Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/44 K.2023/2486

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin T.C. Halk Bankası A.Ş'nin, Beyşehir Konya şubesine ait, ... seri nolu, 30/06/2019 keşide tarihli, 200.000,00 TL tutarlı çeki kendi uhdesindeyken tespit edemediği bir tarihe kaybettiğini, çekin kaybolduğunu bankaya ibraz tarihinin yaklaşması ile farketmesi üzerine kaybolan çekin iptali için Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasında zayi nedeniyle çek iptali davası açtıklarını, yargılama devam ederken davaya konu çekin davalı tarafça 01/07/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, çekle ilgili ödeme yasağı olması nedeniyle bankaca ibraz eden davalıya herhangi bir ödemede bulunulmadığını, davalının elindeki çekle ilgili ihtiyati haciz kararı alarak Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ..

Esas sayılı dosyasından çeki cebri icra yolu ile tahsile giriştiğini ileri sürerek, dava konusu çekin davalıdan istirdadı ile müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, keşidecisi ... olan, ... Şirket lehine düzenlenen, lehtar tarafından .... Tic Ltd. Şti.'ne ciro edilen, bu ciranta tarafından da ...'e ciro edilen ve son olarak bu ciranta tarafından müvekkili lehine ciro edilen 30.06.2019 ödeme tarihli, 200.000,00 TL bedelli Halk Bankası Beyşehir/ Şubesi muhatap bankalı ... seri nolu çekten dolayı alacaklı olduğunu, çeke konu alacağı tahsilsiz bırakmak amacıyla davacı tarafından kaybolduğu iddiası ile kambiyo senedinin ziyaı nedeniyle iptali davası açıldığını, açılan davaya çekin zilyetliklerinde olduğu bildiriminde bulunulması üzerine istirdat davası açıldığını, çekin keşidecisi ile davacının danışıklı olarak, çeki tahsilsiz bırakmak için kötüniyetli olarak hareket ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili dava dilekçesindeki ve devamındaki talep ve beyanında dava konusu çekin bilgileri dışında ellerinden çıktığını beyan ile ilgili çekin istirdadını talep etmiş iseler de; yargılamaya esas alınan 08/08/2022 tarihli inceleme raporunda; çek üzerinde ...’e atfen atılmış üçüncü ciranta imzasının ...’in eli ürünü olduğu tespit edilmiş olup, bu cihetle çekin davacı bilgisi dahilinde elinden çıktığı açılan davanın haksız olduğu anlaşılmakla davanın reddine..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, taraflar arasında ticari ilişki olmadığı belirtilmiş ise de ticari defterler, hesap hareketleri veya kayıtların mahkemece incelenmeyerek eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, çelişkinin giderilmesine ilişkin itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLEDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, dava konusu çekin uhdesinde iken kaybedildiği, çekin iptali için dava da açıldığı, taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı, davalının çeki kötüniyetle elde ettiği iddia edilmiş, davalı tarafça ise, kambiyo senedinin sebepten mücerret olup, iyiniyetli yetkili hamil olduğu savunulmuştur.

Mahkemece, davacı tarafça ön inceleme aşamasından sonra imza itirazında bulunulması üzerine, davalı tarafça imza itirazının iddianın genişletilmesi kapsamında olduğu ve muvafakat edilmediği belirtilmesine rağmen imza incelemesi yaptırılmış önce ATK'dan rapor alınmış, ATK raporunun net bir tespit içermemesi üzerine de yeni bir imza inceleme raporu alınarak dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğundan çekin davacının bilgisi dahilinde elinden çıktığından bahisle yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.

Dava konusu çeke dayalı olarak davalının, keşideci ve davacı da dahil müracaat borçluları aleyhine başlattığı icra takibinde keşideci tarafından dosya borcunun ödendiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Zayi olan çek bedelinin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Mahkemece de, işbu davanın TTK'nın 792. maddesine dayalı bir dava olduğu nazara alınarak bu kapsamda inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, imza incelemesi yapılarak yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi yerinde değil ise de, ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamı ve mevcut delil durumu itibariyle de iddiasını ispat edemediği kanaatine varıldığından,

mahkemece işbu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi yerinde değil ise de, sonucu itibariyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır