Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/456 K.2024/274

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 21/12/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA; taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre müvekkili şirketin bazı malları imal ederek sevk ettiğini, bunun karşılığında davacı şirkete 31.684,80 Euro fatura düzenlendiğini, davacının çeşitli tarihlerde ödeme yaptığını ve şu an itibari ile 18.973,42 Euro borçlu durumda olduğunu, bu borç nedeniyle temerrüde düştüğünü, davalının teslim edilen malların ayıplı olduğunu ileri sürerek müvekkiline ayıp ihbarında bulunduğunu, buna karşılık müvekkilinin davalıya ayıp ihbarını kabul etmediği yönünde ihtarname gönderdiğini, daha sonra davalının Konya ..İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, bu takibe itiraz ettiklerini, davalının bu takibe ilişkin olarak açmış olduğu itirazın iptali davasında (Bu dosyanın tefrik edildiği Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası) sadece 12.802,80 Euro ödeme yaptığını ikrar ettiğini ileri sürerek 18.973,42 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak devlet bankalarında Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, davacının dava açmadan önce arabulucuya başvurmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının üstlendiği edimini taahhüt ettiği şekilde yerine getirmediğini, sipariş edilen malların müvekkile teslimi sırasında malların ayıplı olarak gönderildiğinin tespit edildiğini, bu hususa ilişkin ayıp ihbarında bulunduklarını, yapılan zarar tespitleri sonucu davalıya 24.07.2019 ve 14.10.2019 tarihli 2 adet ayıplı mal raporu gönderildiğini, müvekkili şirketin söz konusu ayıplı malların sipariş edildiği şekle ve ayıpsız hale getirilmesi için 25.165,00 € masraf yaptığını,

bu hususun davalıya bildirildiğini, davalıya 14.10.2019 tarih ve... seri nolu 6.283,00 € bedelli fatura gönderildiğini, müvekkili tarafından gönderilen faturaya karşı davalının herhangi bir itirazda bulunmadığını, davalının kötüniyetle hareket ederek faturayı ödemediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince. "Mahkememiz dosyasına bilirkişi heyeti tarafından kazandırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda Davacı ... Ve İnş.

A.ş.'ne ait incelenen 2019 yılı ticari defterlerinin E-Defter olduğu, defterlerin GİB onaylı beratlarının usulüne uygun olarak alındığı şematrön kotitrolünden geçtiği bu durumun açılış ve kapanış tasdiki anlamına geldiği, ticari defterlerin birbirini teyit ettiği, TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu kendi lehine delil olarak kullanabileceği, davacıya ait incelenen ticari defterlerde, davalı yan tarafın 126.184,63.-TL (18.973,42 Euro) borcu bulunduğu, tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında mevcut olan fatura ve ambalaj listelerindeki mallar ait referans numaraları ile verildiğinden ilgili malzemelerin ne olduğuna ilişkin net bilgi edinilememiştir.

Dosya kapsamında bulunan ayıplı mal raporlarında ayıplı olduğu söylenen mallara ilişkin dosyada belge, resim mevcut olmadığından, ayıplı olduğu söylenen mallara ilişkin davacı ile davalı arasında düzenlenmiş şartname vb. dosyada mevcut olmadığından, ayıplı mallara ilişkin dosya ekinde numune vb. bulunmadığından ayıp yönünden bir değerlendirme yapılamamıştır. Dosya ekinde bulunan Konya .. Sulh Hukuk Mahkemesi ...

D.İŞ dosyası Davacı ... ile ...arasında görülen bir delil tespiti konusu ile ilgili olup, bu dava dosyası kapsamında yer almadığı düşünülüp, değerlendirme yapılmamıştır.

Somut olayımızda davacı yan (dosyanın tefrikten önceki hali davalı-karşı davacı) kendi ticari defterlerine dayanmıştır. Davalı (davacı-karşı davalı-dosyanın tefrikten önceki hali ile) yan dava dilekçesinde, ... Tict. AŞ'nin ticari defterlerine dayanmıştır. (Başka bir deyişle her iki taraf da ... .. Ticaret AŞ'nin ticari defterlerine dayanmıştır) ... ... Aş'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Davalı ...'nin 18.973,42 Euro borçlu olduğu anlaşılmıştır. Dosyada usulüne uygun ihtarname (... Tarafından keşide edilmiş) olmadığından temerrüt tarihi olarak Arabuluculuk son tutanağının düzenlenme tarihi temerrüt tarihi kabul edilmiştir ( Y. 4. HD 13/09/2021 tarih 2021/18933 Karar, 2021/4438 Karar, Diyarbakır BAM 8. HD'nin 2019/48 E, 53 K. Sayılı kararları da emsal niteliktedir.)

Ayrıca hüküm döviz üzerinden kurulduğundan (Y. 11. HD 20/04/2016 tarih 2015/9645 Esas, 2016/4426 Karar sayılı ilamı ve yine aynı dairenin 2016/13870 Esas, 2018/7291 Karar sayılı ilamı) harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin dava tarihindeki TCMB efektif satış kuru 1 EURO= 7.6858 TL esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.

