Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1434 K.2023/2239

2-

TALEP

İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

YAZIM TARİHİ : 16/11/2023

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından karşı taraf borçlular aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. D.İş Esas sayılı dosyasında 10/05/2023 tarihinde tesis edilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin karara karşı, borçlu şirket vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, karşı taraf borçlu şirket tarafından borçlu.... lehine keşide edilen ve.... tarafından da ciro edilerek müvekkiline verilen 15.03.2023 keşide tarihli, 351.900,00 TL bedelli çekin borçlu ile yapılan tüm görüşmelere ve uyarılara rağmen ödenmediğini, müvekkili tarafından yapılan harici araştırmalar sonucu borçlunun mal kaçırma girişimi içerisinde olduğunun öğrenildiğini ileri sürerek, takdir olunacak teminat mukabilinde, alacak karşılığında borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...İhtiyati haciz isteyen tarafından onaylanmış olan talebin dayanağı olan belgenin/belgelerin fotokopisi ve dosya kapsamı incelenmekle; borcun rehinle temin edilmediği, borcun vadesinin geçtiği ve borcun ödenmediği hususları anlaşıldığından talebin kabulüne..." gerekçesiyle, alacaklının teminat olarak takibe konu alacağın %10'unu yatırması karşılığında, İİK'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu/borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlu şirket vekili, ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi niteliğinde olduğunu, yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiçbirinin Konya Adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, bu nedenle yetkili yer mahkemesi seçimlik yerlerden müvekkili şirket adresi olan Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...Somut olayımızda; davacı - ihtiyati haciz isteyen - alacaklının dosya kapsamına göre kısaca Selçuklu / KONYA adrsenide ikamet etmektedir. Bu durumda eldeki alacak çeke dayalı bir alacaktır. Kural olarak çek aranacak borç - alacak - niteliğine haiz iken bu durum çekin ibrazına kadardır.

Çekin ibrazı süreci tamamlandıktan sonra götürülecek borç - alacak niteliğine dönüştüğünden alacaklı yanın ikametgahı Mahkemesi de yetkili olduğu (TBK 89/1) sonuç ve kanaatine varılarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 13/02/2006 Tarih 2006/412 Esas - 2006/1370 karar sayılı ilamı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 19/09/2005 Tarih 2005/8454 Esas - 2005/8277 Karar sayılı ilamı da dikkate alındığında ihtiyati haciz kararına itirazın reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlu şirket vekili, ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi niteliğinde olduğunu, yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiç birinin Konya Adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, bu nedenle yetkili yer mahkemesi seçimlik yerlerden müvekkili şirket adresi olan Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine ilişkin kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda uyuşmazlık, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz kararına itiraz 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 265. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre ''Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

İcra İflas Kanununun 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Yasa'nın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir" şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

İcra İflas Kanununun 50.maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken Hukuk Muhakemeleri Kanunun yetkiye ilişkin hükümleri gereğince borçlunun davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden (6100 sayılı HMK.6.madde), birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden (6100 sayılı HMK.7/1 madde), çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden (6102 Sayılı TTK.780/1-d maddesi), ödeme yeri çekte gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki mahkemeden,

muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde ilk gösterilen yer mahkemesinden, böyle bir açıklık veya başka bir kayıt da yoksa muhatap bankanın merkezinin bulunduğu yer mahkemesinden (6102 Sayılı TTK.781/2 madde) ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.

Somut olayda, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen şirketin adresinin Ankara olduğu, çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın Batman İli'nde bulunduğu, diğer borçlu....'in her ne kadar talep dilekçesinde adresi Merkez/Konya olarak gösterilmiş ise de, anılan borçlunun kayıtlı bir adresinin bulunmadığı, ihtiyati hacze konu alacak kambiyo senedinden doğduğundan aranacak alacak niteliğinde olup, ilk derece mahkemesince, kural olarak çek aranacak borç-alacak niteliğine haiz iken bu durumun çekin ibrazına kadar olduğu,

çekin ibraz süresi tamamlandıktan sonra götürülecek borç-alacak niteliğine dönüştüğünden TBK'nın 89. maddesi gereği alacaklının ikametgahı mahkemesinin de yetkili olduğundan bahisle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesi, Yargıtay 11 HD'nin 2017/175 E-578 K., HGK'nın 2017/12-741 E-2019/382 K. sayılı ilamları uyarınca yerinde görülmediğinden, karşı taraf borçlu şirket vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ihtiyati hacze itirazın kabulüne yönelik HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan . Üye . Üye . Katip. · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır