Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/196 K.2023/529

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan çek iptali davasında 21/12/2022 tarihinde tesis edilen ara karara karşı dava dışı ihtiyati tedbir isteyenin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Galericilik işi ile iştigal ettiğini, ... isimli şahsa Konya... Noterliğinin ... yevmi ile araç sattığını, bu şahsın araç karşılığında müvekkiline, ... bankasına ait ... Çek Seri No: ... ödeme tarihli 165.000,00 TL, ... Bankasına ait ...

Çek Seri No: ... ödeme tarihli 135.000,00 TL ve ... bankasına ait ... tarihli Çek Seri No: ... ödeme tarihli 300.000,00 TL çekleri cirolayarak teslim ettiğini, müvekkilin çekleri aracın torpidosuna koyduğunu, tüm aramalarına rağmen bulamadığını, çeklerin kaybolduğuna dair bankalara bilgi verdiğini, banka yetkililerince, müvekkiline, çek iptali davası açıp mahkemeden karar alması gerektiğinin söylendiğini, bu sebeple çekin iptali ve ödeme yasağı konulması isteminin olduğunu, iptalini istediği çeklerin her türlü ceza-i ve hukuki sorumluluğunu bu şekilde kabul edeceğini belirterek;

davanın kabulü ile davaya konu 3 adet çekin iptaline ve ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince tensip tutanağı 6 nolu ara kararı ile; davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin şimdilik teminatsız olarak kabulüne, dava konusu çeklerin ibrazı halinde ibraz edene ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.

Dava dışı keşidecilerden ... Şti. vekili 21/12/2022 tarihli dilekçesinde özetle; mahkemece 12/12/2022 tarihli ara kararına binaen çekbedeli olan 135.000,00 TL'ye tevdii mahalli olan ... Bankası ... Şubesi'ne depo ettiklerini, ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından tevdi işlemi sebebiyle hacizlerin kaldırılması istenilmiş ise de; şikayet üzerine Antalya ...

İcra Hukuk Mahkemesince taleplerinin reddedildiğini, takibe devam edildiğini, haciz tehdidi altında olan müvekkilinin mecburen ihtiyati haciz miktarı olan 135.000,00 TL'yi icra dosyasına depo ettiğini ve bu suretle ihtiyati hacizlerin kaldırıldığını,

hem mahkemece belirlenen tevdi yeri hem de Antalya Genel İcra Dairesi'ne çek bedelini depo etmeleri sebebi ile teminatsız olarak dava konusu 135.000,00 TL bedelli çek ile ilgili yapılan takiplerin dava sonunu kadar durdurulmasına ve icra dosyasına depo ettikleri 135.000,00 TL ihtiyati haciz miktarının alacaklı ...'ya dava sonuna kadar ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Dava dışı keşideci ... Şti.'nin, yine dava dışı ...'ya karşı açacağı ilgili davada ihtiyati tedbir istemesi veya yine aynı kişiye karşı dava öncesi tedbir talebinde bulunması mümkün iken, taraf olmadığı bu dava içerisinde yine taraf olarak yer almayan ...'ya karşı ihtiyati tedbir istemesinin mümkün olmadığı, bu davada taraf olarak yer almayan kişiler aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği..." gerekçesiyle dava dışı ... Şti.'nin 21/12/2022 tarihli dilekçesindeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Dava dışı ...

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket dava konusu çeklerin keşidecisi konumunda olup davanın ilgilisi ve taraf sıfatına haiz olduğunu, yerel mahkemece taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin hem çeki ödemelerini emrettiğini, hem de ilgili çekten dolayı yapılan takibe yönelik, takibin durdurulması ve icra dosyasına ihtiyati hacizler için ayrıca depo edilen 135.000,00 TL'nin ...'ya ödenmemesi yönündeki tedbir taleplerini reddettiğini, verilen kararlar arasında uyumsuzluk olduğunu, taraflarınca çek bedelinin tevdi mahaline depo edilmesi hem TTK m.757/2,

hem de TBK'nın tevdiye yönelik hükümleri sebebi ile borçtan kurtuldukları anlamına geldiğini, bu sebeple ilgili çek hakkında cebri icra yapılamayacağını belirterek; yerel mahkemenin 21.12.2022 tarihli ara kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1. maddesinde; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, düzenlemesi yer almaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 390/3.maddesi gereğince, tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 394/3.maddesinde; ihtiyati tedbir kararı sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişilerin de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilecekleri düzenlenmiştir.

Somut olayda keşideci ... .şti. 21/12/2022 tarihli dilekçesiyle; mahkemece belirlenen tevdi yerine çek bedelini ödemelerine rağmen icra dosyasındaki hacizlerin kaldırılmadığı, haklarında alınan ihtiyati haciz nedeniyle ve haciz baskısı altında kaldıkları için çek bedeli olan 135.000 TL'yi Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına depo ettiklerini, hem tevdi yerine hem de Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ilgili dosyasına iki kez 135.000 TL ödemek zorunda kaldıklarını belirterek Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına depo ettikleri 135.000 TL'nin alacaklı ...'ya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece karardaki gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, davacı ... tarafından hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkin olup, ihtiyati tedbir talep eden keşideci de aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen ... da dosyanın tarafı değildir. Keşidecinin, çek hamili ...'ya açacağı dava ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına depo ettikleri 135.000 TL'nin ödenmemesi ve takiplerin durdurulması hususunda tedbir talebinde bulunma imkanı varken ilk derece mahkemesinden bu konularla ilgili tedbir talebinde bulunarak, dosyada taraf olmayan kişiler aleyhinde ihtiyati tedbir talep etmesi mümkün değildir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından ihtiyati tedbir talep edenin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Tevdi mahalli TBK 107 m. İle 187 maddelerinde düzenlenmiş olup, borcunu ödemek isteyen ancak alacaklının kabulden kaçınması, alacağın kime ait olduğu hususunda çekişme bulunması gibi bir nedenle borçlunun temerrüde düşmeden borcunu ödemesi için getirilmiş bir düzenlemedir. Mahkemece tevdi mahalli tayinine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı ise de bu husus istinaf konusu edilmediğinden ve sonuca müessir de olmadığından yapılan yanlışlığa değinilmekle yetinilmiş, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin tedbir talebinin reddine dair kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı talep edenin istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

...Ç