Tüm bu hususlar, dosya kapsamı, bilirkişi raporu, dosyadaki tüm bilgi-belge, deliller değerlendirildiğinde davacının davasının kabulü ile; 18.973,42 EURO'nun temerrüt tarihi olan 06/03/2020 tarihinden işletilecek 3095 Sayılı Kanun'un 4/A maddesi gereğince T.C. Devlet Bankalarının bir yıl vadeli Euro cinsindeki dövize uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında karşı dava talepli açılan davanın hukuka aykırı olarak tefrik edildiğini ve yeni esas üzerinden yargılamaya devam edildiğini, taraflarınca Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile 6.283,00 Euro alacak iddiası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, açtıkları dava derdest iken davalı tarafından itirazın iptali davasına karşı dava derdest edildiğini, açılan davaların Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasından devam etmekte iken, davacısı olunan davanın tefrik edilmek sureti ile dava şartlığı yokluğu sebebiyle ret kararı verildiğini, bahse konu kararın taraflarınca istinaf edildiğini, asıl davaya ilişkin kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırıldığını ve ... esas numarasını alarak yeniden yargılamaya devam edildiğini, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... (eski esas ...

E.) esas sayılı dosyasının karşı dava açısından bekletici mesele yapılması gerektiğini, bu nedenle öncelikle usul yönündeki hatadan dolayı kararın kaldırılması gerektiğini, dosyaya sunmuş oldukları tüm beyanları tekrarla; cevap dilekçesinde müvekkili şirketin defterlerine dayandıklarını, defter incelemesinin müvekkil şirket defterleri üzerinden de yapılarak taraf defterlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, sadece davacı şirket defterleri üzerinden yapılan inceleme ve tespitleri kabul etmediklerini, müvekkilinin defterleri incelenmeden sadece davacı defterlerinin incelenmesi neticesinde tahsis edilen hükmün hukuken doğru olmadığını,

taraflar arasında davacı tarafından üretilen malların ayıplı olduğu hususunda herhangi bir tartışma bulunmadığını, davacı tarafın müvekkiline gönderdiği malların ayıplı olduğunu ikrar ettiğini, mahkemece ayıp iddialarına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

1-Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre eldeki davanın davalı tarafça Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine açılan davaya karşı dava olarak açıldığı, daha sonra mahkemece dava ile karşı davanın tefrikine karar verildiği, davalının açtığı davadan tefrik edilen eldeki davada davacının ... Ltd. Şti, davalının ise ... Gbr olduğu, ancak mahkemece gerekçeli kararda davacı iddiaları yerine davalının asıl davaya sunduğu dava dilekçesindeki taleplerinin yazıldığı, davalı savunmaları yerine de davacının asıl davaya sunduğu cevap dilekçesindeki savunmaların yazıldığı anlaşılmaktadır olup bu husus HMK 297/1-c maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

2- Mahkemece her iki tarafın da davacının ticari defterlerine dayandığı gerekçesiyle sadece davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapora dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Oysa davacı taraf dava dilekçesinde her iki tarafın ticari defterlerine dayandığı gibi davalı taraf ta delil listesinde "ticari defter ve kayıtlar" şeklinde delil göstererek her iki tarafın ticari defterlerine dayanmıştır. Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi asıldır. Mahkemece her iki tarafa ait ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken sadece davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması doğru olmamıştır.

3- Davacı taraf davalının satın aldığı malların bedelinin ödenmediğini ileri sürmekte, davalı taraf ise malların ayıplı olduğunu, ayıplı malların tamiri için toplam 25.165 Euro masraf yapıldığını, bu bedelden bakiye alacak mahsup edildiğinde 6.283,00 Euro alacaklı olduğunu, bu bedel için 14.10.2019 tarihli faturanın düzenlendiğini savunmaktadır. Davalı taraf, söz konusu fatura alacağının tahsili için Konya ..İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatmış, takibe itiraz edilmesi üzerine Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... (Yeni Esas ...) Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açmıştır. Davalı şirket tarafından açılan bu davada satışa konu ürünlerin ayıplı olduğunun ve alıcı tarafından usulüne uygun olarak ayıp ihbarında bulunulduğunun tespiti halinde satış bedelinden ayıp bedeli kadar indirim yapılması gerekecektir.

Buna göre Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... (Yeni Esas ...) Esas sayılı dosyası hükmün eldeki davayı etkileyeceği tartışmasızdır. Mahkemece her iki dava arasında bağlantı bulunduğu, HMK 166. maddesi gereğince aralarında bağlantı bulunan davaların birleştirilmesi gerektiği, her iki dosyadaki yargılamaların geldiği aşama itibariyle birleştirilmeleri mümkün değil ise aynı kanunun 165. maddesi gereğince Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

(Yeni Esas ...) Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılabileceği gözetilerek her iki davanın birleştirilmesine veya Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. (Yeni Esas ... Esas sayılı dosyası dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır