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 390.maddesinde; "(1) İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2) Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. (3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. " hükmü yer almaktadır.

Dairemizin 06/10/2023 tarih, ... esas ... karar sayılı kararında da belirtildiği üzere dava konusu uyuşmazlık adi ortaklığın tespiti talebine ilişkindir. Bilindiği üzere, adi ortaklık sözleşmesi, iki yada daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir (TBK. 620/1 md.).

Diğer bir anlatımla, adi ortaklık; birbirini tanıyan, birbirlerinin kabiliyet ve şahsiyetlerine güvenen, eşit ve aynı durumda olan kişilerin, müşterek amacın gerçekleştirilmesini sağlayacak vasıtaları (katılım paylarını) ortaklığa getirme konusunda karşılıklı ve uygun irade beyanlarının birbirine ulaşmasıyla teşkil eden bir şahıs birliğidir. Dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK’nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan mutlak ticari davalardan değildir.

Dolayısıyla, bu türden uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin de tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. Dava konusu somut olayda dosyada mevcut bilgi ve belgelere ve Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarına göre davacının potansiyel mükellef olduğu, yani tacir olmadığı anlaşılmakta olup dosya kapsamında davalının tacir olduğunu gösteren herhangi bir belge de bulunmamaktadır.

Buna göre ilk derece mahkemesince delilleri esastan değerlendirmede görevli olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbirin şartlarını taşımadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından, davacının istinaf talebinin kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır